Một số điều cần biết về nhau thai

1. Ngay từ khi trứng được thụ tinh thì nhau thai cũng hình thành. Lúc này các tế bào được chia làm 2 nhóm: 1 nhóm tế bào sẽ trở thành em bé và 1 nhóm tế bào còn lại sẽ hình thành nên nhau thai.

     Chỉ sau vài ngày, nhóm tế bào hình thành nhau thai sẽ bám vào lớp nội mạc tử cung trong bụng mẹ. Từ đây, “cuộc sống” và chức năng của nhau thai bắt đầu.

     Các chất dinh dưỡng và oxy được truyền từ máu của mẹ vào tới bào thai qua nhau thai. Nhau thai còn liên kết với bào thai thông qua dây rốn.

2. Tất cả những hormone trong thai kỳ đều do nhau thai sản xuất. Và khi progesterone (hormone giới tính giúp duy trì thai) cao thì độ ổn định của thai kỳ càng lớn. Sau 9 tháng mang thai, nồng độ hormone progesterone sẽ giảm dần dẫn đến hiện tượng co bóp tử cung, báo hiệu đã đến lúc sẵn sàng chuyển dạ, cho em bé chào đời.

3. Nhau thai giúp duy trì sự sống của em bé ở trong bụng mẹ vì nó cung cấp oxy cho bé và đào thải carbon dioxide. Không những thế, nhau thai còn có thể lọc nhiều chất độc hại mà mẹ hấp thu vào cơ thể như thuốc men, vi khuẩn.

     Tuy nhiên, nhau thai không phải là một lá chắn siêu nhiên vì vẫn có một số chất độc hại có thể xâm nhập gây ảnh hưởng tới thai nhi. Nhau thai không đủ khả năng chống lại virus, bởi thế, virus như virus gây bệnh Rubella vẫn có thể xâm nhập vào bào thai.

4. Tuy chỉ được hình thành từ vài tế bào, nhưng đến khi người mẹ chuyển dạ thì nhau thai có thể nặng tới 1kg và to tương đương một cái đĩa có đường kính khoảng 15-22cm. Bề mặt nhau thai mịn, sáng bóng, có màu đỏ và bề dày khoảng 2-4cm.

5. Nhau thai không chỉ giúp duy trì sự sống của thai nhi trong quá trình mang thai mà nó còn có rất nhiều tác dụng khác.

     Sau khi sinh: bác sĩ có thể nhìn nhau thai để nhận biết rất nhiều về tình trạng của bé sơ sinh.

     Trong khi mang thai: nếu người mẹ bị nghi ngờ có vấn đề về di truyền thì nhau thai được dùng để kiểm tra các vấn đề di truyền trong xét nghiệm CVS (xét nghiệm lấy mẫu nhun màng đệm).

6. Các mẹ bầu có biết nhờ đâu mà mình không bị hành kinh trong 9 tháng 10 ngày mang thai? Đó chính là nhờ nội tiết tố của nhau thai đã ngăn chặn sự rụng trứng.

7. Khi em bé được sinh ra thì nhau thai cũng bị đẩy ra ngoài. Bởi vậy mà sau khi em bé ra khỏi bụng mẹ rồi, các mẹ vẫn thấy có thêm một vài cơn co nữa, đó chính là quá trình co bóp để đẩy nhau thai ra. Quá trình này có thể kéo dài từ 10-20 phút nhưng cũng có thể là 1 tiếng sau sinh.

     Trong trường hợp nếu các mẹ không có cơn co thắt để đẩy nhau thai thì bác sĩ sẽ phải xử lý bằng cách tiêm oxytocin để kích thích các cơn co thắt. Thuốc được tiêm vào bắp đùi của mẹ hoặc tĩnh mạch sau khi sinh con.

8. Một số trạng thái của nhau thai

     Nhau thai bám thấp: Nhau thai bao phủ một phần (hoặc tất cả) cổ tử cung. Sinh mổ là cách được áp dụng trong phần lớn trường hợp nhau thai bám thấp vì cổ tử cung đã bị phủ bởi nhau thai.

     Nhau thai bám quá chắc: Nhau thai bám quá chắc và quá sâu vào thành tử cung. Nếu mẹ bầu nào có tình trạng nhau thai bám quá chắc thì dễ có nguy cơ sinh non hoặc chảy máu nặng khi chuyển dạ. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định sinh mổ hoặc phải phẫu thuật để loại bỏ nhau thai.

     Nhau thai đứt rời: Là trạng thai nhau thai rời khỏi thành tử cung trước khi sinh, thường là 3 tháng cuối nhưng cũng có khi sớm hơn (ở tuần thứ 20). Việc đứt nhau thai làm bé không nhận đủ oxy và chất dinh dưỡng, gây ra máu cho mẹ và khiến nguy cơ sinh non tăng lên. Trong trường hợp này, hầu hết mẹ bầu đều phải nhập viện để theo dõi.

     Những vị trí bình thường của nhau thai:

     – Nhau bám mặt trước (ở phía trước thành tử cung).

     – Nhau bám mặt sau (ở phía sau thành tử cung).

     – Nhau bám ở phía trên thành tử cung.

     – Nhau bám ở bên phải hoặc bên trái tử cung.

     Những bất thường của nhau thai:

     – Nhau tiền đạo

     – Phù nhau thai

     – Nhau bong non

9. Cũng giống nhau đồ vật dùng lâu thì bị mòn, ở những tháng cuối của thai kỳ sẽ xuất hiện hiện tượng canxi hóa nhau thai. Tuy nhiên, sẽ là nguy hiểm nếu ở những tháng cuối thai kì, bánh nhau bị canxi hóa với cấp độ nặng vì vậy mẹ bầu nên đi khám bác sĩ thường xuyên để sớm phát hiện những bất thường về nhau thai.

10. Hiện tượng canxi hóa nhau thai (Độ trưởng thành nhau thai)

     Canxi hóa (vôi hóa) nhau thai là sự lắng đọng canxi giữa bánh nhau và cơ tử cung, xuất hiện ở những thai gần đủ tháng. Điều này chỉ nói lên sự trưởng thành của thai chứ không có nghĩa là bánh rau bị thoái hóa. Qua độ canxi hóa rau thai, bác sĩ cũng đánh giá được độ trưởng thành của thai nhi. Rau thai vôi hóa độ 3 cho thấy, chức năng phổi đã bắt đầu hoàn thiện, em bé có thể dần thích nghi và hoàn toàn có thể sống khi ra ngoài môi trường. Hiện tượng canxi hóa nhau thai là dấu hiệu bình thường trong suốt thai kỳ nhưng có thể nhìn thấy qua siêu âm ở khoảng thời gian cuối thai kỳ.

     Tuổi thai càng lớn thì các đám canxi hóa càng nhiều. Trên siêu âm, bánh nhau sẽ được đánh giá mức độ canxi hóa với các cấp độ sau:

     – Độ 0: tuổi thai khoảng 31 tuần (+/- 1 tuần).

     – Độ 1: tuổi thai 34 tuần (+/- 3,2 tuần).

     – Độ 2: tuổi thai 37,6 tuần (+/- 2,7 tuần).

     – Độ 3: tuổi thai 38,4 tuần (+/- 2,2 tuần).

     Nếu thai dưới 33 tuần tuổi mà bị canxi hóa cấp độ 2 (hoặc 3) thì thai phụ cần đi khám thai thường xuyên. Có một số nghiên cứu cho thấy, bánh nhau canxi hóa mức độ 3 xuất hiện sớm có nguy cơ đi kèm với tình trạng suy dinh dưỡng trong bào thai. Khoảng 78% tình trạng suy dinh dưỡng, cao huyết áp và thai suy xảy ra nếu bánh nhau vôi hóa ở mức độ 3 trước 37 tuần.

     Trường hợp thai 35 tuần có bánh nhau độ 1 là trong giới hạn bình thường.

Lưu ý:  Đối với thai nhi còn nhỏ, vị trí nhau thai có thể thay đổi theo sự phát triển của tử cung. Ngoài ra, hình ảnh siêu âm có thể cho thấy bề mặt nhau bám rộng. Việc này không nguy hại đến sức khỏe của thai phụ và thai nhi. Thai phụ chỉ cần lưu ý khi gặp phải một trong các vấn đề bất thường đã nêu ở trên.