1. Khái niệm
Khi máu thoát ra khỏi thành mạch do mạch máu bị tổn thương hoặc do tính thấm thành mạch gây nên xuất huyết.
2. Những lưu ý khi hỏi
– Thời gian xuất hiện xuất huyết.
– Xuất huyết ở đâu: chú ý rong kinh, đái ra máu, ỉa phân đen. Tính chất: tím, nổi cục phồng, đau..
– Xuất huyết tự nhiên hay va chạm, khi thay đổi thời tiết, sau quá trình viêm nhiễm…
– Các triệu chứng kèm theo.
– Hay dùng thuốc gì? đã điều trị thuốc gì trị xuất huyết?
– Tiền sử mắc bệnh.
– Tiền sử gia đình.
3. Triệu chứng
a) Xuất huyết dưới da
– Hình thái xuất huyết.
+ Nốt xuất huyết đường kính < 1cm, đỏ phẳng ấn phiến kính không mất. Phân biệt với nốt muỗi đốt, nốt ruồi son.
+ Mảng xuất huyết: đường kính > 1cm: màu sắc thay đổi theo thời gian, phẳng, ấn phiến kính không mất. Phân biệt với:
Ban dị ứng: đỏ hồng, ngứa, nổi gờ lên mặt da, căng da ấn phiến kính mất màu.
Ban nhiễm sắc cố định: tồn tại nhiều tháng nhiều năm.
U mạch máu phẳng: tồn tại lâu, ấn phiến kính mất màu.
+ Ổ máu tụ dưới da: nổi gờ đau, trong chứa đầy máu.
– Xác định vị trí xuất huyết.
+ Xuất huyêt dưới da.
+ Xuất huyết trong khớp, ổ máu tụ trong cơ.
+ Xuất huyết niêm mạc.
– Tính chất xuất huyết.
+ Xuất huyết đối xứng là đặc điểm của viêm thành mạch dị ứng.
+ Màu sắc các nốt có đồng đều không.
– Kiểm tra sức bền thành mạch
+ Nghiệm pháp áp lực dương: nghiệm pháp dây thắt.
Mục đính: đánh giá sức bền thành mạch
Nguyên lý: làm tăng áp lực lòng TM thay đổi một cách đột ngột thành mạch kém bền vững HC sẽ bị đẩy ra ngoài.
Cách tiến hành: duy trì áp lực trung bình trong 10 phút tháo hơi nhanh, quan sát phần dưới dây thắt
Kết quả: nếu xuất huyết mới phần dưới dây là nghiệm pháp dương tính.
+ Nghiệm pháp áp lực âm: nghiệm pháp giác hút.
Đặt giác hút vào vùng cẳng tay cánh tay với áp lực tăng dần đến khi xuất hiện nốt xuất huyết thì ngừng. Bình thường 20 cm Hg, nếu dưới 15 cm Hg là sức bền thành mạch giảm.
b) Xuất huyết niêm mạc nội tạng.
4. Cơ chế gây xuất huyết
– Do tổn thương thành mạch.
– Do giảm chất lượng và số lượng tiểu cầu.
– Do rối loạn đông máu.
5. Các xét nghiệm cần làm
|
Xét nghiệm |
Bình thường |
Ý nghĩa |
|
Thời gian máu chảy |
3 – 4 phút |
≥ 6 phút là kéo dài trong bệnh lý tiểu cầu, bệnh của thàn mạch |
|
Số lượng tiểu cầu |
150 – 300 G/l |
< 150 là giảm trong giảm tiểu cầu miễn dịch, bệnh BC, suy tủy… |
|
Chất lượng tiểu cầu |
Hình thái bát thường > 10% là có bệnh lý. |
|
|
Độ tập trung bình thường > 10 TC/1 vi trường, nếu dưới là bệnh lý. |
||
|
Thời gian co cục máu bình thường ở 370 sau 1 – 3 giờ cục máu co hoàn toàn dưới tác dụng của men retractozyme của tiểu cầu. Bệnh lý cục máu không co hoặc co không hoàn toàn. |
||
|
Thời gian máu đông |
7 – 10 phút |
Thăm dò các yếu tố đông máu |
|
Thời gian aPTT |
Thời gian đông của huyết tương đã lấy canxi nay canxi hóa trở lại |
Bình thường 1p30, – 2p15. Bệnh lý khi kéo dài quá 15% so với người bình thường. Là xét nghiệm thăm dò yếu tố đông máu. |
|
Định lượng fibrinogen |
Như trên nhưng trong môi trường dư thừa thromboplastin. |
Bình thường Qick 11 – 16 giây, tỷ lệ prothombin 80 – 100%, dưới 75% là giảm. Mục đích thăm dò các yếu tố đông máu ngoại sinh: II, V, VII và X. |
|
Nghiệm pháp rượu |
50 – 55 giây |
Là test thăm dò các yếu tố đông máu nội sinh: IX, XI, XIII. Thời gian aTPP kéo dài trong bệnh hemophilie. |
|
2 – 4g/l |
Dưới 2g/l là giảm. Trong đông máu rải rác lòng mạch, xơ gan, … |
|
|
Huyết thanh cho thêm cồn ethylic 700 và đặt ở 40 C thì phức hợp fibrinmonomer và các sản phẩm thoái biến fibrin/fibrinogen đang ở dạng hòa tan sẽ trở lên không hòa tan nữa bị gen hóa. Nghiệm pháp (+) trong đông máu rải rác lòng mạch. |
||
Nguyên Cố vấn cao cấp Trung tâm Ung bướu – Tế bào gốc, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec
Nguyên Chủ nhiệm Khoa Huyết học – Ung thư, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bác sĩ Đoàn Thị Hồng Hoa
Nguyên là Phó Trưởng khoa Tai – Tai Thần kinh – Bệnh viện Tai mũi họng Trung ương.
Hiện nay Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Thị Hồng Hoa có lịch thăm khám và điều trị tại Bệnh Viện Đa khoa An Việt
Bác sĩ Chuyên khoa Ung bướu – Nội tiết
Chuyên gia đầu ngành về phẫu thuật tuyến giáp ở Việt Nam
Chủ tịch CLB người bệnh ung thư tuyến giáp và các bệnh lý tuyến giáp
| Giá khám chưa bao gồm chi phí siêu âm, xét nghiệm | 500.000đ |
| Giá khám chưa bao gồm chi phí siêu âm, xét nghiệm | 250.000đ |
| Giá khám chưa bao gồm chi phí siêu âm, xét nghiệm | 300.000đ |
