1. Nguyên nhân:

Nang gan được cho là có nguyên nhân bẩm sinh (ngoại trừ nang gan do ký sinh trùng gây ra) 

Về mặt giải phẫu bệnh, vỏ nang gan được lót bởi một lớp tế bào biểu mô giống như biểu mô đường mật. Dịch nang là do các tế bào biểu mô này tiết ra, có thành phần tương tự như huyết tương. Dịch nang không chứa bilirubin, amylase cũng như bạch cầu. Trong một số rất ít trường hợp, nang có sự thông thương với dịch mật và dịch nang có màu vàng của mật.

Kích thước nang gan có thể thay đổi từ một vài milimet đến 15cm. Một người có thể có một hay nhiều nang.

2. Triệu chứng:

Triệu chứng thường gặp nhất của nang gan là:

Cảm giác đau tức hay ậm ạch vùng thượng vị hay hạ sườn phải.

Nang gan không gây chán ăn, sụt cân vì thế nếu một bệnh nhân có những triệu chứng trên, phải nghĩ đến một tổn thương dạng nang khác của gan hơn là nang gan.

Nếu nang đủ lớn, có thể sờ được gan to mềm hay thậm chí có thể sờ được trực tiếp nang gan.

3. Biến chứng:

Nang gan có thể chèn ép vào đường mật làm cho bệnh nhân vàng da hay chèn vào tĩnh mạch cửa gây tăng áp tĩnh mạch cửa.

Nang có thể vỡ hay xuất huyết. Vỡ nang có thể tự phát hay sau một chấn thương vào vùng gan.

Nếu nang di động, nang có thể bị xoắn. Vỡ nang, xoắn nang, xuất huyết trong nang thường làm cho bệnh nhân nhập viện trong bệnh cảnh bụng cấp.

Nang gan cũng có thể bội nhiễm, tạo thành áp-xe gan. Áp-xe gan do nang gan bội nhiễm có chủng loại vi khuẩn tương tự như áp-xe gan do vi trùng sinh mũ, tuy nhiên hai loại áp-xe này có thái độ điều trị tương đối khác nhau.

4. Chẩn đoán:

Xét nghiệm sinh hóa của một nang gan không có gì đặc hiệu.

Trong phần lớn các trường hợp. Xét nghiệm chức năng gan cho kết quả bình thường. Một vài bệnh nhân có men gan tăng nhẹ.

Chẩn đoán xác định nang gan có thể dựa vào siêu âm.

Hình ảnh của nang gan trên siêu âm là một cấu trúc có vỏ bao mỏng và đều, có phản âm kém (dịch trong).

Để có thể có được thông tin toàn diện về nang gan (số lượng, vị trí, bản chất) để từ đó có hướng điều trị thích hợp, cần phải có chụp CT.

Trên CT, nang gan có vỏ bao mỏng đều, dịch nang có đậm độ cản quang thấp và đồng nhất. Thường không có sự đóng vôi ở vỏ nang. Cả vỏ nang và thành phần trong nang đều không tăng quang.

5. Điều trị:

Chỉ khi nang gan có triệu chứng, bệnh nhân mới cần được điều trị.

Cắt chỏm nang gan (ngày nay được thực hiện qua nội soi) hiện nay là phương pháp điều trị nang gan được cân nhắc đến trước tiên.

Phương pháp này có kỹ thuật đơn giản nhưng kết quả thành công cao (90%). Phẫu thuật viên có thể dùng dao đốt điện hay dao cắt siêu âm để cắt chỏm nang.

Nang tái phát sau cắt chỏm nang là do mép nang dính lại. Để tránh hiện tượng này, chỏm nang nên được cắt rộng rãi, sao cho sau khi cắt chỏm, nang gan có hình dạng giống như “một chiếc cốc uống trà”.

Phẫu thuật cắt chỏm nang tương đối an toàn. Biến chứng thường gặp nhất là tụ dịch mật dưới gan hay dưới hoành do mật rỉ từ mép gan bị cắt.

Trong trường hợp, nang gan nhiễm trùng tạo thành áp-xe gan.

Nguyên tắc điều trị nang gan nhiễm trùng cũng giống như điều trị áp-xe gan do vi trùng sinh mủ, nghĩa là phối hợp kháng sinh với thoát lưu mủ. Tuy nhiên chọc hút nang gan nhiễm trùng mà không lưu catheter thì sẽ không hiệu quả, do dịch nang được tái lập làm cho ổ mủ “không bao giờ cạn”. Do đó nang gan nhiễm trùng nên được thoát lưu mủ bằng biện pháp dẫn lưu liên tục.

Trong trường hợp nang xuất huyết hay vỡ nang, có thể cân nhắc đến phẫu thuật cắt gan.

Dịch nang có màu mật là dấu hiệu chứng tỏ nang có sự thông thương với đường mật. Trong trường hợp này, cắt chỏm nang sẽ dẫn đến tràn dịch mật khoang bụng. Do đó, phương pháp phẫu thuật được chọn lựa là cắt gan hay nối nang – hổng tràng.