1 Khái niệm
Khi nhìn vào mắt trẻ, nếu thấy có một khối màu trắng hoặc sau đồng tử có ánh màu trắng, chứng tỏ trẻ đã bị một bệnh nặng như đục thủy tinh thể, ung thư võng mạc, nhiễm ký sinh trùng… Nếu không được điều trị sớm, trẻ có thể bị hỏng mắt.
2 Triệu chứng
Hầu hết các bệnh gây đồng tử trắng đều không có triệu chứng rõ rệt (không đau, không nhức, nhìn vào không thấy có gì đặc biệt…). Trẻ lại không diễn đạt được tình trạng của mình nên bệnh chỉ được phát hiện một cách tình cờ khi đi khám một bệnh khác. Vì vậy, cha mẹ cần chú ý theo dõi đôi mắt của con; nếu thấy đồng tử có màu trắng.
3 Nguyên nhân
– Đục thủy tinh thể: Thường do vi khuẩn Rubeola (do bà mẹ mắc phải khi có thai 3 tháng) gây ra. Cách điều trị là phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo. Sau này, trẻ có thể nhìn thấy bình thường.
– Ung thư võng mạc: Thường gặp nhất ở trẻ 1-3 tuổi, đa số trước 6 tuổi. Ngoài chứng đồng tử trắng, trẻ mắc bệnh này còn có thể bị lé, mắt đau, đỏ, tăng nhãn áp. Nếu thấy các dấu hiệu trên, cần cho trẻ đi khám ngay vì đây là bệnh rất nguy hiểm, cần chẩn đoán sớm và điều trị tích cực. Bác sĩ sẽ cho trẻ siêu âm, chụp CT hay MRI để xác định bệnh. Tùy theo giai đoạn bệnh và kích thước của u, bác sĩ sẽ quyết định điều trị bằng tia, làm lạnh đông, hóa trị hay múc bỏ mắt.
– Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non: Thường gặp ở những trẻ có cân nặng khi sinh dưới 1,5 kg và tuổi thai dưới 36 tuần. Bệnh ở thể nặng thường gặp ở trẻ có trọng lượng dưới 1,2 kg và tuổi thai dưới 28 tuần. Cách điều trị: phẫu thuật, lạnh đông hay quang đông. Nếu bệnh nhẹ, tỷ lệ phẫu thuật thành công có thể lên đến 75%. Trong một số ít trường hợp nhẹ, bệnh sẽ tự lành.
– Giãn mạch võng mạc (bệnh Coat): Thường xảy ra ở trẻ nam, dưới 10 tuổi, bị ở một mắt. Ngoài chứng đồng tử trắng trẻ, còn có thể bị lé. Khi khám, bác sĩ thấy ở võng mạc có mạch máu giãn nở, ngoằn ngoèo, thoát ra các chất mỡ màu hơi trắng ở cực sau hay ngoại biên của mắt. Bệnh có thể tiến triển thành bong võng mạc, đục thủy tinh thể hoặc viêm màng bồ đào. Việc điều trị (áp lạnh đông hay dùng laser) không giúp cải thiện thị lực mà chỉ có thể không cho bệnh tiến triển nặng thêm.
– Nhiễm ký sinh trùng của loài chó (Toxocara): Thường thấy ở trẻ lớn. Ngoài chứng đồng tử trắng, trẻ còn có những u hạt ở phần sau mắt hoặc bị viêm pha lê thể. Xác định bệnh bằng cách thử máu. Điều trị: cho uống thuốc chống sán và cortisone.
4 Điều trị
Cách phân biệt từng loại và điều trị:
– Cườm: nếu là cườm bẩm sinh thì xuất hiện sau khi sinh. Thường là gặp do bệnh hồng ban do bà mẹ mắc phải khi có thai 3 tháng. Khi trẻ bị cườm, phải mổ để lấy cườm ra và thay thủy tinh thể nhân tạo. Sau này, trẻ có thể thấy bình thường.
– Ung thư võng mạc: đây là bệnh nguy hiểm nhất, cần phải chẩn đoán sớm và điều trị tích cực. Thường gặp nhất ở trẻ nhỏ khoảng 1-3 tuổi. Ngoài đồng tử trắng, trẻ còn có thể bị lé, mắt đau, đỏ, tăng áp mắt. Nếu thấy các dấu hiệu trên, cần cho trẻ đi khám bác sĩ ngay. Bác sĩ sẽ cho trẻ siêu âm, chụp CT hay MRI để xác định bệnh. Tùy theo giai đoạn, kích thước của bướu mà điều trị bằng tia, làm lạnh đông, hóa trị hay múc bỏ mắt.
– Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non: ngay tên gọi của bệnh cũng cho biết bệnh xuất hiện ở trẻ sinh non, được nuôi trong lồng kính có nồng độ oxy cao. Thường gặp ở những trẻ có cân nặng khi sinh dưới 1,5 kg và tuổi thai dưới 36 tuần. Bệnh ở thể nặng thường gặp có trọng lượng dưới 1,2 kg và tuổi thai dưới 28 tuần
Điều trị: Cần phải phẫu thuật, lạnh đông hay quan đông. Nếu bệnh nhẹ, có thể phẫu thuật thành công đến 75 %. Một số ít trường hợp bệnh nhẹ sẽ tự lành.
– Giãn mạch võng mạc hay còn gọi là bệnh Coat: ngoài đồng tử trắng, trẻ còn có thể bị lé. Thường xảy ra ở trẻ nam, dưới 10 tuổi, bị ở một mắt. Khi khám, bác sĩ thấy ở võng mạc có mạch máu giãn nở, ngoằn ngoèo, thoát ra các chất mỡ màu hơi trắng ở cực sau hay ngoại biên của mắt. Bệnh có thể tiến triển thành bong võng mạc, cườm hay viêm bồ đào.
Điều trị: Không giúp mắt trẻ sáng hơn. Áp lạnh đông hay dùng laser chỉ để tránh bệnh nặng nề thêm.
– Nhiễm ký sinh trùng của loài chó (Toxocara) thấy ở trẻ lớn hơn. Ngoài đồng tử trắng, trẻ có tiền căn tiếp xúc với chó, vô tình ăn phải các vật dơ có phân chó. Bác sĩ khám thấy có những bướu hạt ở phần sau của mắt hay bị viêm pha lê thể. Chẩn đoán bệnh căn cứ vào kết quả thử máu.
Điều trị: Cho uống thuốc chống sán và Cortisone
– Tồn tại pha lê thể nguyên phát quá sản: thấy ở trẻ có mắt nhỏ, đục thủy tinh thể và một khối mô sợi của mạch nằm sau thủy tinh thể. Thường gặp ở một mắt.
Điều trị: phải mổ để cắt bỏ màng. Kết quả tùy thuộc vào trạng thái bệnh nặng hay nhẹ.
Tóm lại, đồng tử trắng là dấu hiệu của một bệnh nặng ở mắt trẻ, làm trẻ nhìn mờ hoặc gây mù lòa. Cần phải cho trẻ đến khám bác sĩ chuyên khoa để xác định rõ bệnh. Trong đó, bệnh nguy hiểm nhất là ung thư võng mạc, vì vậy, cần phải điều trị tích cực, nếu không sẽ đe dọa đến tính mạng trẻ.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
