1 Khái niệm
Bướu quái là dạng bướu tế bào mầm thường có ở cơ quan sinh dục, nhất là buồng trứng, ở các bé gái trong độ tuổi thanh thiếu niên (10 – 20 tuổi). Bướu có cấu tạo phức tạp gồm nhiều thành phần tế bào biểu mô (tạo nên da, lông, tóc, tuyến mồ hôi…), mô liên kết (mạch máu, mô cơ, mỡ, mô thần kinh…) nên có tên gọi là bướu quái.
Còn bướu quái cùng cụt lại là bướu tế bào mầm nằm ở vị trí ngoài hệ sinh dục và thường gặp ở trẻ rất nhỏ (chiếm 78%).
2 Biểu hiện
Bướu thường xuất hiện rất sớm ngay sau khi bé gái chào đời hoặc một vài tháng sau sinh.
Khởi đầu chỉ là một khối bướu nhỏ ở vùng mông, vùng cùng cụt của trẻ. Khối u không đau, nổi cộm ra ngoài và dính chặt vào phần trong. Nếu quan sát kỹ, cha mẹ bé có thể phát hiện thêm một vài dị tật bất thường khác ở xương sống, bắp cơ, hệ thần kinh… Về sau, có thể do bé bị va chạm hay té ngã, bướu phát triển nhanh, to hơn, gây đau, gây táo bón, làm yếu hai chân (do chèn ép các cơ quan lân cận) hoặc lở loét, chảy máu…
Đặc biệt, 75% trường hợp bướu quái cùng cụt xuất hiện ở bé gái dưới 12 tháng tuổi và 18% có kèm theo một số dị tật bẩm sinh xương cơ hoặc hệ thần kinh trung ương.
3 Nguyên nhân
Nguyên nhân có liên quan đến việc di chuyển chưa hoàn chỉnh hoặc lạc chỗ của các tế bào mầm sinh dục nguyên thủy ở các túi noãn hoàng phôi thai (vào tuần thứ 5 – 8 của thai kỳ) đến vị trí các tuyến sinh dục.
4 Chẩn đoán
Khoảng 80% trường hợp bướu quái cùng cụt được phát hiện, chẩn đoán bệnh trong tháng đầu tiên sau sinh bé và dựa trên thăm khám lâm sàng (khối u vùng cùng cụt), hình ảnh siêu âm, chụp CT scan vùng bụng chậu, định lượng các dấu ấn ung thư và nhất là mổ sinh thiết bướu để xác định mô bệnh học khối u.
Ở giai đoạn sớm, phát hiện và chẩn đoán lúc trẻ dưới 6 tháng tuổi, bác sĩ sẽ điều trị bằng cách mổ cắt bỏ toàn bộ khối bướu và xương cụt. Tùy theo kết quả giải phẫu khối u (lành tính hay ác tính) và việc định lượng dấu ấn AFP, bêta HCG sau mổ, hóa trị bổ túc sau mổ sẽ được cân nhắc.
Có 17% trường hợp bướu quái cùng cụt là ác tính, có nguy cơ tái phát sau mổ. Còn ở giai đoạn trễ, bướu to xâm lấn nhiều ở trẻ lớn hơn 6 tháng tuổi cần mổ sinh thiết bướu để xác định ác tính, kế đó hóa trị sớm sẽ làm tăng khả năng cắt trọn bướu sau đó. Xạ trị bổ túc được xem xét dùng trong một số ít trường hợp.
5 Điều trị
Tỉ lệ bướu quái cùng cụt lành tính được chữa khỏi đạt khoảng 90% trường hợp sau mổ cắt trọn bướu rộng.
Đối với bướu quái ác tính, cần hóa trị kết hợp phẫu thuật cắt trọn bướu và xương cùng nhưng kết quả điều trị còn hạn chế, chỉ chiếm 10% – 20%.
Các thầy thuốc sản khoa, các bậc cha mẹ nên chú ý quan sát trẻ ngay sau sinh và trong một vài tháng sau đó. Nếu có khối u lạ bất thường ở vùng cùng cụt, vùng mông nên đưa trẻ đến khám bệnh ở các cơ sở y tế có chuyên khoa để phát hiện bướu quái cùng cụt sớm và điều trị sớm nhất.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
