1. Khái niệm

Cầu cơ là một dị tật bẩm sinh, do có một dải cơ tim vắt ngang một đoạn động mạch nuôi tim, gọi là động mạch vành. Khi còn nhỏ tuổi, ta không cảm thấy gì, nhưng với tuổi đời càng cao, cơ tim càng giảm đàn hồi, cầu cơ có thể gây hạn chế khả năng dãn ra của động mạch vành, làm máu qua động mạch bị giảm cung lượng, mức độ đau ngực ít hay nhiều phụ thuộc vào động mạch vành đó bị dải cơ này đè ít hay nhiều.

2. Độ tuổi mắc bệnh

Đây là một bệnh lý có tính chất bẩm sinh, thường gặp ở độ tuổi 40-50, nam > nữ. Tần suất 15-85% khi giải phẫu tử thi, và 0.5-16% trong trường hợp chụp ĐMV.

Tần suất cao hơn gặp ở các bệnh lý phì đại thất trái, đặc biệt bệnh cơ tim phì đại. Độ dài cầu cơ từ 10-30mm, độ dày 1-10mm

3. Triệu chứng

Cầu cơ ĐMV đa phần thường không có triệu chứng. Tuy nhiên, cầu cơ có thể gây cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, block nhĩ-thất, suy thất trái, thậm chí đột tử.

Không có mối liên quan giữa mức độ nặng của triệu chứng với độ dày và chiều dài của cầu cơ cũng như mức độ hẹp ĐMV trong thời kỳ tâm thu.

4. Chẩn đoán

            Điện tâm đồ gắng sức có dấu hiệu thiếu máu cơ tim. Chụp nhấp nháy cơ tim  phát hiện vùng giảm tưới máu. Cũng có thể sử dụng CT scan đa lát cắt (hình 3). Siêu âm nội mạch (IVUS) nhìn thấy hình ảnh nửa vầng trăng, loại trừ hẹp do mảng xơ vữa, tìm mảng xơ vữa đoạn trước cầu cơ (hình 4). Tuy nhiên, chụp ĐMV vẫn là tiêu chuẩn vàng – có dấu hiệu milking effect hay step down – step up do mạch máu bị ép trong kỳ tâm thu.

5. Điều trị

–        Điều trị nội khoa là lựa chọn đầu tiên: Thuốc giảm co bóp cơ tim như chẹn beta, chẹn canxi (chú ý: nitrate làm trầm trọng thêm triệu chứng thiếu máu trong trường hợp cầu cơ).

–        Phẫu thuật: khi không đáp ứng với điều trị nội khoa. Phẫu thuật cắt cầu cơ, phẫu thuật bắc cầu nối tới đoạn sau cầu cơ.

–        Đặt stent ĐMV bị cầu cơ.

6. Kết luận

Cầu cơ ĐMV là một bệnh lý lành tính, ít khi gây triệu chứng nghiêm trọng, nhưng cũng có thể gây ra các biến cố tim mạch nặng nề như nhồi máu cơ tim, đột tử… Trong thực hành lâm sàng, phải nghĩ tới cầu cơ ĐMV khi bệnh nhân có triệu chứng thiếu máu cơ tim nhưng nguy cơ xơ vữa thấp.