Chấn thương răng và xương ổ răng

1. Khái niệm:

Chấn thương răng và xương ổ răng là một chấn thương thường gặp trong chấn thương hàm mặt. Hậu quả gây mất tổ chức của răng hoặc mất răng dẫn đến làm giảm chức năng ăn nhai, thẩm mỹ, biến chứng nhiễm trùng hay cứng khớp.

2. Nguyên nhân:

–       Tai nạn giao thông.

–       Tai nạn sinh hoạt.

–       Tai nạn thể thao.

–       Bạo lực.

–       Các nguyên nhân khác.

3. Phân loại:

a. Chấn thương răng:

–       Chấn thương thân răng: Nứt men, vỡ men răng. Gãy thân răng đơn giản.

–       Gãy thân răng phức tạp: Gãy một phần thân răng. Gãy toàn bộ thân răng.

–       Chấn thương chân răng: Gãy ngang chân răng. Gãy vát chân răng.

–       Chấn thương thân – chân răng: Gãy thân – chân răng đơn giản: Gãy chưa lộ tuỷ. Gãy thân chân răng – phức tạp: Gãy lộ tuỷ.

b. Chấn thương mô nha chu:

–       Chấn động khớp.

–       Lung lay răng: Lung lay răng không di lệch. Lung lay răng có di lệch: Nghiêng răng, trồi răng lún răng.

–       Răng rơi khỏi ổ răng.

c. Chấn thương gãy xương ổ răng:

–       Gãy vụn huyệt ổ răng.

–       Gãy vách xương ổ răng.

–       Gãy mào xương ổ răng.

4. Triệu chứng:

Khám răng tổn thương:

–       Mất tổ chức của răng: Màu sắc, mức độ mất men, ngà và có lộ tuỷ hay không.

–       Mức độ lung lay răng: Lung lay theo chiều nào, phạm vi, có khối xương ổ răng  kèm theo không.

–       Sự di lệch của răng: Nghiêng, trồi hay lún răng, có tổn thương mô nha chu kèm theo hay không.

–       Thử tuỷ: Bằng các phương pháp dùng điện hay nhiệt độ để xác định xem tuỷ còn sống hay không từ đó mà quyết định phương pháp điều trị thích hợp. Do có trường hợp âm tính giả nên cần theo dõi và thử tuỷ sau một vài tuần.

Khám mô nha chu: Tổn thương có thể xảy ra ở nhiều mức độ khác nhau:

–       Nặng có thể làm răng rơi ra khỏi huyệt ổ răng.

–       Nhẹ chỉ gây chấn động khớp hoặc lung lay răng độ nhẹ.

Khám phần mềm và khối sọ mặt:

–       Mặt sưng nề, biến dạng, đụng dập hoặc rách da, rách niêm mạc miệng

–       Gãy xương: đau chói, dấu hiệu bậc thang…

–       Ngoài ra, có thể tổn thương mạch máu và thần kinh.

5. Các xét nghiệm:

–       Dựa vào hình ảnh XQ: đánh giá tổn thương gãy xương, chấn thương răng hoặc phát hiện các dị vật bất thường…

–       Chụp phim ở nhiều tư thế

–       Các phim hay dùng: phim cận chóp, phim cắn. phim panorama…

6. Biến chứng:

Biến chứng có thể xảy ra sau chấn thương như:

–       Hoại tử tuỷ.

–       Vôi hoá tuỷ.

–       Nội tiêu và ngoại tiêu.

–       Cứng khớp.

–       Nhiễm trùng.

–       Tổn thương mầm răng và rối loạn phát triển răng.

7. Điều trị:

Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa, tuân thủ chỉ định của bác sĩ.