Giãn bể thận ở thai nhi

1. Nguyên nhân

           Giãn bể thận thai nhi là dấu hiệu bất thường hay gặp nhất khi siêu âm chẩn đoán trước sinh. Tần suất giãn bể thận ở bé trai gấp ba lần bé gái. Giãn bể thận thai nhi do sự tắc nghẽn đường tiểu: thường gặp là vị trí tiếp nối bể thận – niệu quản, vị trí tiếp nối niệu quản – bàng quang hoặc bàng quang – niệu đạo. Chức năng chế tiết nước tiểu của thận vẫn bình thường nhưng do tắc nghẽn đường tiểu gây ứ nước bể thận.

2. Chẩn đoán

           Giãn bể thận được chẩn đoán qua siêu âm (đường kính trước – sau bể thận) tùy vào tuổi thai:

           – Giữa 15-20 tuần: ≥ 4mm.

           – Giữa 20-30 tuần: ≥ 5mm.

           – Trên 30 tuần : ≥ 7mm.

Với thai trên 20 tuần, đường kính trước sau bể thận ≥ 10mm được gọi là thận ứ nước, khi đó cần khảo sát có giãn các đài thận hay không.

Các mẹ có con bị giãn bể thận trong bào thai thường có câu hỏi là liệu ở trong bụng mẹ, nếu thận con cứ giãn mãi thì sao, giãn đến bao nhiêu thì hỏng thận, ….

Vì do thận của bé khi trong bụng mẹ cứ giãn dần ra, có trẻ hơn 20mm, hơn 30mm, có trẻ cực nặng – đã sinh ra và được điều trị, mẹ bé bảo lúc mới sinh bé nặng 4kg nhưng mà nặng là do thận bé bị ứ nước quá nhiều nên cân nặng bé mới nhiều vậy.

Các bé bị giãn thận do hẹp khúc nối bàng quang-niệu quản thì ít gặp hơn, tuy nhiên trong kiểu hẹp này thì trẻ bị 1 bên là phổ biến, rất ít trẻ bị hẹp 2 bên. Trẻ bị hẹp kiểu này thường kèm theo giãn niệu

Tuy nhiên do bé trong bụng mẹ các chức năng chưa hoạt động động lập, mà chỉ hoạt động thông qua cơ thể mẹ nên cũng chưa quá đáng lo.

Chỉ có 1 cách duy nhất mà các mẹ nên làm là tĩnh tâm, ăn uống thật tốt để con trong bụng mình thật khỏe, cố gắng đẻ thường để con có hệ hô hấp tốt và khỏe. Cố gắng đừng quá lo lắng mà can thiệp đưa con ra sớm để điều trị. Vì con có khỏe thì mới trải qua cơn phẫu thuật – nếu có.

3. Điều trị

           Với thai trên 20 tuần, đường kính trước sau bể thận ≥ 10mm được gọi là thận ứ nước, khi đó cần khảo sát có giãn các đài thận hay không.

           Vì 90% thể tích dịch ối được hình thành từ nước tiểu thai nhi nên nếu có tắc nghẽn hoàn toàn hai bên đường tiểu sẽ dẫn đến thiểu ối. Do vậy trong quá trình khảo sát hình thái thai nhi, nếu có giãn bể thận bao giờ cũng đánh giá xem:

                       – Giãn một hay hai bên bể thận, mức độ giãn nhiều hay ít.

                       – Có kèm thiểu ối hoặc vô ối không.

                       – Niệu quản có giãn không, bàng quang có phình to hay không.

                       – Có kèm những bất thường khác không.

           Theo nhiều nghiên cứu cho thấy hầu hết trường hợp giãn bể thận đơn thuần có tiên lượng tốt. Khi đường kính trước sau bể thận < 10mm và không có giãn đài thận thì 94-97% sẽ trở về bình thường sau sinh. Nếu đường kính trước sau bể thận từ 10-15mm thì 48-62% sẽ bình thường và 39  cần can thiệp phẫu thuật sau đó. Nếu giãn bể thận xuất hiện sau tuần lễ thứ 30 có tiên lượng tốt.