1. Khái niệm:

Khi thấy xuất hiện ở chân các sợi dây búi tĩnh mạch giãn một cách bất thường (có người quen gọi là sợi gân xanh nổi dưới da, đặc biệt rõ ở người da trắng và mỏng) đó là chứng bệnh giãn tĩnh mạch nông. Điều này cũng dễ nhầm lẫn với các hiện tượng khác. Tuy nhiên bệnh giãn tĩnh mạch nông có 3 điểm chính:

–       Tĩnh mạch giãn là tĩnh mạch nông.

–       Tĩnh mạch giãn chạy ngoằn ngoèo (quanh co).

–       Tĩnh mạch đó có hiện tượng máu lưu thông theo chiều trái ngược. Với định nghĩa này sẽ loại trừ bệnh giãn tĩnh mạch sâu, bệnh phồng tĩnh mạch, giãn tĩnh mạch trong thể thao (tĩnh mạch chạy thẳng). Giãn tĩnh mạch nông có thể là giai đoạn đầu của suy tĩnh mạch mạn tính hay các biến chứng loét ở chân.

2. Những yếu tố nguy cơ làm giãn tĩnh mạch:

–       Nữ giới gặp nhiều hơn: Có thể do một số yếu tố như hormon, mang thai, đứng nhiều, khối cơ ở chân nhỏ, sử dụng giày dép không thích hợp.

–       Mang thai nhiều lần và gần nhau, làm tĩnh mạch yếu dần.

–       Nghề nghiệp liên quan đến bệnh: Phải đứng lâu, tiếp xúc nhiệt độ cao ở vùng chân như tài xế, đầu bếp, thợ cắt tóc, thợ dệt, các phẫu thuật viên…

–       Kể cả thói quen ít hoạt động qua lại…

–       Mập do khối ruột gây áp lực ép vào các tĩnh mạch chậu là tĩnh mạch có rất ít van, gây ứ đọng tĩnh mạch chân.

–       Sau phẫu thuật hay gãy xương phải bó bột có thể gây biến chứng do nằm bất động kéo dài như huyết khối và viêm tĩnh mạch huyết khối.

–       Ăn uống ít chất xơ gây táo bón, khi rặn làm tăng áp suất trong ổ bụng.

3. Triệu chứng và chẩn đoán:

–       Phình giãn tĩnh mạch ở chân biểu hiện điển hình khi dưới da xuất hiện các sợi hay búi tĩnh mạch giãn, quanh co, chướng căng, nhất là ở tư thế đứng, tình trạng này có khi kéo dài khá lâu, một số trường hợp chỉ được phát hiện một cách vô tình như đi tắm biển.

–       Suy tĩnh mạch mạn tính: Cảm giác khó chịu, nặng chân, đau, vọp bẻ… các triệu chứng này xuất hiện rõ khi ở tư thế dùng máy Doppler, chụp X-quang tĩnh mạch để có chẩn đoán chính xác.

4. Mức độ suy tĩnh mạch mạn:

Dựa vào các triệu chứng lâm sàng, người ta chia suy tĩnh mạch mạn tính thành nhiều mức độ:

–       Độ 0: Chỉ đơn thuần có triệu chứng cơ năng như đã mô tả.

–       Độ 1: Giãn các tĩnh mạch xa, tĩnh mạch lưới, sưng vùng mắt cá chân.

–       Độ 2: Xuất hiện giãn tĩnh mạch rõ, điển hình.

–       Độ 3: Có kèm theo phù nhưng không có những biến đổi của da.

–       Độ 4: Đã có biến đổi của da như sạm da, chàm, xơ mỡ bì.

–       Độ 5: Biến đổi da và có loét tiến triển.

Như vậy dựa trên cách chia độ người ta có thể đánh giá mức độ của bệnh và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

5. Phòng ngừa bệnh:

–       Giữ tư thế thuận lợi cho lưu thông trong tĩnh mạch như khi nằm nghỉ kê chân cao.

–       Tập cơ mạnh để tạo sức ép cho máu tĩnh mạch đổ về tim, đơn giản như đi bộ, chơi thể thao.

–       Tránh đứng lâu hay ngồi lâu quá dễ gây ứ trệ tuần hoàn.

–       Mang băng thun hay vớ thun với mức độ ép khác nhau tạo tác dụng hút máu trở về.

–       Tránh béo phì, đây là một yếu tố nguy cơ cho bệnh xuất hiện và tiến triển nhanh.

–       Vận động tập hít thở sâu tạo áp lực hút để máu tĩnh mạch trở về tốt hơn.

–       Ngoài ra còn một số biện pháp luôn luôn tỏ ra quan trọng và cần thiết, mỗi người cần có một cách áp dụng riêng sao cho phù hợp và hạn chế sự tiến triển của bệnh.

Câu hỏi:

Ngực hay nổi gân xanh và đau là bị gì?

Trả lời:

Có thể đã mắc chứng giãn tĩnh mạch (GTM). GTM có thể gây đau.