Liệt ruột là một trạng thái bệnh lý mà trong đó vận động của thành ruột bị ức chế, dẫn đến sự tích tụ của dịch và hơi trong lòng ruột.
2. Nguyên nhân
Hầu hết các trường hợp liệt ruột xảy ra sau các thủ thuật/phẫu thuật trong ổ bụng. Bình thường quá trình hoạt động trở lại của ruột sau khi phẫu thuật bụng theo một quá trình có thể dự đoán được: ruột non thường lấy lại chức năng trong vòng vài giờ, dạ dày trở lại hoạt động trong 1-2 ngày, và đại tràng trở lại hoạt động trong 3-5 ngày.
X quang bụng liên tiếp đã chỉ ra rằng độ phục hồi của liệt ruột sau mổ là từ gần đến xa. Sự hoạt động trở lại của đại tràng phải xảy ra sớm hơn so với đại tràng ngang hoặc đại tràng trái.
Nguyên nhân khác gây liệt ruột như sau:
– Nhiễm khuẩn huyết
– Thuốc (ví dụ, opioid, thuốc kháng acid, warfarin, amitriptyline, chlorpromazine)
– Chuyển hóa (ví dụ, hạ kali, magiê, hoặc natri; thiếu máu; giảm áp lực thẩm thấu)
– Nhồi máu cơ tim
– Viêm phổi
– Chấn thương (ví dụ như bị gãy xương sườn, gãy cột sống)
– Đau quặn mật và đau quặn thận
– Chấn thương đầu và các phẫu thuật thần kinh
– Viêm ổ bụng và viêm phúc mạc
– Máu tụ sau phúc mạc
3. Biểu hiện lâm sàng
– Bệnh nhân bị liệt ruột thường có đau bụng nhẹ, mơ hồ và đầy hơi. Họ có thể than phiền buồn nôn, nôn mửa và chán ăn. Thường không có quặn bụng. Bệnh nhân có thể bí trung tiện và đại tiện hoặc không.
– Bụng có thể phình to và căng, tùy thuộc vào mức độ giãn của ruột, hoặc có thể mềm. Một đặc điểm để phân biệt là mất hoặc giảm nhu động ruột, trái ngược với âm sắc cao của tắc nghẽn ruột.
4. Chẩn đoán phân biệt
Chẩn đoán phân biệt phổ biến của liệt ruột là giả tắc ruột, hay hội chứng Ogilvie, và tắc ruột cơ học.
Bảng sau đây tóm tắt điểm khác nhau giữa liệt ruột, giả tắc ruột, và tắc ruột cơ học.
|
Liệt ruột |
Giả tắc ruột |
Tắc ruột |
|
– Đau bụng nhẹ, đầy hơi, buồn nôn, nôn, táo bón |
– Đau quặn bụng, táo bón, buồn nôn, nôn, chán ăn |
– Đau quặn bụng, táo bón, buồn nôn, nôn, chán ăn |
|
– Bụng mềm, hoặc phình to, căng |
– Sôi bụng (borborygmi), bụng căng, chướng, các sóng nhu động, âm ruột tăng hoặc giảm, đề kháng khu trú |
– Sôi bụng (borborygmi), bụng chướng, các sóng nhu động, âm ruột tăng tần số và âm sắc, đề kháng khu trú |
|
– Xquang : Giãn ruột non và ruột già, cơ hoành nâng cao |
– Xquang : Giãn ruột già, cơ hoành nâng cao |
– Xquang : Bow-shaped loops in ladder pattern, ít hơi trong ruột già, cơ hoành nâng cao ít, mức nước hơi |
5. Cận lâm sàng
Các cận lâm sàng và công thức máu nên tập trung vào việc đánh giá tình trạng nhiễm, rối loạn điện giải và rối loạn chuyển hóa.
Trên X quang bụng đơn thuần, liệt ruột thể hiện ở sự giãn, ứ khí của ruột non và ruột già. Trên X quang bụng cản quang, ở những bệnh nhân liệt ruột thuốc cản quang cần phải đến manh tràng trong vòng 4 giờ, nếu thuốc cản quang ứ lại lâu hơn 4 giờ, tắc nghẽn cơ học cần được nghĩ đến.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
