Người dân Việt Nam hay truyền miệng về bệnh nhiễm giun sán trong máu, giống như bạn đọc đã nêu. Nói cho đúng thì phải gọi là bệnh ký sinh trùng lạc chủ, hay rõ hơn là bệnh nhiễm ấu trùng giun (hoặc sán) lạc chủ.
Vào nhầm cửa, trú nhầm nơi
– Gọi là “lạc chủ” vì người không phải là ký chủ chính của các loài ký sinh trùng này mà là động vật.
– Ví dụ như giun đũa chó (Toxocara canis) chẳng hạn, chó là ký chủ chính.
– Do người không phải là ký chủ chính, khi trứng hoặc ấu trùng xâm nhập cơ thể người, chúng không thể thích nghi và phát triển thành dạng trưởng thành như ở cơ thể động vật nên có thể dừng lại bất kỳ chỗ nào, gọi là “ngõ cụt ký sinh”.
– Tại ngõ cụt đó, ấu trùng có thể bị chết hoặc sẽ bị đóng kén trong mô, tương tự như hình ảnh của nang ấu trùng (gạo) trong thịt heo, thịt bò.
Trong giai đoạn mới xâm nhập, ký sinh lạc chủ có thể gây dị ứng như ngứa da, nổi mề đay. Ấu trùng ngừng di chuyển và “kẹt” ở ngõ cụt nào thì có thể gây triệu chứng ở đó, như ở gan, ở não…
– Triệu chứng hoàn toàn không giống như nhiễm ký sinh trùng trưởng thành ở người. Ấu trùng lạc chủ không đủ khả năng hút máu hay chất dinh dưỡng đến mức làm suy dinh dưỡng, gầy ốm, thiếu máu… cũng thường không có biểu hiện rối loạn tiêu hoá như nhiễm ký sinh trùng đường ruột bình thường.
– Việc chẩn đoán bệnh này không dễ vì không thể tìm thấy trứng trong phân (ký sinh trùng không trưởng thành nên không đẻ trứng), cũng không thể sinh thiết nếu nang ấu trùng nằm sâu trong các mô cơ thể.
– Tuy nhiên, trong quá trình di chuyển của ấu trùng trong máu, trong mô, cơ thể sẽ tạo kháng thể đặc hiệu để kháng lại các loại ký sinh trùng đó. Xét nghiệm máu có thể phát hiện ra kháng thể đối với các loại ký sinh trùng, từ đó suy ra loại ký sinh trùng tương ứng. Vì lẽ xét nghiệm máu để tìm bệnh giun sán, nên người dân gọi là “nhiễm giun sán trong máu