1. Khái niệm:
Cột sống chẻ đôi (còn gọi là gai đôi cột sống – spina bifida) là một trong số nhiều dị tật ở bào thai.
Tình trạng này xảy đến khi ống thuộc thần kinh thời kỳ đầu phát triển (gồm bộ não, tủy sống và màng não không được đóng hoàn toàn. Ống này thường đóng vào ngày thứ 28 tính từ khi sự thụ thai bắt đầu.
Xương sống bao quanh tủy sống chưa được định hình nhưng đã bị chẻ ra. Chỗ bị chẻ khác nhau về kích cỡ và độ nghiêm trọng. Nếu chỗ bị chẻ quá rộng, nó khiến tủy sống bị tràn ra khỏi xương sống – nơi tủy sống không được bảo vệ và nhô ra ngoài.
2. Chẩn đoán dị tật trong thai kỳ
Nhờ các biện pháp tiên tiến của khoa học, việc chẩn đoán cột sống chẻ đôi được thực hiện vào thời gian đầu mang thai. Vì thế, những xét nghiệm đầu thai kỳ rất quan trọng. Thai phụ càng sớm được phát hiện dị tật thì khả năng can thiệp của bác sĩ càng hiệu quả.
Xét nghiệm quan trọng để phát hiện dị tật là AFP (alpha-fetoprotein). Xét nghiệm được tiến hành bằng cách kiểm tra mẫu máu của mẹ hoặc thông qua chọc dò ối. Dị tật cột sống bị chẻ đôi cũng được nhận biết rõ ràng qua siêu âm. Tuy nhiên, ở một số trường hợp nhẹ, việc chẩn đoán dị tật là khó khăn vì nó không có triệu chứng rõ ràng.
3. Điều trị:
Phần lớn dị tật cột sống chẻ đôi đều được phẫu thuật can thiệp ngay sau khi bé chào đời. Một số được can thiệp từ lúc bé còn ở trong bụng mẹ.
4. Phòng tránh:
Do dị tật cột sống chẻ đôi thường xuất hiện ở giai đoạn đầu mang thai nên ngay từ trước khi có ý định mang bầu, bạn cần chú ý:
– Sử dụng axit folic hợp lý từ trước khi mang bầu giúp ngừa dị tật cho bé lên tới 75%. Axit folic thường có mặt trong dạng thuốc tổng hợp (bác sĩ kê đơn); thực phẩm giàu axit folic có thể là sữa, bánh dinh dưỡng, ngũ cốc (xem thành phần axit folic trên bao bì sản phẩm); rau có lá màu xanh đậm, đậu đỗ; cam / nước cam; quả bơ và quả dâu tây.
– Yếu tố thúc đẩy dị tật chẻ đôi cột sống ở bé có liên quan đến cách sinh hoạt của mẹ. Dùng thuốc tùy tiện hoặc các hoạt động làm tăng thân nhiệt (tắm hơi, tắm bồn nước quá nóng); bị sốt… cũng làm tăng dị tật cho bé.
– Gene là yếu tố có liên quan đến dị tật. Nếu người mẹ mắc chứng chẻ đôi cột sống (hoặc có tiền sử sinh con mắc chứng này) thì nguy cơ bé phải đối mặt với dị tật nhiều hơn. Nếu người mẹ thuộc một trong hai trường hợp trên, cần trao đổi với bác sĩ thật kỹ trước khi có ý định mang thai. Bác sĩ có thể tăng lượng axit folic để giảm nguy cơ dị tật cho bào thai.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
