1. Khái niệm: Là gãy đầu dưới xương quay phía trên khớp quay, với di lệch điển hình: 

            – Đọan ngoại vi di lệch ra sau, ra ngoài và lên trên.
            – Còn gọi là gãy Pouteau-Colles (Pouteau là người đầu tiên mô tả, Colles là người trình bày về kỹ thuật tổn thương giải phẫu và pp điều trị loại gãy này).
            – Hay gặp người già (do thưa xương), có thể gặp người lớn, TE thường bong sụn tiếp hợp.
2. Nguyên nhân:
– Trực tiếp: Trước kia gặp khi quay Maniven ôtô, Maniven bật trở lại đánh mạnh vầ đầu dưới xương quay và làm gãy xương.
– Gián tiếp:

            + Ngã chống tay trong tư thế bàn tay duỗi hết mức (đầu dưới xương quay bị ép giữa mắt đất và sức nặng thân người).

            + Là nguyên nhân thường gặp.

3. Triệu chứng:
            – Sưng nề, biến dạng vùng cổ tay.
            – Nhìn phía mặt: Bàn tay vẹo ra ngoài, trục cẳng tay không qua ngón giữa, mà qua ngón IV-V, Bờ ngoài cẳng tay-Bàn tay tạo nên hình Lưỡi Lê.
            – Nhìn nghiêng: Bàn tay lệch ra sau, đầu ngoại vi gồ ra sau tạo nên hình lưng dĩa ở trên khớp cổ tay.
            – Điễm đau chói tại ỗ gãy.
            – Đầu gãy nhô ra dưới da.
            – Mỏm trâm quay lên cao hơn,  mỏm trâm trụ (bình thường MTQ thấp hơn MTT 15-2cm).
4. Xét nghiệm:

            –  XQ: Chụp đầu dưới xương quay-khớp cổ tay thẳng nghiêng. 

 5. Biến chứng:
            – Hạn chế vận động sấp-ngữa cẳng tay và gấp duỗi cổ tay.
            – Liền lệch gây biến dạng bàn tay, hạn chế vận động cổ tay và đau.  
            – Hội chứng Sudeck, hội chứng ống cổ tay: Thường gặp ở gãy xương người cao tuổi.

6. Điều trị:

6.1 Bảo tồn: Nếu BN đến sớm thì gây tê tại chỗ và nắn chỉnh dễ dàng.          
– Vô cảm: Tê tại chỗ = Novocain 1% x 10 ml, sau 5 phút nắn chỉnh.   
– Phương pháp nắn chỉnh:
            + BN nằm ngữa,khuỷu gấp 90 độ.           
            + Đai da vòng qua đầu dưới cành tay cố định và giá.
            + Người phụ một tay nắm ngón 1, một tay nắm ngón II- III- IV kéo thẳng trục như vậy trong 5 phút để chữa di lệch chồng.
            + Người nắn nắm sát ngay trên chỗ gãy, 4 ngón tay của 2 tay vòng ra trước tỳ lên đầu gãy trung tâm để làm đối lực trong khi 2 ngón tay cái đẩy đoạn ngoại vi ra trước, đồng thời người phụ cho gập cổ tay tối đa.
 Sau cùng, người phụ kéo mạnh bàn tay vào trong kết hợp cùng người nắn đẩy đoạn ngoại vi vào trong chữa di lệch ra ngoài.

– Kiểm tra hết di lệch thì bó bột từ 1/3T cẳng tay tới khớp bàn – ngón tay, bàn tay thẳng theo trục cẳng tay hoặc hơi duỗi khoảng 20-30 độ.
 – Để bột 5 tuần.

6.2 Phẫu thuật:
            – CĐ: + Di lệch quá lớn, nắn chỉnh không được.
                      + Liền lệch trục.
            – Phương pháp: Két xương bằng đinh Kirschner/Nẹp vít.
7. Hỏi đáp:

Câu hỏi: Bị gãy đầu dưới xương quay, cắt bột rồi nhưng vẫn sưng thì có nên bó bột lại không?
Khi vận động thì cảm thấy đau đau ở khớp tay và ở chỗ bị gãy, cổ tay vẫn bị sưng, có nên bó bột lại không, có bị lệch xương không? Và khoảng bao lâu thì xương lành hoàn toàn?

 Trả lời:

            Gãy đầu dưới xương quay xê dịch trong bột sau khi nắn thường xảy ra trong 10 ngày đầu nhưng vẫn có thể xảy ra trong những ngày sau.

            Đau có 3 nguyên nhân: xê dịch còn tồn tại, tổn thương thần kinh, rối loạn dinh dưỡng

            Nếu điều trị đúng, xương lành trong 12 tuần.

            Để xác định cháu cần tái khám để bác sĩ theo dõi và điều trị. Thân ái chào cháu!