Bệnh chốc ở trẻ em

1. Khái niệm

           Chốc là bệnh nhiễm trùng phổ biến nhất ở trẻ em, xảy ra ở lớp nông thượng bì của da nên thường không để sẹo. Bệnh hay lây lan, và thường lây trực tiếp từ những sang thương da bệnh đến da lành trên cùng một trẻ, hay từ trẻ này đến trẻ khác nên bệnh chốc còn gọi là “chốc lây”.

2. Nguyên nhân gây bệnh

           Bệnh do tụ cầu vàng hoặc do liên cầu trùng sinh mủ, hoặc phối hợp cả 2 loại vi trùng này. Hai vi trùng này có thể trú ở những người bình thường nhưng mầm bệnh thường ở cửa mũi trước (thường gặp nhất), vùng nách, hầu họng và vùng bẹn – chậu và có thể tự lây nhiễm hay lây cho các trẻ em khác.

Các yếu tố thuận lợi gây nên bệnh chốc:

           – Khí hậu nóng – độ ẩm cao.

           – Điều kiện vệ sinh không tốt.

           – Sinh hoạt đông đúc như môi trường các nhà trẻ và trường mẫu giáo. Các vi chấn thương do cào gãi, chấn thương hay bệnh lý sẵn có như chàm thể tạng, bệnh ghẻ.

3. Biểu hiện của bệnh chốc

           Biểu hiện ban đầu là dát đỏ, sau xuất hiện bọng nước to bằng hạt đỗ, hạt ngô hoặc lớn hơn chứa chất dịch lúc đầu màu vàng trong, về sau rất nhanh chóng trở thành đục và hóa mủ. Bọng nước vỡ ra và đóng vảy tiết màu vàng. Khi cạy vảy, ở dưới là một vết trợt nông, tròn đều đặn, màu đỏ hồng. Xung quanh vảy tiết màu vàng thường có một viền vảy mỏng. Các bọng nước liên kết lại thành mảng, vỡ ra đóng vảy tiết, giới hạn rất rõ, hơi lõm ở giữa. Vảy tiết sẽ bong đi và da trở lại bình thường.

           Vị trí thường bị chốc thường là: mặt, hai bên má, xung quanh các lỗ tự nhiên, da đầu và ở tay chân. Các phần khác của cơ thể ít gặp hơn. Ở trẻ em, do gãi, vi khuẩn từ chỗ này lây lan sang chỗ khác làm cho bệnh lan ra khắp cơ thể. Thường gặp các tổn thương kết hợp do liên cầu khuẩn như: nứt mép, viêm sau kẽ tai, kẽ mũi má… Có bọng nước rất to, có khi bọng nước rất bé giống như hạt kê. Có trường hợp loét sâu xuống (chốc loét) thường xuất hiện ở chi dưới trên bệnh nhân suy dinh dưỡng và do độc lực của vi khuẩn gây bệnh mạnh.

4. Điều trị bệnh chốc

           – Ít tổn thương da: bác sĩ cho thuốc kháng sinh dạng bôi tại chỗ.

           – Nhiều tổn thương da: bác sĩ có thể cho kháng sinh uống và có thể kết hợp thuốc bôi.

           – Bệnh tái phát nhiều lần dù điều trị đúng – đủ liều thuốc: tầm soát và điều trị những người lành mang mầm bệnh trong gia đình (nhất là vị trí ở mũi).

           Mặc dù 20 % bệnh chốc có khả năng tự lành trong 2 – 6 tuần, nhưng đa số còn lại nếu không điều trị thì bệnh có thể lan rộng, nặng hơn và có các biến chứng như sau:

                       – Viêm da tróc vảy ở bệnh chốc do tụ cầu.

                       – Viêm mô tế bào.

                       – Sốt tinh hồng nhiệt.

                       – Viêm cầu thận cấp gây thiểu máu, phù, cao huyết áp.

                       – Viêm mạch bạch huyết.

5 Dinh dưỡng

– Đối với trẻ em, cần giảm ăn đường, sữa bò đặc, lòng trắng trứng…

– Đối với phụ nữ đang cho con bú: Đường và caffeine là hai thành phần không hề tốt cho bé chút nào. Các mẹ nên tránh hai chất này bởi chúng có thể làm rối loạn hệ tiêu hóa, ảnh hưởng đến bệnh của trẻ.

6. Phòng ngừa bệnh

           – Vệ sinh sạch sẽ- môi trường thông thoáng.

           – Điều trị bệnh nhân bị chốc để tránh lây lan cho bản thân và cộng đồng.

           – Điều trị bệnh da sẵn có trước đó (như chàm, ghẻ…) để tránh biến chứng chốc hóa.

           – Tầm soát – điều trị người lành.