1. Nguyên nhân:

Nguyên nhân polyp túi mật chưa được xác định rõ, nhưng có nhiều yếu tố nguy cơ hình thành polyp túi mật: ảnh hưởng bởi chức năng gan mật, nồng độ mỡ trong máu, đường máu…

2. Triệu chứng:

–       Triệu chứng thường gặp là đau ở dưới sườn, giống như bệnh lý sỏi túi mật, đau âm ỉ, hoặc đau nhói hoặc đau từng cơn và đau sau một bữa ăn thịnh soạn có nhiều dầu mỡ, trứng …Nếu đau dữ dội, có nhiều khả năng là một triệu chứng của sỏi mật

–       Điểm khác là polyp túi mật ít khi có biểu hiện cấp tính do viêm hay những biến chứng của sỏi (như viêm đường mật, tắc mật)..Có chân lan rộng, hình không đều đặn, phát triển nhanh. Khi đó, phải phẫu thuật để cắt bỏ túi mật.

3. Các thể nhiễm bệnh:

Có nhiều loại thương tổn dạng pô-lýp ở túi mật, và người ta xếp chúng vào hai loại chính sau đây:

Loại không tân sinh: loại này không phải bướu, gồm:

–       Pô-lýp cholesterol (là loại thường gặp nhất, chiếm 60% trường hợp. Đây là loại pô-lýp giả, được tạo nên do sự thâm nhiễm chất cholesterol ở lớp niêm mạc của túi mật. Pô-lýp cholesterol thường nhỏ dưới 10mm, có cuống nhỏ dễ rứt ra khỏi niêm mạc, đa số có nhiều pô-lýp);

–       U cơ tuyến dạng pô-lýp (cũng khá thường gặp, chiếm 25% trường hợp. Đây cũng là loại u giả của thành túi mật, do các cấu trúc tuyến ở lớp niêm mạc túi mật phát triển mạnh, đào sâu xuống lớp cơ, kèm theo sự tăng sản của lớp cơ, làm thành túi mật dày lên. Nếu u cơ tuyến khu trú ở vùng đáy túi mật, có thể nhô lên thành một khối hình bán cầu giống như pô-lýp. Loại này thường có kích thước khoảng 15mm, ở vùng đáy túi mật, chân của nó dính đến lớp cơ).

–       Pô-lýp do viêm nhiễm (là những thương tổn nhỏ không có cuống, cấu tạo bởi mô sợi và mô hạt, bị thâm nhiễm bởi lympho bào và tương bào. Loại này chỉ chiếm 10% trường hợp. Pô-lýp có thể đơn độc hoặc vài pô-lýp, thường là phát hiện tình cờ ở các túi mật có sỏi được mổ).

Loại tân sinh: loại này đích thị là bướu, gồm:

–       Pô-lýp tuyến (là loại pô-lýp thật, xuất phát từ niêm mạc túi mật. Đó là những khối pô-lýp đơn độc, có cuống, đường kính trong khoảng 5 – 20mm. Loại này là loại có nhiều khả năng chuyển thành ung thư. Tuy nhiên có điều rất may là loại pô-lýp tuyến khá hiếm gặp, chỉ chiếm 4%. Thật ra, pô-lýp này cũng chỉ có tiềm năng ung thư khi đường kính của nó lớn hơn 10mm thôi).

–       Các loại u khác (các loại u khác ở túi mật có dạng pô-lýp là u sợi, u cơ trơn, u mỡ, u sợi thần kinh,… Chúng là các loại u cực hiếm ở túi mật, chỉ chiếm tỷ lệ 1% trong tổng số pô-lýp túi mật).

4. Chẩn đoán:

Để chẩn đoán, bác sĩ dựa vào các thăm dò cận lâm sàng là chủ yếu; trong đó siêu âm là phương pháp phổ biến nhất. Tuy nhiên, siêu âm không thể phân biệt được là polyp lành tính hay ác tính. Chỉ xác định được sau khi đã mổ cắt túi mật và làm giải phẫu bệnh.

5. Điều trị:

Đại đa số (khoảng 95%) trường hợp pô-lýp túi mật không phải là dạng u tân sinh mà chỉ là u giả do đọng cholesterol hoặc viêm nhiễm. Các loại này gần như không có tiềm năng hoá ác. Do đó, mọi người không nên quá sợ hãi khi phát hiện pô-lýp trong túi mật của mình. Chỉ định phẫu thuật cắt túi mật trong những trường hợp sau:

–       Kích thước polyp lớn hơn 10mm

–       Có hình ảnh gợi ý ác tính

–       Polyp túi mật phát triển nhanh sau thời gian theo dõi từ 3-6 tháng.

6. Chế độ dinh dưỡng:

–       Cần hạn chế các chất béo: Các chất béo không chỉ ảnh hưởng đến gan, mật mà còn cả dạ dày. Mỡ làm cho môn vị mở chậm và gây ra đầy trướng vì nó tích tụ trong dạ dày. Mỡ cản trở sự bài tiết axít HCl cần cho sự tiêu hoá protid, mỡ làm cho mật xuống ruột không đều, tăng chất độc vào máu, ảnh hưởng tới gan.

–       Với các thức ăn giàu protid: hằng ngày chỉ ăn một lần thịt, dùng loại thịt trắng và nạc không có mỡ. Đạm thực vật (đậu, đỗ) nên ăn dưới dạng nghiền nát, ninh nhừ.

–       Với các thức ăn có nhiều glucid: Có thể dùng nhiều vì dễ tiêu, không ảnh hưởng xấu đến mật, không dùng sôcôla hoặc ca cao, không dùng các thức ăn có bột trộn thêm trứng (ví dụ các loại bánh ngọt) vì gây khó tiêu.  Rau quả có thể dùng nhiều hơn so với các bệnh ở gan.

7. Câu hỏi liên quan:

Câu 1: Bị polyp túi mật thì có nên có thai không?

–       Hầu hết các polyp túi mật thường lành tính, ít có biểu hiện triệu chứng. Nếu polyp không có triệu chứng sẽ không ảnh hưởng gì đến thai, bạn có thể chung sống hòa bình với polyp nếu polyp có kích thước nhỏ dưới 10mm và không đau.

–       Một số trường hợp có thể đau vùng hạ sườn phải hoặc có biến chứng như viêm nhiễm, tắc mật sẽ có triệu chứng sốt, đau, vàng da…

–       Nếu polyp có kích thước nhỏ và không có biến chứng bạn chỉ cần theo dõi qua siêu âm mỗi 6 tháng, chỉ định phẫu thuật khi kích thước trên 10mm, có hình ảnh gợi ý ác tính hoặc kích thước polyp phát triển nhanh qua kiểm tra siêu âm định kỳ.