1. Khái niệm:

Co lợi là hiện tượng bờ lợi co về phía cuống răng làm hở chân răng. Gây ảnh hưởng thẩm mỹ ở vùng răng phía trước, kẽ răng bị hở hay bị giắt thức ăn, răng ê buốt, lung lay nếu tiêu xương nhiều.

2. Nguyên nhân:

Co lợi có thể do nguyên nhân sinh lý, bệnh lý hoặc sang chấn, hoặc kết hợp các nguyên nhân:

–       Nguyên nhân sang chấn: Nguyên nhân co lợi có thể là do chải răng sai kỹ thuật làm sang chấn mòn lợi (lợi mỏng và thấp dần).

–       Nguyên nhân bệnh lý: Do viêm quanh răng. Sang chấn khớp cắn là yếu tố thuận lợi làm trầm trọng co lợi do tăng sinh biểu mô và viêm tại chỗ.

3. Hậu quả của co lợi:

Lợi co làm bề mặt chân răng lộ ra nên dễ bị sâu chân răng. Chân răng lộ ra sẽ bị mòn khi chải răng làm lộ ngà răng, do đó răng ê buốt khi bị kích thích nóng lạnh chua ngọt. Khi co lợi vượt quá ranh giới lợi dính – niêm mạc tiền đình thì bờ lợi thường xuyên bị co kéo trong các hoạt động chức năng nhai, nói làm bong lợi khỏi bề mặt răng. Ngoài ra, còn tạo điều kiện cho mảng bám, thức ăn và vi khuẩn tích tụ, nhất là co lợi ở vùng kẽ răng tạo mùi hôi miệng, vi khuẩn tích tụ lâu dài dẫn đến viêm quanh chân răng. Làm ảnh hưởng thẩm mỹ với nhóm răng phía trước.

4. Điều trị:

Trường hợp sâu chân răng, giải pháp là hàn lỗ sâu chân răng, chải răng sau các bữa ăn để đề phòng sâu chân răng. Chân răng bị mòn, lộ ngà răng cần được khám bởi bác sĩ chuyên khoa để điều trị. Co lợi chỉ có thể điều trị bằng phẫu thuật ghép mô, mô ghép có thể lấy từ vị trí lân cận răng tổn thương hoặc lấy từ vòm miệng.

5. Phòng bệnh:

–       Vệ sinh răng miệng đúng thời điểm và phương pháp: chải răng sau khi ăn 15 phút. Tối thiểu nên chải răng mỗi ngày 2 lần: sau khi ăn sáng và ăn tối. Thời gian mỗi lần chải răng nên trong khoảng từ 3 – 5 phút, nên sử dụng bàn chải có độ cứng vừa phải hoặc bàn chải mềm để không xước lợi, những người có hàm răng đều có thể chải ngang còn những người răng mọc chen chúc thì nên chải dọc để làm sạch hết các kẽ răng. Sau khi chải răng nên súc miệng các dung dịch sát khuẩn để giảm số lượng vi khuẩn có trong miệng và các kẽ răng. Nếu có thức ăn giắt ở kẽ răng thì nên sử dụng chỉ nha khoa để lấy ra.

–       Thường xuyên lấy cao răng và khám răng miệng 6 tháng/1 lần để làm sạch cao răng và phát hiện sớm các bệnh răng miệng như: sâu răng, viêm lợi, răng khôn lệch, các bệnh tủy răng và bệnh viêm quanh cuống.

–       Nếu có các bệnh răng miệng thì cần điều trị càng sớm càng tốt.

–       Nếu không may bị mất răng vì lý do nào đó thì cần làm răng giả thay thế để tránh xô lệch răng.

–       Những người bị răng chen chúc nên chỉnh răng để đề phòng sang chấn khớp cắn và viêm lợi.