Các loại dị tật âm đạo

I. Nghiên cứu hội chứng Mayer – Rokitansky – Kuster – Hauser:

         Năm 1829, Mayer mô tả loại dị dạng không có âm đạo. Rokitansky (năm 1838) và Kuster (năm 1910) đã mô tả đầy đủ căn bệnh bẩm sinh này bao gồm không có âm đạo, không có tử cung nhưng hai buồng trứng và bộ phận sinh dục bên ngoài bao gồm các môi lớn, môi nhỏ, tiền đình (là phần mà ai cũng có thể nhìn thấy được) hoàn toàn bình thường. Hauser đã nhấn mạnh đến loại bệnh lý dị dạng này. Cho đến nay tồn tại nhiều cách điều trị trong hội chứng này bao gồm nhóm dùng phẫu thuật và nhóm không dùng phẫu thuật. Nói chung các phương pháp phẫu thuật trên đây đều rất phức tạp, nhiều tai biến và biến chứng. Kỹ thuật phẫu thuật là khó khăn. Săn sóc hậu phẫu không đơn giản. Gần đây, tác giả Lansac (Tours, Pháp) đã đề xuất một kỹ thuật phẫu thuật mới kết hợp với cả nội soi. Mục tiêu của nghiên cứu này là áp dụng kỹ thuật điều trị do tác giả Lansac đề xuất cho người bệnh ở Việt Nam.

1. Tiêu chuẩn chọn đối tượng nghiên cứu

         Người bệnh được chẩn đoán xác định là bị hội chứng Mayer – Rokitansky – Kuster – Hauser có nhu cầu quan hệ tình dục, có nhu cầu xây dựng gia đình hoặc đã có gia đình nhưng gặp nhiều khó khăn khi giao hợp. Cho đến nay tất cả các người bệnh này đều đến khám sau khi đã dậy thì nhiều năm.

2. Tiêu chuẩn loại trừ

         Người bệnh không có nhu cầu quan hệ tình dục. Người bệnh bị hội chứng này nhưng có hõm âm đạo khá đủ sâu (từ 4 cm trở lên) để có thể thực hiện giao hợp được đến mức có thể chấp nhận được.

3. Phương pháp phẫu thuật

         Mục tiêu của phẫu thuật tạo ra một khoang âm đạo mới cho người bệnh để họ có thể thực hiện được giao hợp gần như bình thường.

         Cơ sở của phẫu thuật là tạo khoang âm đạo mới bằng cách bóc tách khoảng giữa niệu đạo-bàng quang và trực tràng dưới định hướng của siêu âm. Sau đó săn sóc để cho khoang này được biểu bì hoá tránh dính lại.

         Việc tạo hình âm đạo được thực hiện bởi hai kíp phẫu thuật tiến hành đồng thời cùng một lúc.

            – Một kíp thực hiện nội soi ổ bụng (kíp đường trên) với 2 mục đích:

                + Xác định chẩn đoán

                + Đánh giá tiểu khung

                + Theo dõi quá trình tạo hình âm đạo, dẫn đường cho kíp phẫu thuật đường dưới tiến hành bóc tách tạo khoang âm đạo ở giữa.

                + Theo dõi quá trình tạo hình âm đạo, dẫn đường cho kíp phẫu thuật đường dưới tiến hành bóc tách tạo khoang âm đạo ở giữa bàng quang và trực tràng để tránh các tai biến có thể xảy ra trong lúc tạo hình âm đạo.

            – Một kíp tiến hành làm phẫu thuật tạo hình âm đạo qua đường dưới (kíp đường dưới).

         Chuẩn bị trước mổ cho người bệnh được tiến hành nhưchuẩn bị cho một ca phẫu thuật phụ khoa thông thường. Công tác tư vấn trước phẫu thuật cho người bệnh là rất quan trọng, tập trung vào các điểm sau đây:

            – Không thể chữa cho người bệnh có thể tự đẻ được.

            – Chỉ có thể giúp cho người bệnh có được quan hệ tình dục (giao hợp) gần như bình thường.

            – Giải thích cho người bệnh cách tự chăm sóc sau khi ra viện, đòi hỏi người bệnh phải rất kiên nhẫn. Tuy nhiên việc tự chăm sóc sau mổ là không khó khăn và không vất vả. Giải thích cho người bệnh thấy được vai trò của tự chăm sóc sau mổ quyết định đến thành công của phẫu thuật.

            – Khi đã có thể giao hợp được thì thực hiện giao hợp. Trong những lần giao hợp đẩu tiên có thể gặp nhiều khó khăn cần phải kiên trì.

         Dị dạng sinh dục là một dị tật bẩm sinh khá phức tạp về phương điện phân loại và điều trị. Trong số này có hội chứng Mayer – Rokitansky – Kuster  – Hauser, tiếng Việt gọi là hội chứng không có tử cung và không có âm đạo bẩm sinh. Từ khi phát hiện ra căn bệnh này, rất nhiều tác giả trên thế giới đã tìm ra nhiều phương pháp điều trị nhằm giúp cho những người bệnh này có khả năng quan hệ tình dục được. Trong công trình nghiên cứu khoa học này, chúng tôi mạnh dạn áp dụng kỹ thuật tạo hình âm đạo theo phương pháp của giáo sư Lansac (Tours, Pháp) đề xuất. Nguyên tắc của phương pháp này là: tạo hình âm đạo dưới sự hướng dẫn của nội soi ổ bụng và quá trình biểu bì hóa theo thời gian khoang mới tạo ra ở giữa bàng quang và trực tràng. Nó sẽ tương đương với khoang âm đạo.

II. Các Loại Dị Tật Âm Đạo:

         Dị tật không có âm đạo ít gặp, dị tật không có âm đạo đi kèm với không có tử cung (hội chứng Rokitansky), thì thường không có kinh nguyệt, không có chu kỳ trứng rụng nên không thể có thai bình thường được.

         Dị tật không có âm đạo nhưng có tử cung và buồng trứng phát dục bình thường thì thường đến tuổi dậy thì người con gái không thấy có chu kỳ kinh nguyệt, thực chất họ vẫn có chu kỳ kinh nguyệt bình thường nhưng do không có âm đạo nên máu kinh không thoát ra được, thường đọng lại bên trong. Nếu không phát hiện dị tật sớm, máu ứa đọng dồn lại ngày càng nhiều sẽ làm tử cung giãn to và người có dị tật thường đau bụng dưới dữ dội vào những ngày đến kỳ kinh. Do vậy nếu đến tuổi dậy thì mà phụ nữ không phát hiện ra hành kinh hàng tháng như thấy có triệu chứng đau bụng dưới thì cần đi khám để được bác sỹ kiểm tra và hỗ trợ kịp thời. Những trường hợp này, can thiệp sớm có thể sẽ mang thai và sinh nở bình thường.

         Dị tật do màng trinh dày: đây là loại dị tật đơn giản nhất, trường hợp này người phụ nữ cũng không thấy kinh nguyệt trong các chu kỳ kinh nhưng vẫn thấy khó chịu hàng tháng. Có nghĩa là vẫn có kinh nguyệt như trường hợp trên, cần kịp thời khám và điều trị. Trường hợp này sau khi điều trị hoàn toàn có thể có kinh nguyệt bình thường.

         Dị tật âm đạo có vách ngăn: Có khi là một vách ngăn chạy dọc từ ngoài âm đạo vào phía cổ tử cung, có khi là một vách ngăn ngang chạy từ phía trước ra sau. Vách ngăn âm đạo này thường có lỗ nên máu kinh không bị ứa đọng. Người có dị tật vách ngăn âm đạo vẫn có thể có thai bình thường nhưng khi sinh thường phải mổ hoặc cắt vách ngăn đó khi đỡ đẻ.

         Ngoài tình trạng không âm đạo, phụ nữ còn có thể có một số dị tật khác ở âm đạo và tử cung, chẳng hạn như:

         – Âm đạo kép (hai âm đạo): Có vách ngăn hoàn toàn hoặc vách ngăn không hoàn toàn (một phần).

         – Hai tử cung hoàn toàn tách biệt nhau và mỗi tử cung chỉ có một buồng trứng và một vòi trứng riêng. Về chức năng sinh dục, mỗi tử cung hoạt động độc lập bình thường, có thể có thai riêng. Cũng có lúc cả hai tử cung đều có thai và sinh đẻ bình thường.

         – Hai tử cung dính vào nhau bằng một vách ngăn hoàn toàn và hoạt động độc lập vì mỗi tử cung có một buồng trứng và một vòi trứng riêng.

         – Hai tử cung dính vào nhau bằng một vách ngăn không hoàn toàn.

         – Tử cung chỉ có một buồng trứng và một vòi trứng, gọi là tử cung một sừng.

         – Hai tử cung và hai âm đạo với những hình thái như: Hai tử cung kích thước không bằng nhau; 2 âm đạo kích thước khác nhau, cái rộng tương ứng với tử cung lớn và ngược lại. Có trường hợp âm đạo của tử cung bé bị bịt lại ngay từ phần đầu, trở thành một khoang tách biệt.

         Ở phụ nữ, các dị tật sinh dục thường kín đáo nên khó phát hiện. Trước đây, khi phát hiện dị tật, chị em chỉ biết chấp nhận. Ngày nay, khoa học có thể sửa chữa những khuyết tật đó từ khi bé gái đang nằm trong bụng mẹ hoặc bất cứ khi nào phát hiện được. Bằng phẫu thuật tạo hình, bác sĩ có thể cắt bỏ vách ngăn âm đạo tạo thuận lợi cho sinh hoạt vợ chồng cũng như sinh đẻ; hoặc cắt bỏ tử cung và âm đạo phụ (bên bé), tạo điều kiện cho tử cung chính hoạt động bình thường.

         Vấn đề quan trọng là bệnh nhân không nên xấu hổ mà giấu bệnh. Cần đi khám, tìm ra dị tật để chữa trị càng sớm càng tốt vì tuổi càng cao thì việc mổ tạo hình càng khó khăn, ít mang lại hiệu quả.

 
III. Hỏi-Đáp:

Hỏi: Thế nào là chứng không có âm đạo và tử cung? Có thể chữa trị được không?

Trả Lời:       

         Dân gian thường gọi bệnh này là “thạch nữ”. Những phụ nữ này bẩm sinh không có âm đạo và tử cung, nhưng công năng của buồng trứng thì vẫn bình thường, bầu vú và cơ quan sinh dục ngoài cũng phát triển bình thường, nhưng tới thời kỳ dậy thì lại không thấy kinh, thậm chí khi lấy chồng cũng không thể sinh hoạt vợ chồng được, sau khi tới bệnh viện kiểm tra mới phát hiện ra bệnh. Có hiện tượng này là do trong thời kỳ phôi thai, hai bên ống dẫn trung thận phụ phát triển không hoàn chỉnh vì một nguyên nhân nào đó. Những bệnh nhân này có thể có những khuyết tật ở thận và ống dẫn niệu..

         Liệu có thể tái tạo âm đạo được không? Câu trả lời là có thể. Bác sĩ có thể phẫu thuật để tạo hình cho âm đạo. Sau khi phẫu thuật 2-3 tháng, bác sĩ kiểm tra, nếu vết sẹo ở âm đạo đã lành miệng thì có thể sinh hoạt vợ chồng được. Theo phản ánh của các bệnh nhân thì họ có đời sống tình dục hoàn toàn bình thường, nhưng việc sinh con thì khó có thể.

Hỏi: Trước cửa mình em xuất hiện một cục thịt nhỏ kích thước khoảng 0,5mm, nhìn giống hột le và che kín lỗ âm đạo, nhìn thấy rất rõ, động vào có cảm giác thốn, em xin hỏi cục thịt đó là gì? có ảnh hưởng gì không ạ?

Trả lời:

         Trước tiên dữ kiện mà em đưa ra sơ sài quá. Không biết là cục thịt mà em mô tả đó có từ bao giờ, có ngứa, rát, chẩy dịch gì không? Nó có to lên không? Ngoài chỗ cửa âm đạo ra thì có chỗ nào có nữa không? Em đã có quan hệ tình dục hay chưa?

         Nếu như em chưa có quan hệ tình dục lần nào thì cục thịt thừa đó người ta gọi là u thịt âm đạo. Nó không ảnh hưởng gì cả, nhưng nếu sau này em có gia đình và nó làm vướng víu cho em khi quan hệ thì em có thể gặp bác sĩ sản phụ khoa để bác sĩ  xử lý cho em.  Đôi khi cục thịt đó là sự phát triển dầy lên của màng trinh thôi.

         Nếu em đã có quan hệ tình dục thì phải xét đến bệnh sùi mào gà khi thấy những nhú thịt đó.

         Vì vậy, để biết rõ xem nó là gì và để em bớt hoang mang lo lắng thì em nên đi khám và gặp bác sĩ chuyên khoa sản để bác sĩ khám tư vấn và chữa trị nếu có là bệnh lý.