Bệnh giun đầu gai (GIANATHOSTOMA)

1. Khái niệm

           Bệnh giun đầu gai do ký sinh trùng Gnathostoma ký sinh ở người gây ra, đây là một loại ấu trùng giun tròn, thường gặp là loài Gnathostoma spinigerum.

2. Phương thức lây truyền

           Qua đường ăn uống: có tiền sử đã ăn các thực phẩm dễ có nguy cơ mắc bệnh như các món ăn được chế biến từ lươn, cá, ếch, nhái, tôm… hoặc uống nước chứa mầm bệnh còn sống, chưa nấu chín kỹ. Người bệnh sinh sống và làm việc ở những vùng dịch tễ bệnh lưu hành

3. Biểu hiện bệnh

           – Nổi mề đay mạn tính

           – Nổi u cục có kích thước to nhỏ không đều, có tính di chuyển (hội chứng ấu trùng di chuyển dưới da và hội chứng ấu trùng di chuyển nội tạng).

           – Có thể đau tại u cục hoặc sưng đau cơ.

           – Áp xe dưới da do ấu trùng ký sinh gây bội nhiễm.

           – Có thể gây tử vong khi ấu trùng chui lên và khu trú ở não.

Trong đường tiêu hóa:

           – Ấu trùng thường ký sinh ở dạ dày và gan.

           – Có thể lạc đến xoang bụng tạo thành khối u.

           – Phổi: ho, đau ngực, khó thở, ho ra máu, ho ra giun.

           – Hệ tiêu hóa: có dấu hiệu giống như viêm ruột thừa, viêm túi mật hoặc giả khối tổn thương ở ruột.

           – Hệ tiết niệu: tiểu ra máu.

           – Mắt: giảm thị lực, mù, đau mắt hoặc sợ ánh sáng.

           – Tai: giảm sức nghe hoặc ù tai

           – Gây bệnh tại hệ thần kinh trung ương gây viêm màng não cấp tính, sưng cơ vùng mang tai giống bệnh quai bị; ấu trùng cũng có thể chui vào mắt gây viêm mống mắt, tiền phòng…

4. Xét nghiệm

           – Soi trực tiếp tìm ấu trùng giun đầu gai ở các vết loét

           – Bạch cầu ái toan tăng cao

           – Elisa thử phản ứng huyết thanh chẩn đoán Gnathostoma có kết quả dương tính

5. Điều trị

           – Albendazole (zentel), thiabendazole hoặc ivermectin.

           – Có thể sử dụng kết hợp phương pháp phẩu thuật, chích ổ áp xe và lấy ấu trùng giun ra khỏi cơ thể.

6. Phòng bệnh

           – Sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh, không uống nước lã.

           – Không ăn các thức ăn thủy sản, hải sản như lươn, cá, ếch, nhái, tôm…  còn sống, ở trạng thái còn tái, chưa nấu chín kỹ.

           – Chế biến thịt lươn, cá, ếch, nhái, tôm… nên mang găng tay cao su bảo vệ, đề phòng ấu trùng giun đầu gai có thể chui xuyên qua da.