Bệnh đầu nước ở trẻ

1. Khái niệm:

           “Đầu nước” là tên dân gian để gọi bệnh tràn dịch não thất ở trẻ. Đây là một trong những bệnh dị tật bẩm sinh của hệ thần kinh, biểu hiện ra ngoài bằng… cái đầu thật to (thường sau khi sinh).

2. Nguyên nhân:

           Bệnh đầu nước phần lớn là do dị tật bẩm sinh ở ống thần kinh.

           Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ mắc bệnh đầu nước như: do viêm não, viêm màng não mũ, xuất huyết não, xuất huyết não – màng não, do sang chấn sản khoa và một nguyên nhân được các bác sĩ lưu ý đó là do bẩm sinh. Phần lớn trẻ mắc bệnh đầu nước vào Bệnh viện Nhi Đồng 1 là do nguyên nhân bẩm sinh. Qua thực tế cho thấy bệnh đầu nước có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng trẻ nào, lứa tuổi thường gặp là dưới 1 tuổi.

           Thông thường, dịch não tủy của trẻ vẫn được tiết ra mỗi ngày. Ở trẻ không mắc bệnh, bản thân bộ não tự giải quyết làm cân bằng lượng dịch này; còn ở trẻ mắc bệnh thì não không thể tự cân bằng được, lượng dịch não tủy tiết ra nhiều hơn so với lượng dịch hấp thu vào máu, khiến cho đầu có nhiều nước là như vậy

3. Triệu chứng:

           Những triệu chứng lâm sàng của bệnh thường gặp là: đầu to trên mức giới hạn thông thường; thóp trước (mỏ ác) rộng và căng phồng; đôi mắt “mặt trời lặn” (mắt trẻ luôn nhìn xuống). Nặng hơn, trẻ có thể bị liệt (thường gặp nhất là liệt hai chi dưới), điếc, chậm phát triển tâm thần, vận động… Các triệu chứng nói trên thường xuất hiện sau khi bé sinh

           Đây là bệnh phần lớn gặp ở những trẻ dưới 6 tuổi, trẻ sẽ được điều trị miễn phí theo chế độ nếu có đủ thủ tục theo quy định. Việc điều trị sẽ đạt kết quả tốt, giúp cuộc đời trẻ rẽ sang một hướng khác, tốt đẹp hơn.

4. Điều trị:

Chữa sớm sẽ tốt đẹp

            Bác sĩ Nguyễn Đức Tuấn cho biết, cho đến nay, trên thế giới chưa có một loại thuốc nào để điều trị nội khoa bệnh đầu nước, việc điều trị chủ yếu là can thiệp ở phương diện ngoại khoa. Một số ít trường hợp trẻ mắc bệnh không cần điều trị nhưng bệnh cũng tự khỏi. Tuy nhiên, trẻ có thể bị một số di chứng kéo dài không hồi phục được và phần đầu vẫn bị to.

Phẫu thuật chữa trị:

           Là đặt một ống dẫn lưu nước dịch não tủy từ đầu xuống đến ổ bụng. Ống được đặt bên dưới lớp da và được giữ lại vĩnh viễn trong người bệnh nhân.

           Hằng ngày, lượng dịch não tủy tiết ra dư thừa sẽ được dẫn xuống ổ bụng, từ đây dịch sẽ được hấp thu trở lại vào máu của cơ thể, nhờ đó, dịch không còn tồn dư trong đầu của trẻ nữa.

           Nếu mổ sớm, thì sẽ giải quyết được tình trạng đầu to cho trẻ, nhưng nếu mổ muộn (thường sau 1 năm) thì việc phẫu thuật chỉ giải quyết những di chứng do bệnh gây ra, còn đầu to không thể giải quyết được, do lúc này các mảng xương ở đầu đã đóng lại. Sau khi mổ, bệnh nhi sẽ được tái khám, theo dõi, vì ống dẫn lưu dịch não tủy có thể bị tắc nghẽn.

5. Chế độ ăn uống của thai phụ giúp phòng bệnh “đầu nước” ở trẻ:

           Theo các bác sĩ, việc phòng ngừa bệnh cho trẻ ngay từ khi trẻ còn trong bào thai là điều rất cần thiết được giới y khoa chú trọng. Đến nay, thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu khẳng định vai trò của acid folic trong bệnh dị tật ống thần kinh ở trẻ, đó là do cơ thể người mẹ bị thiếu hụt acid folic dẫn đến trẻ bị dị tật ống thần kinh (trong đó có bệnh đầu nước).

           Acid folic là loại vitamine thuộc nhóm B, tan trong nước, có nhiều trong các loại ngũ cốc và trong các loại rau có màu xanh thẫm. Tháp dinh dưỡng trong nước chưa có quy định mỗi ngày cơ thể con người cần bao nhiêu lượng acid folic, tuy nhiên theo các tài liệu của nhiều nước thì nhu cầu acid folic mỗi ngày cần cho một người là khoảng 400 mg. Người ta cũng chưa chứng minh được rằng, thiếu hụt acid folic bao nhiêu thì sẽ gây ra bệnh, nhưng các nhà chuyên môn khuyên phụ nữ có kế hoạch mang thai cần bổ sung acid folic ở thời điểm từ 1 – 3 tháng trước lúc có thai, kéo dài cho đến hết 3 tháng đầu thai kỳ. Sau 3 tháng đầu thai kỳ, việc bổ sung acid folic sẽ không có tác dụng, bởi lúc này ống thần kinh của trẻ nằm trong bụng mẹ đã được hình thành rồi.

           Việc bổ sung acid folic có thể từ nguồn những thực phẩm nói trên hay bằng thuốc (việc sử dụng thuốc phải có chỉ định của bác sĩ).