Bệnh hậu sản mòn

1. Thông tin chung:

Sau khi sinh hiện tượng các mẹ bị gầy đi so với thời kỳ trước khi mang thai là không ít, các các mẹ thường hay gán cho hiện tượng này một cái mác là “hậu sản mòn” hay “hậu sản hao mòn” nghe đến thôi cũng đủ lo lắng rồi. Thế nhưng thực tế không có căn bệnh nào tên là “hậu sản hao mòn” hay “hậu sản bào mòn” cả. Hiện tượng sau khi sinh gầy đi, ăn thế nào cũng không béo được có rất nhiều nguyên nhân.

2. Một số nguyên nhân thường gặp:

–       Là chứng bệnh của phụ nữ sau khi sinh, bị tai biến sản khoa: Băng huyết mất máu nhiều, sản giật, nhiễm khuẩn.

–       Phụ nữ sau sinh không kiêng cữ được do hoàn cảnh neo người, con ốm đau quấy khóc. Mất ngủ kéo dài.

–       Phụ nữ sinh nhiều, sinh dày. 

–       Kinh tế khó khăn, thiếu thốn, phải làm việc vất vả sớm, gây suy nhược.

–       Người mẹ phải gắng sức phi thường hàng chục năm ròng – kiệt sức.

3. Một số triệu chứng:

–       Thiếu máu nặng: Tim hồi hộp, đập nhanh, gắng sức. Đánh trống ngực hoảng sợ.

–       Huyết áp thấp hoặc dao động, người lạnh, dễ cảm lạnh, say tàu xe.

–       Không ăn, không ngủ được, mệt mỏi, đặt mình là mê.

–       Da xanh, chân tay buốt mỏi, tê dại, đau nhức toàn thân.

–       Đau đầu triền miên, thiểu năng tuần hoàn não, đẵng trí hay quên.

–       Viêm nhiễm phụ khoa, u xơ tử cung, u nang buồng trứng.

–       Xương kém, loãng xương, dòn xương, dễ gẫy xương.

4. Để tăng cân cần làm:

Để có một sức khỏe tốt, một thân hình không còn gầy gò ốm yếu, một lượng sữa đủ chất dinh dưỡng cho bé yêu các mẹ phải có một chế độ sinh hoạt khoa học :

a. Chế độ dinh dưỡng khoa học

Sau khi sinh là thời điểm người mẹ thiếu nhiều chất nhất bởi mẹ đã mất rất nhiều năng lượng, máu và nước trong quá trình mang thai và vượt cạn. Nếu không được bổ sung đầy đủ dưỡng chất bằng một chế độ dinh dưỡng khoa học và nghỉ ngơi hợp lý, người mẹ sẽ không có đủ sức để tái tạo lại sức khỏe và cung cấp nguồn sữa chất lượng cho con. Trong giai đoạn này, bà mẹ nên ăn đầy đủ cân đối các loại dinh dưỡng để tăng cân sau khi sinh:

–       Hạn chế đồ ăn chiên, xào, đồ ngọt, thức ăn nhanh… Thay vào đó hãy chọn thức ăn nhiều protein nhưng ít mỡ, nên dùng dầu thực vật trong chế biến thức ăn.

–       Ăn nhiều rau xanh, trái cây để tăng cường lượng vitamin và khoáng chất cho cơ thể.

–       Nên duy trì uống sữa dành cho bà mẹ mang thai và cho con bú để đảm bảo đủ chất mà không bị tăng cân, chọn loại sữa có bổ sung FOS (chất xơ) tốt cho hệ tiêu hóa, giúp tăng khả năng hấp thụ của mẹ, vì sau khi sinh nở, hệ tiêu hóa của người mẹ thường bị yếu, khó khăn hơn trong việc hấp thụ dinh dưỡng, đặc biệt là những chất khó tiêu như đạm.

–       Ngoài ra, dinh dưỡng khoa học rất quan trọng để làm giàu các dưỡng chất cung cấp cho bé qua sữa mẹ – đặc biệt là nucleotides – rất cần thiết cho trẻ sơ sinh để hỗ trợ tăng cường miễn dịch vì trong giai đoạn này, hệ miễn dịch của trẻ phát triển chưa hoàn chỉnh.

–       Ăn sáng vừa phải, đều đặn giúp người mẹ tránh tình trạng ăn uống quá độ trong ngày cũng là một cách hạn chế tăng cân hợp lý.

b. Chế độ luyện tập:

–       Nên tập những bài tập thể dục dành riêng cho phụ nữ sau sinh thì cơ thể sẽ phục hồi nhanh và dễ dàng trở về mức bình thường hơn. Các bài tập thân thể làm cho tuần hoàn máu tốt hơn, góp phần loại bỏ chứng phù nề, tử cung co lại nhanh hơn, ngủ sâu hơn và ăn ngon miệng hơn. Đồng thời  củng cố các cơ đã bị kéo giãn trong quá trình mang thai.

–       Nên bắt đầu từ những bài tập nhẹ nhàng, ít gây mệt mỏi, rồi tăng dần thêm số lượng, độ khó và tính chất phong phú của bài tập. 

c. Ngủ đủ giấc:

–       Người mẹ sau sinh cần được ngủ đủ giấc. Nhưng không nên ngủ nhiều, nước ối sẽ bị tích tụ ở tử cung.

–       Cần khởi động chân tay nhẹ nhàng để lấy lại cảm giác. Ngồi dậy nhẹ nhàng để tăng cường sự hoạt động của ruột, dạ dày, điều tiết khí sớm, tránh trường hợp bị dính ruột cùng các mạch máu bị tắc.

–       Nên cho trẻ bú sữa sớm, không nên để sữa chảy, vú căng.

d. Không ăn no, ăn tanh

–       Sau khi mổ đẻ, ruột bị kích thích, dạ dày bị ức chế, sự hoạt động của ruột giảm. Do đó, sau khi phẫu thuật mà ăn nhiều sẽ tiêu hoá khó khăn, tích tụ lâu dễ dẫn tới táo bón và tăng thêm khi trong ruột khiến bụng bị đầy hơi, không có lợi cho việc hồi phục sức khoẻ. Cho nên sau phẫu thuật khoảng sáu giờ thì không được ăn gì, khi ruột đã dần dần khôi phục chức năng mới nên ăn uống.

–       Các mẹ nên tránh những món ăn có tính hàn như cua, rau đay. Không nên ăn quá sớm những thức ăn tanh như cá, ốc, nó sẽ ức chế sự ngưng tụ của máu, không có lợi cho việc đông máu sau khi mổ và khiến vết thương lâu không lành.

e. Không làm việc sớm, kêng lạnh, kiêng quan hệ, giữ vệ sinh:

–       Nên tránh các hoạt động nặng, người mẹ sau mổ đẻ cần hết sức giữ gìn để khôi phục sức khoẻ để vết thương chóng khỏi, không nên làm các việc lặt vặt trong gia đình quá sớm.

–       Sau khi sinh, thận khí bị suy nhược nên sản phụ dễ bị nhiễm lạnh. Vì vậy, không được đụng tới nước lạnh, không tắm nước lạnh, giặt quần áo hoặc uống đá lạnh. Tuy nhiên, nếu không đụng cả đến nước nóng, suốt tháng không lau mình như một số người thì lại không tốt. Cơ thể lâu không tắm rửa sẽ là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, gây bệnh cho mẹ và lây sang con (như viêm miệng, tưa lưỡi, tiêu chảy)…

–       Các sản phụ nên kiêng sinh hoạt tình dục một thời gian 4 – 6 tuần cho tử cung phục hồi. Nên tránh xúc động mạnh, ảnh hưởng đến tinh thần vì các stress có thể gây nguy hại cho sức khoẻ sản phụ, gây thiếu sữa.

–       Phải giữ gìn vệ sinh, đặc biệt là khu vực bụng, nơi có vết thương chưa lành cùng với âm đạo, nên pha nước ấm với thuốc rửa âm hộ để vệ sinh hằng ngày, vừa chống nhiễm trùng vừa giúp khử mùi hôi. Dùng chai nước nóng hoặc túi chườm nóng để chườm bụng, lưng và hai bên háng. Việc này có tác dụng chống đau lưng, mỏi gối, giúp cơ thể chóng hồi phục.

f. Chống táo bón:

–       Táo bón là bệnh thường gặp của thai phụ, do thiếu vận động, nhất là kiêng cữ trong ăn uống.Trong thời kỳ cho con bú, người mẹ cần ăn uống đầy đủ và đa dạng thực phẩm, đặc biệt là rau quả, trái cây tươi, chất đạm, chất béo (dầu thực vật). Sữa pha nóng là một trong những thức uống rất tốt cho bà mẹ nuôi con bú.

–       Chỉ nên kiêng các gia vị cay, nóng như ớt, tiêu, tỏi và hạn chế các đồ uống có chất kích thích như trà, cà phê.

–       Ăn các rau trái giúp nhuận tràng như thanh long, chuối, rau đay, mồng tơi, các loại canh khoai mỡ, khoai từ. Nên uống 400ml nước/10kg cân nặng trong một ngày để cung cấp đủ nước cho cơ thể, kích thích sự tiết sữa và chống táo bón. Các loại thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh, sữa chua cũng góp phần làm sản dịch mau sạch.