1 Khái niệm
Chín mé là tình trạng nhiễm trùng tạo mủ hoặc áp xe ở đầu múp các ngón tay, ngón chân. Nguyên nhân thường gặp là tụ cầu khuẩn vàng (S.aureus), Herpes.
Đây là một bệnh ngoài da thường gặp, nếu không biết cách chữa trị, giữ vệ sinh thì bệnh sẽ diễn biến dai dẳng, dễ tái phát.
2. Nguyên nhân
– Do vi khuẩn : Thường là tụ cầu khuẩn vàng (S.aureus).
– Do vi rút : Virút écpét
– Đường xâm nhập của vi sinh vật gây bệnh :
Do vi khuẩn: Tụ cầu khuẩn từ bề mặt da xâm nhập qua vết thương nhỏ(khi chấn thương ), hoặc phát triển từ viêm quanh móng cấp tính
Do vi rút: Lây từ người bệnh qua vết thương, gặp ở nhân viên y tế , chủ yếu là nha sĩ và y tá . Có thể gặp ở trẻ em , nhất là những đứa trẻ hay cắn móng tay ( vi rút lây từ nước miếng)
3. Biểu hiện
– Do vi khuẩn: Đầu ngón tay bị bệnh sưng đỏ,có thể làm mủ, sờ nóng và đau, có khi bệnh nhân cảm thấy đau buốt theo nhịp đập.
– Do virút:
Nhiễm trùng lần đầu (còn gọi là tiên phát): Sau khi bị lây nhiễm từ 2 đến 6 tuần, ở ngón tay hoặc bàn tay thấy những mụn nước hoặc mụn nước xuất huyết, gom thành chùm, có khi tạo thành một bóng nước duy nhất trên nền da đỏ, sưng và đau. Có khi có mủ do nhiễm khuẩn thứ phát. Có thể thấy vệt đỏ dọc cẳng tay bên bị bệnh (đó là theo đường bạch huyết lên nách) và sưng hạch nách cùng bên.
Tái phát: Bệnh nhân thường bị lại nhiều lần ,trên cùng một vị trí do tính chất gây tái phát của vi rút. Khi tái phát, các mụn nước thường gom gọn hơn, ít sưng đau hơn và không có triệu chứng toàn thân, không có hạch vùng nách cùng bên đi kèm.
4. Chẩn đoán
Dựa vào đâu để chẩn đoán xác định ?:
Chín mé do vi khuẩn thường dễ chẩn đoán với tính chất sưng đỏ, đau nhiều và làm mủ đầu múp ngón tay.
Chín mé do virút : Các mụn nước gom thành chùm và sưng phù trên nền đỏ, đau ít.
Trường hợp không điển hình : Người bệnh sẽ được gửi tới phòng xét nghiệm để lấy mẫu bệnh phẩm đem nhuộm đặc biệt ( gọi là nhuộm Tzanck ) và hoặc cấy vi rút ( ít khi thực hiện cấy).
Chín mé cần phân biệt với những bệnh nào?
Tổ đỉa : Mụn nước sâu ở đầu và hoặc cạnh bên của ngón, thường gây ngứa . Chỉ đau ít khi bị nhiễm khuẩn thứ phát với mụn mủ và hơi sưng.
Viêm cấp quanh móng do vi khuẩn hoặc nấm men : Chân móng sưng nhức, có thể chảy mủ.
Chín mé do ung thư hắc tố ( melanotic whitlow) : Là một dạng của ung thư hắc tố , xảy ra ở dưới móng hoặc cạnh móng , chủ yếu ở ngón tay cái hoặc ngón chân cái . Đầu ngón bị sưng ,thường có màu đen , có thể mất móng.
Thường thì khi khám bệnh các bác sĩ da liễu dễ dàng xác định bệnh và loại trừ những bệnh cần phân biệt.
5. Điều trị
Khi mới bị: Cần giữ sạch chỗ bị chín mé để tránh bị nhiễm trùng thêm. Có thể ngâm rửa bằng thuốc tím pha loãng với nước chín để nguội ( pha nước có màu hồng lợt như cánh sen), sau đó bôi mỡ kháng sinh như axít fusidic (Fucidin, Foban ) hoặc mupirocin ( Bactroban).
Nếu bệnh không thuyên giảm sau 1-2 ngày: Cần đi khám để bác sĩ xác định nguyên nhân và cho thuốc điều trị thích hợp.
Nếu chín mé làm mủ cần rạch thoát mủ, dẫn lưu, kết hợp dùng kháng sinh .Khi vết thương sưng đau nhiều và đáp ứng kém với điều trị bác sĩ có thể cho chụp X – quang xem có viêm xương tuỷ xương không.
6. Phòng ngừa
Tránh chấn thương hay trầy xước đầu ngón. Khi bị trầy xước da cần bôi thuốc sát trùng và giữ sạch. Nhân viên y tế cần mang găng khi chăm sóc bệnh nhân, nhất là khi chăm sóc răng miệng.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
