1. Định nghĩa

Áp-xe trong ổ bụng là sự tích tụ khu trú của mủ được giới hạn trong khoang phúc mạc bằng một hàng rào viêm. Rào cản này có thể bao gồm các mạc nối, viêm dính, hoặc nội tạng liền kề nhau. Các áp-xe thường chứa một hỗn hợp của vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí từ đường tiêu hóa.

2. Nguyên nhân

Thủng tạng, trong đó bao gồm loét dạ dày thủng

          –          Viêm ruột thừa và viêm túi thừa đục

          –          Viêm túi mật hoại tử

          –          Thiếu máu mạc treo ruột gây nhồi máu ruột

          –          Viêm tụy hoặc hoại tử tuyến tụy tiến triển thành áp xe tụy Các nguyên nhân khác bao gồm điều trị chấn thương thâm nhập vào nội tạng bụng và biến chứng sau phẫu thuật, chẳng hạn như miệng nối rò rỉ hoặc sỏi mật bị bỏ qua trong quá trình cắt bỏ túi mật nội soi.

3. Triệu chứng

Triệu chứng thường gặp bao gồm:

          –          Sốt

          –          Đau bụng

          –          Biếng ăn

          –          Buồn nôn và nôn

          –          Thay đổi nhu động ruột

          –          Đau trực tràng hoặc viên mãn

          –          Khối ở vùng bụng

          –          Suy dinh dưỡng

4. Điều trị

Áp-xe trong ổ bụng thường được điều trị với dẫn lưu và kết hợp sử dụng kháng sinh. Dẫn lưu thường được thực hiện trong lúc phẫu thuật hay thực hiện dẫn lưu qua da dưới sự giúp đỡ của các hình ảnh CT hay siêu âm.

a. Kháng sinh

          –          Việc điều trị áp-xe trong ổ bụng thường khởi đầu với các kháng sinh tiêm tĩnh mạch. Các vi sinh vật có trong ổ áp-xe trong ổ bụng thường là một hỗn hợp của các sinh vật hiếu khí, kỵ khí và sự kết hợp của các tác nhân kháng khuẩn (điều trị theo kinh nghiệm) do đó cho phép sử dụng kháng sinh phổ rộng. Sự nuôi cấy mủ được lấy từ ổ áp-xe sẽ cung cấp cho bác sĩ biết sử dụng loại kháng sinh thích hợp. Kết quả nuôi cấy thường mất từ 2 đến 3 ngày. Nên bắt đầu điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm mà không cần chờ đợi kết quả cấy mủ giúp tiết kiệm thời gian quý báu.

          –          Điều trị kháng sinh được bắt đầu trước khi dẫn lưu áp xe và tiếp tục dẫn lưu áp xe cho đến khi giải quyết hoàn toàn tình trạng nhiễm khuẩn.

          –          Thuốc tiêm tĩnh mạch kháng nấm (như amphotericin B) có thể được sử dụng trên một số bệnh nhân (như bệnh nhân AIDS hoặc bệnh nhân đái tháo đường) mà nhiễm nấm được nghi ngờ hoặc phát hiện.

b. Dẫn lưu một áp-xe không qua phẫu thuật

Mủ trong khoang áp-xe nên được dẫn lưu để ngăn chặn sự tiến triễn của nhiễm trùng huyết. áp-xe được khu trú lại với CT scan hoặc siêu âm. để xác định sự hiện diện của mũ một cây kim được sử dụng để hút mũ và mũ được hút ra sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để nuôi cấy. Dẫn lưu sẽ được lưu lại cho đến khi dịch được dẫn lưu ra ngoài hết. Sử dụng CT scan để hướng dẫn ống dẫn lưu để hạn chế những tổn thương đến những nội tạng xung quanh. Nó cũng giúp kiểm soát và ngăn chặn nhiễm trùng.

c. Đáp ứng điều trị

          –          Điều kiện bệnh nhân sẽ được cải thiện đáng kể trong vòng 2 đến 3 ngày sau thực hiện dẫn lưu. Các dấu hiệu của nhiễm trùng huyết sẽ biến mất và mũ dẫn lưu sẽ được làm giảm tới mức tối thiểu. Siêu âm hoặc CT scan có thể được thực hiện để xác nhận độ lành tốt của khoang áp xe. Trong những trường hợp này ống dẫn lưu có thể được gỡ bỏ. Thất bại trong việc cải thiện các triệu chứng sau khi dẫn lưu áp xe là gợi ý của mủ còn lại hoặc mủ bổ sung mà có thể có mặt. Điều này sẽ đảm bảo đánh giá thêm với CT-scan và phẫu thuật dẫn lưu có thể trở nên cần thiết.

          –          Đôi khi có thể phải kéo dài dẫn lưu mủ bất chấp những dấu hiệu của lâm sàng được cải thiện. Điều này có thể là do một kết nối bất thường của khoang áp xe với ruột (lỗ dò). Bệnh nhân có một khoang áp xe duy nhất mà không có lỗ rò bất kỳ đáp ứng tốt nhất với dẫn lưu qua da. Áp-xe trong ổ bụng với nhiều khoang áp xe hoặc với một lỗ rò thong với ruột thường không đáp ứng tốt với hệ thống dẫn lưu qua da. Những trường hợp này tốt nhất nên thực hiện dẫn lưu qua phẫu thuật.

5 Biến chứng

       Vỡ áp xe

        Nhiễm khuẩn huyết

        Tử vong