Bệnh nhiễm trùng tiểu

1. Cấu tạo hệ niệu:

           Có 2 thận, mỗi quả ở một bên. Thận tạo nước tiểu, sau đó dẫn qua niệu quản xuống bàng quang. Nước tiểu được trữ trong bàng quang và được ra bên ngoài qua niệu đạo khi chúng ta đi tiểu.

2. Nhiễm trùng tiểu

           Nhiễm trùng tiểu là do vi trùng gây ra khi chúng xâm nhập vào nước tiểu. Hầu hết là do những vi trùng bình thường sống trong ruột của chúng ta. Những vi trùng này không gây hại gì khi ở trong ruột, nhưng chúng có thể gây nhiễm trùng một khi chúng xâm nhập vào những cơ quan khác của cơ thể. Một số vi trùng nằm xung quanh hậu môn sau khi đại tiện, đôi khi chúng có thể băng qua niệu đạo vào bàng quang. Các vi trùng này vào nước tiểu sinh sản nhanh chóng và gây nhiễm trùng tiểu. Nhiễm trùng thường chỉ ở bàng quang gọi là viêm bàng quang, nhưng chúng có thể đi cao hơn lên thận gây viêm thận. Nhiễm trùng nước tiểu thường được gọi chung là nhiễm trùng tiểu. Khoảng 1 trong 20 trẻ em trai và hơn 1 trong 10 trẻ em gái có ít nhất một lần bị nhiễm trùng tiểu khi chúng đến tuổi 16.

3. Triệu chứng

+ Những trẻ em nhỏ và trẻ nhũ nhi có thể có nhiều triệu chứng khác nhau:

           – Sốt

           – Ói hay tiêu chảy

           – Ngủ gà

           – Quấy khóc, ăn kém

           – Đau bụng

           – Đi tiểu ra máu

+ Những đứa trẻ lớn hơn có thể có các triệu chứng như: đau bụng khi đi tiểu, đi tiểu lắt nhắt – là triệu chứng thường gặp của viêm bàng quang, hay cảm giác đau hông lưng là triệu chứng của viêm thận.

+ Ðái dầm ở một đứa trẻ từ trước tới nay tiểu bình thường cũng có thể là một triệu chứng của nhiễm trùng tiểu.

4. Nhiễm trùng tiểu được xác định như thế nào?

           Ðể xác định nhiễm trùng tiểu cần một mẫu nước tiểu. Nước tiểu bình thường vô trùng (không có vi trùng hiện diện). Nhiễm trùng tiểu được xác định khi tìm thấy vi trùng trong mẫu nước tiểu đó.

           Mẫu nước tiểu được lấy không được tiếp xúc với da hoặc những chất khác có thể gây ngoại nhiễm những vi trùng khác vào nước tiểu. Người lớn và trẻ em lớn có thể làm được điều này bằng cách lấy nước tiểu giữa dòng (bỏ một ít nước tiểu ban đầu, hứng bãi nước tiểu ở giữa) . Ðiều này không dễ làm đối với trẻ em nhỏ và nhũ nhi.

5. Điều trị

           – Dùng kháng sinh 7 ngày thường sẽ làm sạch vi trùng trong nước tiểu.

           – Uống nhiều nước để ngăn ngừa mất nước.

           – Cho thuốc hạ sốt để làm giảm triệu chứng đau hay giảm sốt.

           Một kháng sinh với liều thấp nên được cho mỗi ngày ở những đứa trẻ nhiễm trùng tiểu đã được điều trị kháng sinh đủ liều nhưng đang chờ đợi làm những xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh tìm dị tật hệ tiết niệu. Vì điều này sẽ ngăn ngừa nhiễm trùng tiểu tái phát ở những trẻ có dị tật hệ tiết niệu.

* Tại sao phải xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh ở những trẻ nhiễm trùng tiểu?

           Trong một số nhỏ các trường hợp, người ta tìm thấy bàng quang và thận có vấn đề. Bệnh lý thường gặp nhất là trào ngược bàng quang-niệu quản. Ðây là bệnh lý ở vùng khúc nối của niệu quản và bàng quang. Trong bệnh lý này, nước tiểu trào ngược từ bàng quang lên niệu quản, một khi bàng quang bị nhiễm trùng thì vi trùng sẽ theo niệu quản lên thận gây tổn thương thận. Những bệnh lý hiếm khác bao gồm: sỏi thận hay những bất thường bẩm sinh khác của hệ niệu.

6. Phòng ngừa bệnh

           Để phòng ngừa nhiễm trùng tiểu, ở trẻ nhỏ và trẻ gái, sau mỗi lần đi tiêu tiểu, nên rửa vệ sinh và lau chùi đúng cách. Lau chùi đúng cách có nghĩa là lau chùi từ trước ra sau, chứ không từ sau ra trước, do lổ tiểu ở phía trước và hậu môn nằm phiá sau. Động tác làm vệ sinh phải đúng cách để không đưa vi trùng từ đường tiêu hoá vào đường niệu. Ngoài ra, các bà mẹ nên thường xuyên kiểm tra tả lót và nên thay tả ngay sau khi bé tiêu tiểu.

           Nhịn đi tiểu do e ngại hoặc không có chỗ đi vệ sinh rất nguy hiểm vì nước tiểu gồm các chất cơ thể cần thải ra ngoài, khi bị ứ lại trong bàng quang, các chất này sẽ là môi trường cho vi trùng dễ xâm nhập vào cơ thể và gây nhiễm trùng tiểu.

           Do vậy mà các khu vui chơi giải trí, trường học cần có nhà vệ sinh sạch sẽ, nguồn nước đầy đủ, giúp trẻ không phải nhịn tiểu do tâm lý ngại đi tiểu.

           Khi trẻ ngại đi vệ sinh sẽ làm cho trẻ không dám uống nhiều nước, điều này rất hại cho cơ thể.  Mỗi ngày cơ thể cần 1,5 – 2 lít nước cung cấp từ thức ăn và nước uống. Uống nhiều nước sẽ giúp thận thải tốt các chất bã, làn da sẽ tươi tắn hơn.

           Nên cho trẻ mang theo bình nước khi đi học hoặc đi chơi xa, cũng như khi vận động thể lực, trẻ cần nghỉ một chút và uống từng ngụm nước nhỏ.  

           Khi ở trong phòng có máy lạnh, nên cho trẻ uống nhiều nước hơn do máy điều hòa không khí hút nước của cơ thể và làm khô da.  

           Lời khuyên của chúng tôi là ở trẻ bình thường, không mắc bệnh thận hoặc bệnh tim, thì nên cho trẻ uống nhiều nước, luôn luôn giữ nước tiểu thật trong và không nên nhịn đi tiểu.