1. Dấu hiệu
Trẻ dậy thì sớm thường có dấu hiệu “trổ mã”, chiều cao phát triển từ 7-15 cm/năm. Các em gái đã có ngực (có thể to một bên), âm đạo tăng tiết chất nhầy, có kinh trước 8 tuổi, lông mu và lông nách xuất hiện trước hoặc sau khi tuyến vú to lên.
Các em trai “vỡ tiếng”, ria mép lún phún, mọc trứng cá, có cơ bắp, “lúa má” xuất hiện ở vùng kín, thể tích tinh hoàn tăng >4ml, dương vật to, dài, sẫm màu.
Những tác hại của dậy thì sớm là ban đầu chiều cao của các bé dường như cao hơn nhiều so với các bạn cùng độ tuổi nhưng vì các bé dậy thì sớm hơn kích thích xương phát triển làm cho các đầu xương đóng sớm, khi trưởng thành chiều cao đạt được sẽ thấp hơn 3-5 phân so với dự kiến ban đầu, đồng thời cũng tạo ảnh hưởng xấu đến tâm lí của trẻ.
2. Nguyên nhân
Theo các chuyên gia y tế, tình trạng dậy thì sớm ở trẻ bắt nguồn từ 4 lý do cơ bản. Trước hết, đó là chế độ ăn dư thừa dinh dưỡng. Tỷ lệ những trẻ béo phì dậy thì sớm hơn hẳn những trẻ bình thường.
Độc tố cũng là một nguyên nhân quan trọng khác thúc đẩy sự dậy thì sớm ở trẻ. Bisphenol A (BPA), một hóa chất công nghiệp trong thành phần sản xuất các loại chai nhựa cứng và hộp đựng thực phẩm tác động tiềm ẩn tới tuyến tiền liệt ở bào thai, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ; Phthalates, một hợp chất hóa học, hay những dẫn xuất hóa học có trong thuốc trừ sâu DDT cũng có thể đẩy bé dậy thì sớm hơn.
Ngoài ra, hormon estrogen có trong các chất kích thích tăng trưởng ở vật nuôi bị nghi ngờ là thủ phạm gây nên sự dậy thì sớm nếu bé được mẹ cho ăn quá nhiều thịt. Vốn dĩ chưa đến tuổi phát triển nhưng vì nạp nhiều lượng estrogen có trong cơ thể, nên bé dễ xuất hiện những biểu hiện đặc trưng của giới tính nữ….
Cuối cùng, các nhân tố xã hội như sách, ảnh, phim, truyện về giới tính khi trẻ được sớm tiếp xúc cũng chính là một phần dẫn đến sự phát triển dậy thì sớm. Chưa kể khi bé bị stress, những hormon tiết ra ở tế bào não cũng “kích hoạt” yếu tố dậy thì sớm như một dạng trầm cảm tiềm ẩn.
3. Cách phòng tránh
– Điều chỉnh ăn uống phù hợp
Tránh quá thừa dinh dưỡng, đặc biệt là tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, ăn ít đồ ngọt, nhưng cần đảm bảo lượng dung nạp của protein, đồng thời nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý, tránh không cho trẻ sử dụng thực phẩm chức năng và các sản phẩm dinh dưỡng, kem dưỡng da chứa nội tiết tố.
– Hạn chế ăn đồ ăn nhanh
Có một nghiên cứu chỉ ra rằng, những trẻ em mỗi tuần ăn từ 2 lần thức ăn nhanh trở lên và thường xuyên ăn những thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ thì khả năng dậy thì sớm là cao hơn gấp 2,5 lần so với những đứa trẻ bình thường.
Vì vậy nên hạn chế cho các bé ăn đồ ăn nhanh và dùng trái cây tươi thay thế cho các loại thực phẩm chiên rán.
– Tăng cường hoạt động thể dục thể thao
Đặc biệt là tăng cường luyện tập chân, mỗi ngày nên đảm bảo tập luyện 30 phút, các môn thể dục thích hợp là chạy bộ, leo cầu thang và nhày dây.
– Đảm bảo ngủ đầy đủ
Mỗi ngày cần ngủ chất lượng cao đủ 8-9 tiếng để đảm bảo tuyến yên ban đêm tiết ra đủ hoocmon phát triển, bởi vì hoocmon phát triển có tác dụng thúc đẩy quan trọng giúp cơ thể trẻ nhanh phát triển chiều cao.
– Tạo môi trường tự nhiên
Trong môi trường sinh hoạt, cố gắng tạo ra một môi trường thiên nhiên cho trẻ, khống chế số lượng đồ dùng bằng nhựa. Hiện tại, trên thế giới bắt đầu lưu hành các đồ chơi nghiêng về thiên nhiên như gỗ không phun sơn. Ngoài ra, không nên cho trẻ tiếp xúc với nhiều kích thích thị giác không phù hợp với tuổi tác.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
