1. Khái niệm
Bế sản dịch là hiện tượng sản dịch không thoát ra ngoài được, ứ đọng lại trong tử cung.
Sản dịch thực chất là màng rau, dịch và niêm mạc của cổ tử cung và âm đạo bong ra, dễ phân huỷ và là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn trong đường sinh dục phát triển. Sau khi sinh, tử cung co bóp để đẩy sản dịch ra ngoài.
Sản phụ bị bế sản dịch nếu can thiệp muộn có thể dẫn tới rối loạn đông máu, chảy máu không cầm, nguy hiểm đến tính mạng.
2. Dấu hiệu nhận biết bế sản dịch
Thông thường trong vòng 20 ngày thì sản dịch sẽ ra hết. Tuy nhiên một số ít sản phụ bị kéo dài đến 45 ngày, tùy điều kiện sức khỏe của mỗi người.
Nếu thời gian ra sản dịch kéo dài hơn 3 tuần, hoặc ngắn hơn, hoặc về khối lượng, màu sắc, tính chất, mùi của sản dịch có gì bất thường, thì gọi là sản dịch dị thường. Nếu điều này xảy ra, chứng tỏ là khung chậu và cơ quan sinh sản đã bị nhiễm trùng, cần phải được thăm khám kịp thời.
. Còn sau thời gian này, sản dịch vẫn tiếp tục kéo dài, kèm những dấu hiệu sau là điều bất thường, rất có thể là bạn đã bị bế sản dịch:
– Sản phụ sốt nhẹ.
– Căng tức, đau trằn vùng hạ vị ( phần bụng dưới)
– Khám âm đạo rất ít sản dịch có thể kèm mùi hôi do nhiễm trùng.
– Sờ vào bụng thấy cứng, có cục.
– Cổ tử cung đóng kín, dùng tay nong cổ tử cung sản dịch ra màu đen sậm kèm mùi hôi, đau nhiều khi ấn đáy tử cung.
3. Điều trị
Do đó, ngoài đi khám phụ khoa thông thường, bạn cũng nên đi siêu âm để bác sĩ chẩn đoán và điều trị. Nếu đúng bị bế sản dịch kèm viêm nhiễm phụ khoa, bác sĩ sẽ kê thuốc để kích thích co bóp tử cung, đẩy hết sản dịch ra ngoài và điều trị cả phụ khoa.
4. Phòng tránh
Nhằm tránh sản dịch ứ lại trong buồng tử cung, phụ nữ sau khi sinh nhất thiết phải kiểm tra cổ tử cung.
Nhiều người cho rằng nằm gác chéo hai chân lên nhau thì âm đạo sẽ khép lại, nhưng thực chất nằm như vậy là không tốt vì sẽ ngăn cản sản dịch thoát ra ngoài.
Thường trong 10 ngày đầu sau sinh, tử cung co hồi tốt, mỗi ngày co hồi khoảng 1cm, để tống sản dịch ra ngoài. Sau sinh, nếu sản phụ lười vận động, nằm nhiều thì tử cung sẽ không co lại được, khiến sản dịch sẽ bị ứ đọng trong tử cung sẽ gây nhiễm trùng tử cung. Vì thế, sau sinh sản phụ chỉ nên nằm nghỉ ngơi trong 8h đồng hồ, sau đó phải dậy vận động, đi lại nhẹ nhàng, vừa giúp co dạ con nhanh chóng, vừa giúp sản dịch đẩy nhanh ra ngoài, rút ngắn quá trình hậu sản.
Bên cạnh đó, sản phụ cũng có thể nằm sấp với thời gian từ 20 – 30 phút mỗi ngày đối với người mẹ có tử cung ở tư thế gập trước, giúp cho sản dịch ra dễ dàng.
5. Các câu hỏi liên quan
Hỏi : Tôi mới sinh xong khoảng 6 tuần là tôi hết ra máu nhưng khoảng một tuần sau tôi lại bị ra máu,nhưng lần này là máu đỏ tươi lẫn với một ít chất nhầy ,nó ra rất ít chi đủ để dính quần trong. Cho tôi hỏi có phải vết thương trong người tôi chưa co lanh có phải không, làm sao cho nó đừng ra máu nữa .Bây giờ tôi đã được 9 tuần rồi mà vẫn còn ra máu ,xin bác sĩ giúp giùm?
Đáp :
Sau khi sinh trong quá trình tử cung phục hồi lại trạng thái bình thường như trước khi sinh, tử cung đã hoàn thành xong sứ mệnh tăng sinh niêm mạc lót ổ, để niêm mạc bắt đầu đi vào hoại tử, bị xơ hóa mà bong ra, lẫn lộn với máu, chất nhầy theo âm đạo thoát ra ngoài, người ta gọi đó là máu sinh hay thường gọi là sản dịch. Cho nên trong máu sinh có máu, niêm mạc bị hoại tử và chất nhầy…
Sản dịch thường xảy ra trong vòng 6 tuần sau khi sinh, kể cả ở những người sinh đẻ bình thường lẫn đẻ mổ. Một lớp niêm mạc tử cung bị bong ra làm sản phụ cảm giác như đang có kinh. Máu thường có màu sáng, sau đó chuyển sang đỏ sẫm rồi hồng hoặc trong, vàng.
Trong 3 ngày sau khi sinh, máu sinh ra nhiều, màu đỏ tươi, sau đó màu máu nhạt dần, có màu hồng nhạt, giống như dịch loãng. Trong khoảng từ 7 đến 10 ngày sau khi sinh, trong máu sinh có mang một lượng lớn tế bào và niêm mạc nên có màu vàng nhạt và màu trắng còn goị là máu sinh trắng, trong khoảng 20 ngày thì máu sinh ra hết, chỉ có một số ít sản phụ bị kéo dài đến một tháng. Thường máu sinh có mùi tanh của máu, trong 6 ngày đầu sau khi sinh, lượng máu ra nhiều, trung bình là 250 mililit (1/4 lít).Quan sát lượng máu, màu sắc, trạng thái và thời gian ra máu là điều hết sức quan trọng để hiểu được tình hình sức khỏe sản phụ sau khi sinh. Nếu máu sinh có mùi hôi hoặc có màu nâu sẫm, chứng tỏ khoang tử cung bị viêm nhiễm. Nếu máu sinh ra nhiều hoặc ra mãi không sạch, chứng tỏ còn sót nhau thai nên hết sức chú ý và mời bác sĩ đến chữa trị.
Có trường hợp ngưng chảy máu sau khi sinh khá sớm nhưng sau đó lại tiếp tục, nhất là khi phụ sản hoạt động mạnh. Nếu không phát sinh hiện tượng sốt, đau bụng, đau tử cung thì chảy máu trong vòng 6 tuần đầu được xem là bình thường. Nếu qua thời gian trên máu vẫn chảy thì nên đi khám, điều trị. Sau khi sinh, bạn nhất thiết phải thay băng vệ sinh thường xuyên và giữ vệ sinh sạch sẽ.