GLÔCÔM – Cườm nước hay gọi là thiên đầu thống

1. Định nghĩa:

           Là 1 nhóm bệnh mắt nguy hiểm có nguyên nhân và bệnh sinh khác nhau nhưng khi toàn phát có 3 triệu chứng đặc hiệu cho tất cả các hình thái tiên phát, thứ phát, bẩm sinh. (Nhãn áp tăng cao, teo lõm đĩa thị giác, tổn thương các chức năng thị giác). Bệnh có thể phát đồng thời trên cả 2 mắt nhưng đa số là 1 mắt bị trước rồi mắt kia bị Glômcôm sau 1 thời gian. Thường gặp người trên 40 tuổi (1,4 – 2%) và tỉ lệ mù 2 mắt do Glôcôm gây ra chiếm khoảng 21%.

Glocom là bệnh mang tính di truyền, nếu trong gia đình có người bị Glocom nên thăm khám thường xuyên tại bác sĩ nhãn khoa ít nhất 1 năm 1 lần.

2. Các yếu tố nguy cơ bệnh glôcôm:

           – Tăng nhãn áp

           – Gia đình có người bị Glôcôm

           – Mắt bên bị Glôcôm

           – Cận thị

           – Tiểu đường

           – Chấn thương

           – Sau phẫu thuật

           – Góc tiền phòng hẹp

3. Triệu chứng:

a. Glôcôm tiên phát góc đóng: Hay gặp ở nữ, sau một xúc cảm lớn, sang chấn tình cảm, tuổi trên 40.

Triệu chứng cơ năng:

           – Đột nhiên đau nhức dữ dội nửa đầu và mắt cùng bên nhức.

           – Nhìn mờ

           – Thấy quầng sáng nhiều màu sắc và nhìn đèn có quầng xanh đỏ như cầu vồng.

           – Buồn nôn và nôn do kích thích dây X

Triệu chứng thực thể:

           – Nhãn áp cao –> gây phù giác mạc. Giác mạc mờ, mất bóng, thị lực giảm.

           – Cương tụ rìa

           – Đồng tử giãn méo và mất phản xạ ánh sáng

           – Tiền phòng nông, thủy dịch vẩn đục nhẹ.

           – Có thể có phù gai thị.

           – Soi góc tiền phòng: đóng góc, dính góc

           – Đo nhãn áp: nhãn áp cao.

           – Soi góc thấy đóng góc

b. Glôcôm tiên phát góc mở:

Triệu chứng cơ năng:

           – Xuất hiện âm thầm, tiến triển chậm, không đau

           – Thường xảy ra ở 2 mắt

Triệu chứng thực thể

           – Nhãn áp: Nhãn áp dao động, có thể tăng từng lúc

           – Soi đáy mắt và đo thị trường: Thị trường thu hẹp.

           – Tổn hại gai thị: Lõm teo gai, mạch máu dạt về phía mũi.

4. Điều trị: Là cần thiết để giúp bệnh nhân giữ được thị lực hiện có và tránh khỏi mù loà.

Các phương pháp điều trị:

a) Phương pháp điều trị bằng thuốc:

        Được áp dụng khi nhãn áp của bệnh nhân có thể điểu chỉnh xuống mức bình thường bằng thuốc tra. Cần lưu ý khi bệnh nhân bị bệnh tim mạch huyết áp, hen xuyễn….không được phép dùng thuốc tra, mà phải điều trị bằng phẫu thuật.

b) Phương pháp điều trị bằng phẫu thuật:

        Tùy theo từng trường hợp cụ thể bệnh nhân được áp dụng các phương pháp phẫu thuật khác nhau như:

                    – Cắt mống mắt ngoại vi bằng laser IAG để hạn chế xuất hiện cơn Glocom, tạo sự cân bằng của thuỷ dịch (trong bệnh Glocom góc đóng). Nếu mổ bằng laser bệnh nhân có thể xuất viện ngay sau thời gian rất ngắn.

                    – Cắt bè củng mạc khi nhãn áp không điều chỉnh được bằng thuốc tra. Đặc biệt trong bệnh Glocom góc mở.

Ngay buổi tối hôm giải phẫu, người mổ cườm đã có thể hoạt động bình thường trở lại, đọc sách, đi bộ, ăn uống, xem truyền hình, và đa số đi làm lại sau một tuần.

Người mổ cườm thường sẽ nhìn rõ, không phải đeo kính sau mổ. Một số vị cần đeo kính để lái xe đêm hoặc đọc sách. Sau khi mổ bệnh nhân sẽ không bị tái phát (1088)

Cách chăm sóc sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, người bệnh cần đeo kính chống bụi cả ngày và cả lúc ngủ để tránh vô tình dụi mắt khi ngứa mắt. Vài tuần đầu sau phẫu thuật, bệnh nhân nên hạn chế xem tivi, sử dụng máy tính. Luôn rửa tay trước khi chạm vào mắt và dùng thuốc đúng

Tuyệt đối không dụi tay lên mắt, nháy mắt mạnh, tránh xảy ra đè áp mạnh gây chấn thương mắt.

Ngoài ra, bệnh nhân cũng không nên để xà phòng rơi vào mắt, tránh xa môi trường ô nhiễm trong vòng 1 tháng.

Không đi bơi, tắm biển, cúi đầu nhiều, không làm việc nặng, tránh hoạt động mạnh trong 3 tháng sau khi mổ.

Trong trường hợp thấy bị đỏ, rát mắt là do mắt bị khô, cần được nhỏ liên tục bằng các loại nước mắt nhân tạo sớm.

Hãy đến cơ sở y tế cấp cứu ngay nếu mắt mờ đột ngột, đau buốt, chảy nước mắt nhiều và kéo dài trên 6 giờ.

Dinh dưỡng sau phẫu thuật

Ăn uống sau mổ bình thường, không nên ăn đồ ăn quá cứng.

Thường thiếu vitamin C, đồng, mangan, kẽm, do đó cần bổ sung những chất trên, ăn các món giàu chất chống ôxy hóa, giúp chức năng gan tốt để ngừa bệnh như đậu lăng, hành, tỏi, rau, bắp cải, giá, đậu và hạt tươi…

Tóm lại:

        1 – Cần phát hiện bệnh càng sớm càng tốt, bởi nếu không chữa trị kịp thời bệnh sẽ phát triển nhanh và dẫn đến mù lòa.

        2 – Với bất cứ phương pháp điều trị bệnh Glocom nào đều hướng tới việc giảm nhãn áp. Cần lưu ý rằng nhãn áp rất khác biệt ở mỗi người và nó thay đổi theo thời gian và tuổi tác.

        3 – Các loại thuốc biệt dược không thể phục hồi được trạng thái cân bằng của thủy dịch mà phải áp dụng phẫu thuật mổ thì vấn đề của mắt sẽ được giải quyết trong nhiều năm mà không phải dùng thuốc hoặc giảm chế độ nhỏ thuốc.

5. Phòng bệnh:

           – Tránh các lo lắng, giận dữ, thức khuya, cần làm việc điều độ,

           – Kiêng ăn các thức ăn cay, chua, tránh táo bón.

6. Câu hỏi liên quan:

Câu 1: Bệnh glocom chỉ gặp ở người già?

           Không đúng. Bệnh có thể gặp ở bất cứ lứa tuổi nào, và do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Bệnh Glocom  thứ phát hay gặp nhất trong cộng đồng hiện nay là Glocom do tra thuốc corticoid kéo dài. Những bệnh nhân tự mua các loại thuốc này ( Ticoldex, Dexacol, Decordex…) tra kéo dài để chữa các chứng ngứa mắt sẽ có nguy cơ rất cao bị Glocom.