Bệnh u máu ở trẻ em

   1. U máu là gì?

    U máu là một bất thường về mạch máu hay gặp nhất, nó là khối u lành tính của những tế bào nội mạc (những tế bào lớp mặt trong của các mạch máu). Khi bị u máu, các tế bào này nhân lên với một tốc độ nhanh bất thường.

    U máu là u thường gặp nhất ở trẻ em, xảy ra vào khoảng 10% ở những người da trắng và ít hơn ở các dân tộc khác. Nữ bị nhiều gấp 3 đến 5 lần so với nam giới. U máu cũng thường gặp ở trẻ sinh đôi nhiều hơn. Khoảng 80% trường hợp xuất hiện ở mặt và cổ, kế tiếp là gan.

    Bệnh u máu có đặc tính là mang đầy đủ các tính chất của một khối u, ngoại trừ một tính chất đặc biệt, đó là khối u rất lành tính và đa phần tự teo đi trong các giai đoạn về sau. Với các khối u phần mềm khác, chúng thường to lên và phát triển theo thời gian, đến một giai đoạn nhất định chúng có thể chuyển thành ác tính.

    U máu có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu trong cơ thể miễn là tại vị trí đó có nhiều mạch máu. Nhưng thường thì u máu xuất hiện ở da là chủ yếu, ở mặt, đầu, cổ, mông, đùi. Chỉ một phần nhỏ xuất hiện trong nội tạng như gan, hầu họng, tim, cột sống. Những dạng này chiếm ty lệ vô cùng ít và thường gặp ở người trưởng thành. Đa phần u máu nội tạng xuất hiện ở gan.

    U máu phát triển qua 3 cấp độ. Cấp độ thứ nhất là dạng nhẹ. Dấu hiệu là những vết thay đổi màu sắc mà thường là đỏ, đỏ tím hoặc phớt xanh. Ở cấp độ này, đa phần chúng bằng phẳng như một cái “bớt”.

    Cấp độ thứ hai là dạng trung bình. Ở giai đoạn này, u máu phát triển thành một khối u thực sự. Nghĩa là chúng gồ lên, nổi lên hoặc đội da lên thành một khối có hình dạng, kích thước rõ ràng. Tất nhiên, chúng vẫn mang màu sắc như cũ. Đó là màu của máu trong khối u.

    Cấp độ thứ ba giống dạng trung bình nhưng biểu hiện kèm theo khi khối u vỡ ra hay biến chứng. Thường là sự chảy máu nếu như khối u ngoài da, vỡ, loét nếu như khối u ở sâu trong phần mềm. Ngoài ra, là những dấu hiệu đặc thù cơ quan mà tại đó khối u máu to lên, chèn ép vào tạng và cơ quan chủ đích. Tuy nhiên, u máu thường ít khi gây ra biến chứng. Chúng tự biến mất đi khi trưởng thành. Ít trường hợp tồn tại và phát triển to lên.

    2. Nguyên nhân gây ra u máu

    Nguyên nhân gây ra u máu hiện nay vẫn chưa được biết rõ. Người ta chưa tìm thấy mối liên quan giữa các loại bệnh tật, thuốc men hay việc ăn uống của các bà mẹ trong lúc mang thai gây u máu.

    Tuy nhiên có một số nghiên cứu cho rằng estrogen có một vai trò quan trọng trong sự phát triển của u máu. Mới đây, Trung Tâm Stanford Children’s Surgical Laboratory nêu lên một giả thuyết rằng việc thiếu oxy máu ở mô mềm cục bộ đi kèm với việc gia tăng tuần hoàn estrogen sau khi sinh có thể là tác nhân kích thích gây u máu. Cũng có một giả thuyết của các nhà nghiên cứu thuộc Đại Học Harvard và Đại Học Arkansas cho rằng sự tắc mạch từ nhau thai ngăn không cho máu đến lớp hạ bì của thai nhi trong lúc sinh có thể gây hình thành u máu.

    Ngoài ra, còn một số giả thiết khác như sau: Do rối loạn hoocmon, do rối loạn miễn dịch, bất thường về mạch máu, do ảnh hưởng của hóa chất hay các chất độc hại khác, do cha mẹ bị nhiễm khuẩn hay nhiễm virut trong thời kỳ mang thai, sau chấn thương, do di truyền: Từ cha mẹ sang con cái có nguy cơ 50/50 số lần mang thai. Bố hoặc mẹ có u máu đã thoái triển nhưng đứa con bị u máu nặng hơn.

    3. Phân loại u máu

    Phân loại theo tính chất của u, gồm có:

    + U máu dạng mao mạch: Là u máu lành tính, thành phần bao gồm mao mạch và xuất hiện trong giai đoạn sớm sau khi sinh (thường khoảng trong vài tuần đầu đời). Nó sẽ lớn ra trong vòng 1 năm đầu đời và ngừng lớn vào cuối năm thứ 1 sau đó bắt đầu co lại. Mỗi năm nó teo lại ngày càng nhiều và vào khoảng 90% u máu biến mất khi trẻ được 9 tuổi.

    + U máu dạng hang: Xuất hiện ở giai đoạn nhũ nhi và nó tồn tại vĩnh viễn. Chúng sâu hơn và có nhiều mạch máu hơn nhưng chúng hoàn toàn lành tính. Sinh thiết trong trường hợp này rất khó vì bên trong u có chứa toàn máu.

    + U máu hỗn hợp: Thường gồm cả thể hang và mạch bạch huyết. U máu hỗn hợp thường gặp nhiều nhất ở tuyến mang tai, thương tổn nằm cả trong và dưới da. Tổn thương ở dạng này có thể dẫn tới u ác.