1. Khái niệm
Đây là tình trạng cương cứng dương vật gây đau đớn, không phải do kích thích tình dục cũng không phải do viêm nhiễm. Nó có thể kéo dài nhiều ngày. “Liệt dương” làm cho những cặp vợ chồng trẻ buồn nản bao nhiêu thì “cương đau dương vật” lại làm cho họ lo lắng và hốt hoảng bấy nhiêu.
2. Nguyên nhân
Do vật hang bị tích tụ máu tối đa mà không thoát đi được.
Thông thường, sau mỗi lần xuất tinh thì máu từ vật hang sẽ theo các tĩnh mạch dương vật trở về hệ tuần hoàn chung. Nhưng ở đây, các tĩnh mạch bị co thắt hoặc tắc nghẽn nên máu trong vật hang không thoát đi được gây nên hiện tượng cương cứng đau đớn kéo dài.
Có nhiều bệnh nhân hy vọng là giao hợp và xuất tinh xong thì dương vật sẽ xẹp lại nhưng thực tế ở đây không phải như vậy. Do vật xốp không bị ảnh hưởng gì nên vẫn tiểu tiện và giao hợp bình thường, còn vật hang thì vẫn cứng và đau.
3. Cơ chế nhiễm bệnh
Bệnh xảy ra bất ngờ: 60% không rõ nguyên nhân còn 40% là do một số bệnh gây nên như bệnh viêm tắc tĩnh mạch; bệnh bạch cầu (leucose) gây ra huyết khối làm tắc tĩnh mạch; bệnh bạch cầu liềm làm tăng liên kết tạo thành các cục huyết; bệnh đa hồng cầu; viêm bàng quang, viêm niệu đạo, viêm vùng tiểu khung; nhiễm khuẩn huyết; hội chứng tăng tiểu cầu sau cắt lách; các bệnh gây tăng đông máu.
Các khối u như ung thư tuyến tiền liệt, ung thư bàng quang, ung thư tinh hoàn… gây chèn ép tĩnh mạch dương vật. Bệnh thần kinh: các bệnh kích thích vỏ não gây cương đau dương vật, điển hình là bệnh dại lên cơn, các bệnh và chấn thương tủy sống.
Do thuốc men: papaverine thường dùng điều trị liệt dương có thể gây cương đau dương vật kéo dài; rượu, mã tiền… cũng dễ gây nên cương đau dương vật.
Bệnh thường diễn biến qua 2 giai đoạn
Giai đoạn đầu: máu ứ trong vật hang có hiện tượng thiếu ôxy (O2) và thừa CO2.
Giai đoạn cuối: vật hang bị xơ hóa làm cho dương vật biến dạng dẫn tới liệt dương.
4. Điều trị
Việc điều trị phải đạt được hai mục đích: làm cho bệnh nhân bớt đau và tránh biến chứng liệt dương về lâu dài.
Điều trị cương đau dương vật kéo dài có thể bằng nội khoa nhưng khuynh hướng tiến bộ hiện nay là xử trí sớm bằng ngoại khoa.
Có nhiều phương pháp xử trí nhưng đơn giản nhất là: rạch hai bên đầu dương vật bằng dao nhỏ và nhọn rồi tiếp tục đẩy đầu nhọn lưỡi dao vào sâu theo trục dương vật, cho tới khi đâm thủng lớp cân của vật hang thì máu tím thẫm sẽ trào ra. Qua đường rạch, mỗi bên cho một kim chọc sâu vào vật hang rồi luồn một ống chất dẻo có đục lỗ để bơm huyết thanh mặn đẳng trương có pha héparine vào rửa sạch máu cục và máu tím thẫm.
5. Câu hỏi tham khảo
Tại sao dương vật lại nổi gân
Dương vật của nam giới có 2 ống được gọi là Corpora Cavernosa (Thể hang). Khi được kích thích, 2 ống này sẽ nở rộng ra và máu sẽ được bơm vào đây, tạo nên sự cương cứng cho dương vật.
Thể tích của Corpora Cavernosa để máu bơm vào khi kích thích sẽ giới hạn chiều dài và độ dài của dương vật. Cùng với đó, các gân sẽ nổi lên. Do vậy, đây là 1 hiện tượng hoàn toàn bình thường.