Bệnh về móng thường gặp (Loạn dưỡng móng)

I Khái niệm           

“Loạn dưỡng móng” dùng để chỉ chung nhóm bệnh có những bất thường trên bề mặt phiến móng hoặc bị hư móng. Các rối loạn về móng là tình trạng thường gặp, được nhiều người quan tâm. Việc chẩn đoán và trị liệu nhóm bệnh này rất hóc búa, thường gây nản lòng bệnh nhân, và cả thầy thuốc nữa. Vì, có rất nhiều nguyên nhân liên quan, việc tìm và giải quyết chúng không dễ dàng, mặt khác, các thuốc uống và thoa rất khó ngấm hết được vào tổ chức sừng cứng của móng.           

Ngoài những bất thường về màu sắc – có màu xanh, màu vàng, màu nâu đen, màu trắng, móng có thể bất thường về hình dáng -móng hình cái muỗng, móng quặp như mỏ diều hâu… bất thường trên bề mặt của phiến móng như móng gợn sóng, móng có những chỗ lõm lỗ chỗ, móng dày, móng mỏng; bất thường về cách phát triển (móng chọc thịt), hoặc tình trạng hư móng như, xước móng, tách móng (ly móng), hoặc cũng có những trường hợp bị rụng  móng…

II. Sau đây là 11 bệnh về móng thường gặp:

1. Ngón tay dùi trống           

Triệu chứng của ngón tay dùi trống là đầu các ngón tay to ra như cái đầu của cái dùi đánh trống, móng tay bị cong nhiều.           

Nguyên nhân gây ra ngón tay dùi trống thường gặp trong bệnh tim bẩm sinh, khi bệnh tim đã được điều trị thì màu tím xanh của đầu ngón tay biến mất nhưng ngón tay dùi trống vẫn còn       

Ngón tay dùi trống còn gặp trong một số bệnh ở phổi, ở một số người Ấn Độ, triệu chứng này có thể gặp là do yếu tố gia đình.

2. Đường beau

Đường beau là những đường rẽ ngang ở trên mặt các móng. Đường beau gặp trong bệnh eczema, nhiễm trùng phần mầm móng, bệnh hệ thống kèm sốt, bệnh nghẽn động mạch vành, bệnh Luput đỏ hệ thống. Đường ngang xuất hiện đầu tiên ở phần trong móng rồi dần dần tiến ra ngoài khi móng phát triển.

3. Ly móng

Ly móng là sự tách của móng ra khỏi phần dưới của móng. Sự tách móng ít hoặc nhiều đến một nửa của móng. Ly móng có thể gặp ở một hoặc nhiều móng.           

Nguyên nhân gây ra ly móng có thể là do hóa chất, mỹ phẩm, xà bông, bị bệnh vảy nến, nấm móng, bệnh chất tạo keo, do thuốc…

4. Rỗ móng     

Rỗ móng là trên móng có những chấm lõm nhỏ. Rỗ móng có thể gặp trong bệnh vảy nến ở móng, bệnh Lichen phẳng, bị rụng tóc toàn bộ hoặc mức độ nhiều. Có khi bị rỗ móng mà không tìm được nguyên nhân.

5. Móng lõm giữa

Móng lõm giữa hay còn gọi là móng hình thuyền, móng hình cái muỗng nghĩa là phần giữa của móng bị lõm xuống, móng thường dễ bị gãy. Móng lõm giữa gặp trong trường hợp thiếu sắt nặng và kéo dài. Trong hội chứng Plummer winson peterson kelly, móng bị lõm, thiếu máu, teo lưỡi rối loạn tiêu hóa, ngoài ra còn gặp do tiếp xúc với hóa chất, do bệnh hệ thống, do di truyền.

6. Vết xuất huyết  

Vết xuất huyết là chấm đen ở móng do sự thoát hồng cầu vào móng. Chấn thương là nguyên nhân thường gặp nhất. Khi có những vết xuất huyết xuất hiện đột ngột ở bên trong móng thì xem có bệnh hệ thống như viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn.

7. Thay đổi màu móng           

Móng trắng: Móng trắng có thể xảy ra ở một phần hoặc toàn bộ cả móng. Móng trắng là do không khí lọt vào hoặc do sự sừng hóa của móng không đầy đủ, hoặc do chấn thương. Móng trắng từng đám thường gặp trong xơ gan. Móng có những đường trắng ngang gặp trong ngộ độc mãn tính Arsenic, Thallium. Di truyền cũng làm móng tay bị trắng.           

Móng có màu: Nguyên nhân thông thường là do chất nhuộm màu từ bên ngoài như: khói thuốc lá, nitrat bạc, thuốc tím, Resorcin, chất nhuộm màu, nhiễm nấm Candida, uống Tetracycline có thể làm vàng móng. Móng màu nâu gặp trong bệnh Addison, sau khi điều trị màu móng sẽ trở lại bình thường. Móng đen: gặp trong trường hợp xuất huyết dưới móng, có nốt ruồi, u hắc tố. Móng xanh: có thể do thoái hóa gan, bị nhiễm bạc (Argyria), bị nhiễm Atabrine, nhiễm Phenolphtalein, Zidovudine, bị nhiễm khuẩn Pseudomonas. Móng đỏ: có thể gặp trong trường hợp suy tim, sung huyết, ngộ độc Carbone monoxide, bệnh Luput đỏ hệ thống.

8. Dày móng     

Dày móng là tình trạng móng bị dày có màu sắc và bề mặt của móng thay đổi. Nguyên nhân gây dày móng là do chấn thương, rối loạn thần kinh mạch máu, bệnh vảy nến, do di truyền, bệnh nấm móng.           

Móng quá sâu là tình trạng móng phát triển to, dày, kéo dài như móng vuốt. Nguyên nhân thì không rõ, có lẽ do mang giày nhiều, lâu và thường gặp ở ngón chân cái.

9. Móng teo     

Móng teo là tình trạng móng chậm phát triển, móng trở nên mỏng, không bằng phẳng, mất vẻ bóng láng. Nguyên nhân có thể do di truyền, suy giảm tuyến giáp, bị bệnh da như ly thương bì bóng nước, chấn thương móng do nhiễm tia X kéo dài, tiếp xúc với hóa chất kéo dài, bị bệnh Lichen phẳng, vảy nến.

10. Móng mọc lệch bên trong

Mọc móng lệch là tình trạng móng mọc về một bên và đâm vào khóe chân làm sưng đỏ đau cả một vùng bên móng chân. Nguyên nhân là do mang giày chật kéo dài, do bấm móng không đúng.

11. Viêm quanh móng kinh niên     

Phần da của góc móng bị viêm đỏ, khi ấn vùng da dưới góc móng thì có thể có ít mủ đục, phần móng mọc ra bị gồ ghề. Bệnh xảy ra ở một móng hoặc nhiều móng.           

Nguyên nhân thường là do nhiễm nấm Candida albicans, nhiễm tụ cầu, nhiễm pseudomonas, proteus. Bệnh xảy ra ở người hay tiếp xúc với nước nhiều và không giữ vệ sinh sạch sẽ như hay rửa chén ly, đập nước đá, chăn nuôi…

* Kết luận: Những rối loạn bất thường xảy ra ở móng rất đa dạng phức tạp, khi gặp những sự thay đổi đó chúng ta không nên tự chữa trị vì nếu tự chữa trị không đúng làm bệnh kéo dài, triệu chứng bệnh thay đổi sẽ gây khó khăn về sau. Tốt nhất chúng ta nên đến khám bệnh và điều trị ở bác sĩ chuyên khoa da liễu.

III. Hỏi đáp:

Câu hỏi: Móng tay em cứ bị tuột dần, điều trị 6 tháng rồi mà vẫn vậy?

Trả lời

            “Loạn dưỡng móng” dùng để chỉ các rối loạn bất thường của móng. Đó có thể là về màu sắc: nâu đen, vàng, xanh, trắng…, về hình dáng: giống cái muỗng hay quặp vào như mỏ diều hâu….,  về bề mặt móng: gợn sóng, bị lỗ chỗ, móng dày, móng mỏng…., về cách phát triển: móng chọc vào thịt… hoặc tình trạng hư móng: xước móng, tách móng , rụng móng…

            Trường hợp của em móng tay em cứ bị tuột dần, tuột dần, là do tình trạng móng bị tách dần từ bờ tự do ra khỏi thịt, sau đó tuột và rơi ra.

            Có nhiều nguyên nhân gây ra sự tách móng gồm:

                       – Nguyên nhân nội sinh: các bệnh da như vảy nến, lichen phẳng, viêm da thể tạng, pemphigus, bất thường bẩm sinh của móng… bệnh hệ thống, thiếu máu thiếu sắt, giãn phế quản, tiểu đường, cường giáp, suy giáp…

                       – Nguyên nhân ngoại lai: các yếu tố cơ học: các nghề nghiệp tạo chấn thương mạnh, hoặc chấn thương nhẹ nhưng lặp đi, lặp lại; yếu tố hóa học: mỹ phẩm dành cho móng: nước rửa , nước sơn móng… hoặc yếu tố sinh học: nhiễm nấm, vi khuẩn ( Pseudomonas), siêu vi (như herpes), các thuốc: Tetracyclin, doxycyclin, thuốc ngừa thai, captoril…

                       – Nguyên nhân do di truyền, tình trạng kích thích, chấn thương da quanh móng và đầu ngón tay… hoặc không rõ nguyên nhân.

            Loạn dưỡng móng kèm theo chàm em có thể dùng một số loại thuốc bôi có tác dụng làm mềm móng, và chống viêm như cream vitamin E, Physiogel, Lacticare, Dermovate, Temproson, Gentrison, Diproson… ngày bôi từ 1-2 lần, nhưng cần có chỉ định của bác sĩ.

            Loạn dưỡng móng cũng có thể do thiếu vitamin, chủ yếu là vitamin B, vì vậy chế độ dinh dưỡng cũng cần bổ sung chất này bằng cách ăn rau quả nhiều.

            Đối với người mắc loạn dưỡng móng tay thì nên kiêng ngâm nước, kiêng rửa bằng xà phòng, không cắt sát móng quá, không giũa móng vì làm như vậy sẽ tạo nên các chấn động, tăng nguy cơ nhiễm trùng, nếu đi làm móng, sơn móng, tốt nhất là nên trang bị một bộ dụng cụ làm móng riêng để tránh lây nhiễm các bệnh nhiễm trùng.

            Hiện nay, chưa có thuốc đặc hiệu trị bệnh nên em phải tìm nguyên nhân, loại bỏ nó thì trị liệu mới có kết quả.

            Do các thuốc uống và thoa rất khó ngấm hết được vào tổ chức sừng cứng của móng nên việc điều trị thường kéo dài (6 – 9 tháng cho móng tay và 9 – 12 tháng cho móng chân), dễ gây nản lòng bệnh nhân lẫn thầy thuốc, em cần kiên nhẫn điều trị tiếp tục