Các bệnh ngoài da ở trẻ

I. Bệnh ngoài da thường gặp ở trẻ sơ sinh

1. Những bệnh ngay sau khi trẻ sinh ra

           Đây có thể gọi là bệnh bẩm sinh, thường tự khỏi và không ảnh hưởng gì đến sức khỏe. Đó là:

1.1 Các bớt tím, xanh:

           Những vết này có dát màu xanh, tím nhạt hoặc hơi đậm thường thấy ở vùng mông, đùi của bé. Các vết bớt này có thể nhỏ vài cm hay lan hết cả đùi, mông. Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do sự ứ đọng nhiều tế bào melanocyte ở lớp bì của da gây nên. Vết tím, xanh này thường gặp ở trẻ em châu Á hơn. Khi trẻ lớn lên, những vết bớt này sẽ từ từ mất đi mà không cần can thiệp gì.

           Ở một số trẻ không phải là vết tím xanh bình thường mà là các vết đỏ hoặc đen đậm, dân gian cho rằng đó là bị “đánh dấu”, có thể gặp ở trên cổ, mặt, những vết này có thể không mất đi ảnh hưởng đến thẩm mỹ của trẻ sau này. Vì thế các trường hợp này phải được đi khám để bác sĩ có hướng xử trí.

1.2 Hạt kê:

           Khi trẻ mới sinh thường có những hạt nhỏ màu trắng đục nhô lên da, do sự ứ đọng của chất bã, hay gặp ở vùng trán, mũi, gò má, một số trẻ có thể xuất hiện ở bắp tay. Các “hạt kê” này sẽ tự mất sau vài tuần lễ. Do vậy khi tắm cho trẻ sơ sinh, những chỗ này không nên kỳ cọ mạnh, ảnh hưởng đến da của bé.

2. Các bệnh ngoài da mắc phải

           Da trẻ rất non nớt, chính vì vậy nếu không được vệ sinh tốt, trẻ rất dễ bị lây nhiễm các bệnh ngoài da. Một số bệnh thường gặp là:

2.1 Chàm sữa:

           Thường gặp ở trẻ sau ba tháng tuổi. Biểu hiện bệnh là những mụn nhỏ li ti xuất hiện ở hai bên má rồi lan đến cằm và trán. Chúng nhanh chóng vỡ ra, khiến cho da bị đỏ và rớm dịch. Nếu không giữ gìn vệ sinh sạch sẽ rất dễ bị nhiễm khuẩn, những vết vỡ sẽ đóng vảy, da trẻ đỏ nhiều hơn, trẻ cảm thấy ngứa ngáy khó chịu. Bệnh có thể tái đi tái lại nhiều lần, có người cho rằng bệnh nổi theo tuần trăng.

           Nguyên nhân gây bệnh chàm sữa ở trẻ em khá phức tạp, khó phát hiện được, người ta cho rằng yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong bệnh này. Bệnh không nguy hiểm lắm, đến khi trẻ khoảng 2 tuổi bệnh có thể biến mất mà không để lại dấu vết gì.

2.2 Rôm sảy:

           Hiện tượng rôm sảy hay gặp ở nhiều trẻ nhỏ, nhất là về mùa nắng nóng ở những trẻ em hay bị ra mồ hôi nhiều, vị trí thường thấy ở lưng, ngực, bắp tay, bắp chân. Đây là những hạt nhỏ màu hồng, hơi cứng, đôi khi có nước. Rôm sảy là hiện tượng tuyến mồ hôi bị đè ép, bít kín lại làm mồ hôi không thoát ra ngoài được.

2.3 Chốc lở:

           Bệnh xuất hiện với những bóng nước hình tròn, dẹp, sau vài giờ bóng nước đục dần, có mủ rồi vỡ, đóng vảy màu vàng. Đây là do sự nhiễm khuẩn da nguyên phát do liên cầu khuẩn hoặc vi khuẩn tụ cầu gây ra. Tổn thương thường xuất hiện ở vùng đầu, mặt, cổ. Chốc có thể lan sang vùng kế cận, gây viêm hạch bạch huyết gần đó. Sau khi bong vảy, thường để lại vết thâm lâu dài.

2.4 Mụn nhọt:

           Đây là tình trạng viêm toàn bộ nang lông và tổ chức xung quanh, chủ yếu do tụ cầu gây nên. Biểu hiện ban đầu là đỏ sưng rồi nóng gây đau nhức, dần dần mềm vỡ ra chảy mủ và thành sẹo. Mụn nhọt có thể mọc ở nhiều nơi trên cơ thể, đau nhức khiến trẻ quấy khóc, giảm mức độ ăn ngủ. Trẻ sống trong môi trường ẩm thấp, nóng nực, tình trạng vệ sinh kém và sử dụng nhiều chất ngọt, uống ít nước, ăn ít rau xanh, trái cây thì rất dễ mắc bệnh.

2.5 Ghẻ:

           Da trẻ rất non nớt, vì vậy nếu trong gia đình có người bị ghẻ thì trẻ rất dễ bị nhiễm bệnh. Triệu chứng thường thấy là các mụn nước ở kẽ tay, chân, vùng bụng, bộ phận sinh dục, ngứa nhiều về ban đêm, khiến trẻ quấy khóc.

2.6 Viêm da do tã lót:

           Bệnh thường thấy ở trẻ từ 9-12 tháng tuổi và hay gặp hơn ở những bé gái và trẻ em béo. Trẻ nuôi dưỡng bằng sữa bò có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những trẻ bú mẹ do phân của những trẻ này có nồng độ pH cao hơn những trẻ được bú mẹ.

           Biểu hiện của bệnh là các dát đỏ ở vùng quấn tã như mông, đùi trên, bụng dưới… da vùng quấn tã có các biểu hiện cấp tính như các dát màu đỏ tươi, bóng, tiết dịch sau đó bong vảy. Bệnh còn có các biểu hiện khác như đỏ da, vảy nến, u hạt lan tỏa, giảm sắc tố, vết trợt… và có thể gây tổn thương vùng sinh dục, viêm hạch bẹn, đặc biệt ở trẻ nam gây viêm nhiễm hệ tiết niệu cấp tính.

3. Phòng bệnh

           Các bệnh ngoài da ngay sau trẻ sinh ra như hạt kê, bớt xanh tím thường tự khỏi nhưng những bệnh mắc phải cần được bảo vệ để trẻ không mắc.

           Vệ sinh cơ thể hằng ngày cho trẻ là một biện pháp quan trọng, mặt khác những người gần gũi chăm sóc trẻ hằng ngày cũng phải chú ý giữ gìn vệ sinh thân thể vì dễ lây bệnh cho trẻ. Hơn nữa môi trường sống cũng cần thoáng mát.

           Các bà mẹ cần chú ý thay tã lót thường xuyên, lau khô vùng bẹn và mông bằng nước ấm sau khi trẻ đại, tiểu tiện. Mùa hè nên hạn chế dùng bỉm và phải thay thường xuyên.

           Mặt khác, cần cho trẻ uống đủ nước, tập cho trẻ ăn nhiều rau xanh, trái cây khi trẻ biết ăn, các bà mẹ đang cho trẻ bú cũng cần bổ sung hằng ngày nhiều vitamin và khoáng chất để cho trẻ có được đủ chất dinh dưỡng hơn nữa trong sữa mẹ.

           Nếu trẻ mắc bệnh, cần được đi khám, không nên tự chữa theo những lời mách bảo của người không có chuyên môn, tránh gây bội nhiễm nguy hiểm.

II. Những bệnh ngoài da chung thường gặp ở trẻ em

           Da trẻ em rất mềm và nhạy cảm, vì vậy những vết tấy đỏ hoặc sưng trên da của trẻ sẽ khiến cho bố mẹ lo lắng vì không biết đó là nhiễm trùng, dị ứng hay vì thời tiết quá nóng gây ra, cách chữa trị thế nào…

           Bạn có thể tham khảo những thông tin dưới đây để nhận biết một số bệnh trẻ thường gặp nhất. Tuy nhiên, cần nhớ là phải luôn đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn cách điều trị chính xác.

1. Bệnh ecpet mảng tròn

           Côn trùng không là thủ phạm gây ra những vòng trên da này.

           Nguyên nhân: có thể da bị nhiễm trùng do một loại nấm sống trên lớp da chết, tóc và mô móng tay. Lúc đầu, mảng da này đỏ, tróc vẩy hoặc phồng lên, sau đó phát triển thành những vòng tròn đỏ ngứa với những đường viền bỏng giộp xung quanh. Các vòng tròn này có thể lây qua việc tiếp xúc da hay dùng chung vật dụng như khăn, dụng cụ thể thao với người bệnh.

           Tuy nhiên, hầu hết chúng đều có thể trị lành với những loại kem chống nấm.

2. Hội chứng má đỏ

           Là bệnh lây nhiễm nhưng nhẹ và có thể lành sau 1 vài tuần.

           Triệu chứng: Ban đầu, bệnh có những triệu chứng như cúm, sau đó xuất hiện những nốt đỏ trên mặt và cơ thể.

           Bệnh thường lây khi ho hoặc ngáy, thời điểm dễ lây nhất là 1 tuần trước khi những vết đỏ này xuất hiện.

           Có thể điều trị bằng cách nghỉ ngơi, uống nhiều nước, ăn thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu, sử dụng thuốc giảm đau (không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi). Tuy nhiên, cần quan sát các dấu hiệu khác có thể chỉ ra những bệnh nặng hơn.

3. Bệnh thủy đậu

           Đây là loại bệnh rất dễ lây với biểu hiện là những vết đỏ ngứa bỏng giộp trên khắp cơ thể.

           Bệnh thường không gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở trẻ. Đặc biệt, nếu đã bị 1 lần thì thường sẽ không bị nữa.

           Hầu hết trẻ chỉ cần điều trị ở nhà như nghỉ ngơi, uống thuốc để giảm ngứa, sốt hay những triệu chứng khác như bệnh cúm.

4. Bệnh chóc lở

           Cũng là bệnh lây nhiễm làm xuất hiện những vết bỏng giộp đỏ và gây đau nhức. Chúng có thể vỡ, rỉ nước và tạo thành một lớp vỏ có màu nâu vàng. Bệnh làm trẻ đau khắp nơi trên cơ thể nhưng thường xuất hiện xung quanh miệng và mũi. Đường lây của bệnh chủ yếu qua việc tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ như khăn, đồ chơi.

           Việc trẻ gãi sẽ làm lây sang những phần khác trên cơ thể. Một số chất kháng sinh dạng thoa có thể chữa được bệnh này nhưng cũng cần uống một số kháng sinh dạng viên.

5. Mụn cóc

           Nguyên nhân: gây bệnh là do tiếp xúc với virut papilloma, một loại virut lây nhiễm ở người. Những mụn trên có thể lây từ người qua người khi dùng chung đồ dùng của người bệnh.

           Phòng chống lây nhiễm bằng cách đừng bóc chúng ra hay che lại bằng băng dán, hãy luôn giữ khô ráo. Trong hầu hết các trường hợp chúng vô hại, không đau và có thể tự biến mất.

           Nếu chúng vẫn còn thì bác sĩ sẽ điều trị bằng phương pháp phẫu thuật laser hay dùng chất hóa học.

6. Chứng nổi rôm

           Đó là hậu quả của việc tắc ống dẫn mồ hôi.

           Những nốt nóng gây cảm giác kim châm này giống như những đồng tiền nhỏ màu đỏ hoặc hồng. Chúng xuất hiện trên đầu, cổ hoặc vai của trẻ, thường là do bố mẹ cho trẻ mặc quá ấm và cũng có thể xảy ra với trẻ khi thời tiết quá nóng.

           Nên cho bé mặc nhẹ, thoáng dù bàn tay hay ngón chân của chúng có vẻ lạnh- một tình trạng không đáng ngại.

7. Viêm da do tiếp xúc

           Đó là phản ứng dị ứng do tiếp xúc với thực phẩm, xà phòng hay dầu của một số cây có độc… Những vết đỏ sẽ nổi lên trong vòng 48 tiếng sau khi tiếp xúc.

           Nếu nhẹ sẽ gây đỏ da hoặc những vết sưng đỏ nhỏ; nặng có thể gây phồng da, bỏng giộp lớn trên da.

           Bệnh thường có thể tự biến mất khi không còn tiếp xúc với tác nhân gây bệnh. Vì vậy, bạn nên giữ con tránh xa loại cây sơn độc.

8. Tay chân miệng

           Đây là bệnh thường xuất hiện vào mùa hè và mùa thu, bắt đầu với biểu hiện sốt. Sau đó, bé sẽ thấy đau miệng, xuất hiện những vết đỏ (nhưng không ngứa), phồng da ở bàn tay, bàn chân, có khi ở mông hoặc ở chân.

           Bệnh thường lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với đồ vật của người bệnh. Do đó, nên rửa tay thường xuyên khi tiếp xúc với bệnh này. Cách điều trị tại nhà là dùng ibuprofen hoặc paracetamol, không dùng aspirin với trẻ dưới 16 tuổi và nên uống nước, ăn nhiều thức ăn lỏng, dinh dưỡng, dễ tiêu, lỏng.

9. Chàm bội nhiễm

           Bệnh kinh niên gây ra khô da, ngứa và nhiều vết đỏ.

           Khi đã lớn hơn, một số trẻ có biểu hiện nhẹ đi nhưng cũng có trẻ bị nặng hơn. Ở các trường hợp nặng, những nốt đỏ không lây nhiễm có thể bị nhiễm trùng.

           Nguyên nhân gây bệnh là do không vệ sinh sạch sẽ, tuy nhiên bệnh cũng có thể do dị ứng của bản thân, suyễn và hệ thống miễn nhiễm quá nhạy.

10. Mề đay

           Bệnh thường xuất hiện với những lớp da đỏ, ngứa, nóng hoặc nhức.

           Những lớp đỏ này có ở khắp nơi trên cơ thể và kéo dài trong vài phút hoặc vài ngày.

           Bệnh có thể là dấu hiệu nghiêm trọng nếu kết hợp với việc khó thở. Bác sĩ có thể cho con bạn dùng thuốc như aspirin (không dùng cho trẻ dưới 16 tuổi), hay penicillin.

           Hãy hạn chế dùng những thực phẩm như trứng, quả hạch, sò ốc, gia vị thực phẩm. Thân nhiệt cao và nhiễm bệnh như đau cổ họng cũng có thể xuất hiện những vết đỏ này.

11. Bệnh tinh hồng nhiệt

           Là bệnh nhiễm trùng cổ họng với lớp đỏ tấy. Triệu chứng là đau họng, sốt, đau đầu, đau bụng và tuyến cổ sưng phồng. Sau 1- 2 ngày, lớp da đỏ này có bề mặt như giấy nhám và sẽ nhạt dần sau 7 đến 14 ngày. Rửa tay sạch sẽ có thể giúp giảm được sự lây lan của bệnh. Nên gặp bác sĩ nếu con bạn bị bệnh này. Cách điều trị thường là dùng thuốc kháng sinh.

12. Bệnh ban đào

           Là bệnh lây nhiễm nhẹ và thường có ở trẻ em từ 6 tháng – 2 tuổi, ít xuất hiện ở trẻ sau 4 tuổi. Bệnh có các triệu chứng như bệnh về hô hấp, sốt cao trong hơn 7 ngày. Sốt sẽ đột nhiên kết thúc và theo sau là những vết đỏ nhỏ hồng – cũng có thể hơi phồng lên 1 chút. Phụ huynh có thể dùng paracetamol để trị sốt và nhớ không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.