1. Mục đích của gây tê trong miệng

–        Khống chế đau trong và sau khi thực hiện thủ thuật trên bệnh nhân.

–        Cầm máu ( với các loại thuốc tê có chất co mạch)

–        Gây tê để chẩn đoán.   

–        Tăng sự hợp tác của bệnh nhân.

2. Các loại thuốc tê thường dùng

–        Lidocain 2% (có chất co mạch) ( tê đỏ )dùng phổ biến trong nha khoa cho hầu hết các trường hợp gây tê thông thường  theo đường tiêm. Thường dùng 2 ống/ lần. Không dùng cho BN cao huyết áp

–        Mepivacain (không có chất co mạch) (tê xanh) dùng cho BN cao huyết áp. Liều thường dùng 2 ống/lần

–        Benzocain 10%: tê bôi. Chỉ bôi trên niêm mạc. tác dụng sâu từ 2-3mm 

3. Các phương pháp gây tê trong miệng

3.1. Gây tê tại chỗ:

–        Gây tê niêm mạc: Bôi tê, Phun tê

–        Tiêm tê dưới màng xương.

–        Gây tê dây chằng.

3.2. Gây tê vùng:

3.2.1.Hàm trên:

–        Gây tê TK răng trên sau

–        Gây tê TK khẩu cái trước

–        Gây tê TK mũi khẩu cái

–        Gây tê TK răng trên trước ở lỗ dưới ổ mắt

3.2.2.Hàm dưới:

–        Gây tê dây TK răng dưới

–        Gây tê dây TK cằm

–        Gây tê dây TK lưỡi

–        Gây tê dây TK miệng

–        Gây tê 3 dây TK (miệng, lưỡi, răng dưới)

3.2.3. Gây tê niêm mạc:

Tác dụng ngắn, dùng gây tê niêm mạc trước khi đâm kim để giảm đau (nhất là trong nha khoa trẻ em) hoặc  trong những case dễ, nhanh như răng lung lay nhiều, chích abscess, lấy cao răng

Gồm bôi tê và xịt tê:

–        Bôi tê: Sát khuẩn, lau khô vùng muốn gây tê, dùng viên bông nhỏ thấm thuốc tê benzocain 4%-10% bôi lên vùng gây tê, chờ vài phút cho thuốc tê ngấm rồi can thiệp nhanh

–        Xịt tê:

+        Với lidocain 10%: Phun thuốc tê cho thuốc vào ngay vùng niêm mạc muốn gây tê, chờ vài phút rồi can thiệp

+        Với Etyl chlorua (Kelen): Cầm chai thuốc dốc ngược đầu hướng về chỗ gây tê, xịt cách niêm mạc 2cm rồi đưa xa từ từ 15 cm. Chờ lớp này tan đi thì xịt lần 2, vùng gây tê sẽ trắng ra và can thiệp nhanh

+        Kelen gây bỏng nếu dính vào mắt hay niêm mạc đường hô hấp. Khi xịt nha sĩ phải lấy tay trái chắn ngoài miệng che mũi, mắt.

Gây tê tại chỗ bằng bơm tiêm:

–        Tiêm tê tại chỗ 

+        Tác động tê: Tê trực tiếp tủy răng , lợi, day chằng nha chu răng trích tê

+        Kỹ thuật: Chọc kim vào ranh giới giữa niêm mạc lợi di động và lợi dính. Đẩy kim tới khi mũi kim tơng ứng với chóp răng: bơm 1- 2 ml thuốc tê. Sau  5 phút → tê

Gây tê răng cửa:

–        Bổ sung cho tiêm tê tại chỗ khi phương pháp này chưa làm tê toàn bộ (nhổ răng còn đau) hoặc khi lợi sưng nề gây tê ít tác dụng.

–        Kỹ thuật: Đâm kim đứng song song với trục răng ở phía gần và xa, mép kim ép sát chân răng muốn nhổ, xuống sâu càng tốt, yêu cầu sức ép mạnh 

–        Chống chỉ định: Răng bị viêm quanh răng.

Gây tê thần kinh răng trên sau:

Tác động tê: Tê răng 7, 8 & chân trong răng 6.

Kỹ thuật:

–        Chọc kim vào ranh giới giữa niêm mạc lợi di động và lợi dính ở vùng răng 7, đẩy kim lên trên & ra phía xa, khi kim tương ứng với chân răng 8 → bơm 1- 2 ml thuốc tê

Gây tê TK khẩu cái trước:

–        Tác động tê: Tòan bộ vòm khẩu cái vùng răng hàm lớn.

–        Chỉ định: Phối hợp với tê thần kinh răng trên sau để nhổ răng hàm lớn hàm trên

–        Kỹ thuật: Với ngón tay tìm chỗ xương lõm trên vòm miệng cách cổ răng 7,8 1,5cm (hoặc trước đường ranh giới giữa hàm ếch cứng và mềm từ 1- 1,5 cm).

Bệnh nhân nằm ngửa, há miệng to, dùng ngón tay trỏ bàn tay trái tìm mốc, đâm kim sâu 1cm theo chiều trước-> sau,hơi nghiêng ngòai, bơm 1ml thuốc tê 

Gây tê thần kinh mũi-khẩu cái:

–        Gây tê tại lỗ ống răng cửa.

–        Vùng tê: Vòm miệng cứng sau răng cửa và răng nanh.

–        Chỉ định nhổ răng ngầm và cắt cuống vùng răng cửa và răng nanh

–        Kỹ thuật: BN nằm ngửa đầu ra sau, miệng há, đâm kim xuyên niêm mạc vòm miệng cứng giữa răng 1.1 và 2.1 cách bờ huyệt ổ răng 1cm, đâm kim sâu 3mm hướng lên trên, ra sau, tiêm 1ml thuốc tê

Gây tê thần kinh răng trên trước ở lỗ dưới ổ mắt:

–        Vùng tê: Răng cửa, răng nanh, mặt bên mũi niêm mạc môi trên và tiền đình miệng

–        Kỹ thuật: Lỗ dưới ổ mắt cách bờ dưới ổ mắt 5-8mm trên đường thẳng đứng kéo từ đồng tử xuống

–        Sau khi tìm được lỗ dưới ổ mắt, đánh dấu, đâm kim từ ngách lợi ngang khoảng giữa răng cửa giữa và cửa bên. Kim đi sát xư ơng theo hướng đến điểm đánh dấu lỗ dưới ổ mắt tiêm thêm 1ml 

Gây tê thần kinh răng dưới:

–        Tác động tê: Môi, da hàm dưới bên gây tê, lợi phía ngòai từ răng 1->8

–        Chỉ định: Nhổ răng hàm dưới thường là các răng 6,7,8

Gây tê thần kinh cằm:

Vùng tê: Vùng R 4, 5