Bệnh dị ứng

1. Định nghĩa

Dị ứng là một rối loạn quá mẫn của hệ miễn dịch. Phản ứng dị ứng xảy ra để chống lại các chất vô hại trong môi trường được gọi là chất gây dị ứng, các phản ứng này xảy ra nhanh chóng và có thể dự đoán được.

2. Cơ chế của phản ứng dị ứng

Dị ứng là một trong bốn hình thức của chứng quá mẫn cảm và được gọi là quá mẫn loại I (xảy ra tức thì). Khi có chất lạ xâm nhập vào cơ thể, nó kích hoạt quá mức một loại kháng thể được gọi là IgE và các tế bào bạch cầu mast, dẫn đến một phản ứng viêm nặng thông thường bao gồm phát ban, sốt , chàm, ngộ độc thức ăn, lên cơn hen suyễn, và phản ứng với nọc độc của côn trùng chích như ong, muỗi, kiến…

3. Các dạng dị ứng thường gặp

Tùy các chất gây dị ứng mà ta có thể phân chia các dạng dị ứng thành các loại như sau:

– Viêm mũi dị ứng: các tác nhân gây dị ứng có thể là phấn hoa, lông súc vật, bụi, nấm mốc…

– Viêm da dị ứng: một phản ứng dị ứng da hay còn gọi là Eczema.

– Dị ứng thực phẩm: các tác nhân như là đậu phộng, hạt cây, lúa mì, đậu nành, cá, đồ biển, trứng và sữa.

– Di ứng côn trùng chích như ong, kiến…

– Dị ứng thuốc: đặc biệt là đối với các loại thuốc kháng sinh penicillin, Latex hoặc các chất khác mà tiếp xúc, có thể gây ra các phản ứng dị ứng da.

4. Triệu chứng

Triệu chứng dị ứng phụ thuộc vào từng cơ thể, và có thể liên quan đến đường hô hấp, mũi xoang và khí phế quản, da và hệ tiêu hóa. Một số triệu chứng phổ biến là: sưng, ngứa, mẩn đỏ, viêm mũi, da bong lột, ho, tức ngực, khó thở, thở khò khè, nổi mề đay…

Đa số các trường hợp bị dị ứng ở thể nhẹ, tuy nhiên có một số loại dị ứng, bao gồm cả dị ứng với thức ăn và côn trùng chích, có tiềm năng để kích hoạt một phản ứng nghiêm trọng được gọi là sốc phản vệ.

Các biểu hiện của sốc phản vệ: mất ý thức, choáng, thở dốc nghiêm trọng, mạch nhanh, yếu, phát ban da, sưng phù đường hô hấp có thể chặn thở. Những trường hợp này cần được cấp cứu kịp thời nếu không sẻ đe dọa đến tính mạng của người bệnh.

5. Chẩn đoán và điều trị:

Để chẩn đoán chứng dị ứng, người ta phải thực hiện các thử nghiệm trên da để xem mức độ phản ứng với các chất gây dị ứng hoặc phân tích máu kiểm sự hiện diện và nồng độ của kháng thể IgE. Điều trị dị ứng bao gồm tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng, sử dụng các thuốc chống dị ứng, steroid (thuốc kháng viêm) hoặc các loại thuốc khác.

6. Hỏi đáp:

Câu hỏi 1: Vì sao tôi như bị kim châm khi tiếp xúc với nước lạnh?

Mỗi lần tôi tiếp xúc với nước lạnh hay bất kì vật gì lạnh thì lòng bàn tay, bàn chân đều thấy đau như bị rất nhiều mũi kim châm vào. Thậm chí nếu uống nước để trong tủ lạnh thì lưỡi tôi cũng có cảm giác đau như thế. Xin hỏi BS tôi bị bệnh gì?

Trả lời:

Trường hợp của bạn có thể là do bạn dị ứng khi tiếp xúc trực tiếp với nước lạnh, nhưng đây là biểu hiện nhẹ nên chỉ có cảm giác như kim châm.

Để tránh tình trạng này bạn nên ngưng tiếp xúc với nước lạnh và cả ăn hoặc uống lạnh nữa bạn nhé. Tuy nhiên, để có chẩn đoán xác định, bạn nên đi khám da liễu.

Câu hỏi 2: Dị ứng với sữa rửa mặt, vậy phải dùng loại nào ạ?

Trả lời:

Có khả năng bị dị ứng với nhiều loại sữa rửa mặt. Sữa rửa mặt cũng là hóa chất, cũng có thành phần có thể gây dị ứng.

Tốt nhất nên rữa mặt bằng các chất có sẵn trong thiên nhiên như: nước ép dưa leo, nước cốt chanh, nước hoa cúc, sữa chua, sữa tươi, mật ong pha sữa tươi, nước ép nha đam (lô hội), nước muối pha loãng 0,9%… Sau đó rửa mặt lại bằng nước sạch.

Bên cạnh đó, khi đi đường nên che chắn kỹ để hạn chế bụi bặm và ánh nắng mặt trời.

Câu hỏi: Bị nổi mẩn ngứa khi ra nắng là bệnh gì?

Khi cháu đi ra nắng, trên cánh tay và cổ thấy đỏ dần lên và mẩn ngứa. Nếu ngồi ngoài nắng lâu những chấm đỏ sẽ rộ lên, nhưng khi cháu vào trong bóng râm chỉ tầm 20 phút là hết.

Trả lời:

Qua mô tả, mỗi lần tiếp xúc với ánh nắng, những vùng da tiếp xúc trực tiếp sẽ nổi sẩn ngứa nhiều hơn, đó là căn bệnh mề đay cơ địa do tiếp xúc. Mề đay là một phản ứng viêm của da, có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học chính là histamin.

Mề đay của bạn là dạng cấp tính xảy ra đột ngột khi tiếp xúc với ánh nắng, xuất hiện ở bất kỳ vùng da nào của cơ thể có tiếp xúc, biểu hiện các nốt sẩn đỏ, phù nề như vết muỗi đốt, càng gãi càng ngứa, khi không tiếp xúc nữa thì nốt này tự lặn đi.

Có nhiều nguyên nhân gây nổi mề đay: thời tiết lạnh, nóng, tiếp xúc với những chất lạ qua da, qua đường hô hấp, ăn uống (tôm, cua, gà, thịt bò…), thuốc, mỹ phẩm, côn trùng, ký sinh trùng, do ảnh hưởng yếu tố gia đình, một số trường hợp không rõ nguyên nhân, nhưng với cháu có nguyên nhân rõ ràng là do tiếp xúc ánh nắng mặt trời.

Điều trị chủ yếu là loại bỏ nguyên nhân gây bệnh, tránh các yếu tố gây dị ứng, nên trước hết cháu phải hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc có tiếp xúc phải che chắn cẩn thận. Bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng.

Thuốc chống dị ứng chỉ có tác dụng tạm thời, không chữa trị được triệt để. Vì vậy, điều trị chủ yếu là phải tự phòng bệnh.