Gãy xương cột sống

1. Khái niệm
            Hiện tượng gãy cột sống có thể xảy ra trong tai nạn ngã từ trên cao xuống hoặc bị va chạm mạnh. Đây là một trường hợp nặng vì có nhiều khả năng làm tổn thương cột tủy sống.

2. Nguyên nhân

            Nguyên nhân một hoặc nhiều đốt xương sống bị giập hay gãy có thể xảy ra trong những trường hợp sau: ngã từ trên cao xuống và nạn nhân tiếp đất bằng gót chân, bằng mông hoặc bằng đầu. Hoặc do cổ, thân người bị vặn mạnh, thân, lưng, cột sống bị va chạm mạnh trong tai nạn giao thông.

            Sự tổn thương ở phần tủy cổ có thể làm nạn nhân bị liệt cả tứ chi, bị thương ở lưng có thể làm nạn nhân bị liệt 2 chân.

            Hiện tượng chấn thương sọ não có thể cũng xảy ra cùng với các điểm gãy xương khác.

3. Dấu hiệu nứt gãy cột sống

            Nứt gãy xương cột sống xảy ra khi một xương nhỏ trong cột sống bị nứt, thường là hậu quả của xương mềm, dễ gãy do chứng loãng xương gây ra.

            Theo healthday.com, Hiệp hội Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình Mỹ liệt kê những dấu hiệu cảnh báo chung của gãy xương cột sống:

                         1. Bị đau lưng ở gần vị trí gãy xương

                         2. Cơn đau tồi tệ hơn khi bạn đứng hoặc ngồi trong một thời gian dài

                         3. Cơn đau bớt đi khi bạn nghỉ ngơi hay nằm

                         4. Thỉnh thoảng, cơn đau lan tới các điểm khác như chân hoặc vùng bụng

4. Triệu chứng 

            Nếu vẫn còn tỉnh táo, nạn nhân sẽ kêu đau ở lưng hoặc ở gáy. Cảm giác đau có thể thường xuyên hoặc xuất hiện mỗi khi muốn cử động. Đôi khi, một bên tay hoặc một bên chân bị mất cảm giác hoặc không cử động được.

            Nếu nạn nhân bị hôn mê, có thể là do bị chấn thương não.

5. Lưu ý cần thiết

            Không nên làm gì khiến nạn nhân phải cử động, không cần tháo mũ bảo hiểm của nạn nhân ra, không xốc nách để buộc họ đứng lên hoặc di chuyển. Nên để họ nằm yên, chờ nhân viên cấp cứu tới, giữ cho đầu và cổ thẳng với nhau.

            Nạn nhân có thể bị choáng váng, mặt tái, khát nước do bị xuất huyết nội hoặc bị tổn thương ở tủy.

            Trường hợp cần phải làm hô hấp nhân tạo hoặc lăn người nạn nhân để nằm nghiêng thì phải rất thận trọng để không làm đầu, cổ bị vặn.

6. Sơ cứu và điều trị

6.1 Sơ cứu

            Khuyên nạn nhân nằm yên không được cố vận động các phần của cơ thể

Gãy sống lưng

            – Đỡ vai và khung chậu nạn nhân và thận trọng đặt đệm mềm vào giữa 2 chân. Buộc băng hình số 8 ở quanh cổ CHÂN VÀ BÀN CHÂN, BUỘC CÁC DẢI BĂNG TO Ở đầu gối và đùi.

            – Khi nâng nạn nhân lên cáng cần phải có nhiều người và phải nâng đều để luôn luôn giữ nạn nhân trên một mặt phẳng. Khi đặt xuống bàn khám hoặc giường cũng phải làm như vậy

Gãy đốt sống cổ

            Ðỡ đầu và cổ nạn nhân cho đến khi đội cấp cứu đến.

            Lót vòng đệm cổ.

                        + Nếu không có sẵn vòng đệm cổ thì gấp 1 tờ báo lại với bề rộng khoảng 10cm. Sau đó dùng băng tam giác gói lại hoặc nhét tờ báo đã gấp lại đó vào trong một bít tất dài.

                        + Ðặt phần giữa của vòng đệm cổ vào phía trước của cổ ngay phía dưới cằm.

                        + Quấn vòng đệm cổ này quanh cổ nạn nhân và buộc nút ở phía trước của cổ.

                        + Ðảm bảo chắc chắn rằng vòng đệm cổ không gây tắc nghẽn đường thở.

6.2  Điều trị

            Khi đã được chuyển tới bệnh viện, nạn nhân sẽ được ủ ấm, truyền huyết thanh và tiêm các loại thuốc hồi sức.

            Việc chụp X-quang, chụp scanner là để xác định chỗ bị tổn thương. Sau đó, bác sĩ sẽ dùng một số biện pháp để kiểm tra về cảm giác và khả năng cử động của nạn nhân, đồng thời cũng để biết rõ việc tủy sống đã bị tổn thương tới mức nào.

            Hiện tượng cột sống bị gãy có thể xảy ra tiếp theo như: các đốt sống bị lệch khỏi vị trí cũ, các dây thần kinh bị kẹp hoặc bị cứa bởi các đầu xương bị gãy. Đôi khi, cần phải giải phẫu để xếp lại các đốt sống hoặc giải phóng các dây thần kinh bị kẹp.