Phụ nữ có thai và nhiễm trùng TOXOPLASMA

1. Khái niệm:

        – Bệnh Toxoplasma được coi là một nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do nhiễm độc thức ăn tại Hoa Kỳ. Hơn 60 triệu người đàn ông, phụ nữ và trẻ em ở Mỹ mang ký sinh trùng Toxoplasma, nhưng rất ít người có các triệu chứng. Bệnh Toxoplasma  được coi là một trong những bệnh Nhiễm ký sinh trùng.

        – Nếu một người phụ nữ đã bị nhiễm trước khi mang thai, thai nhi sẽ được bảo vệ vì người mẹ đã phát triển khả năng miễn dịch. Nếu một phụ nữ đang mang thai và trở nên mới bị nhiễm Toxoplasma trong hoặc ngay trước khi mang thai, Toxoplasma có thể truyền cho thai nhi (truyền bẩm sinh).

        Khi người phụ nữ đang mang thai mới bị nhiễm Toxoplasma thì có thể đưa đến các tình huống sau:

           + Sẩy thai, sanh non.

           + Thai chết lưu.

           + Trẻ sinh ra đã có dấu hiệu của bệnh toxoplasmosis (ví dụ nhẹ cân).

           + Trẻ sơ sinh bị nhiễm trước khi sinh thường không có triệu chứng khi sinh, nhưng sự phát triển sau này trong cuộc sống sẽ bị ảnh hưởng với mất thị lực tiềm năng, khuyết tật thần kinh, và co giật.

2. Chuẩn đoán:

        – Nhiễm Toxoplasma là một bệnh nhiễm trùng cần bắt buộc theo dõi nơi phụ nữ chưa có miễn dịch (chưa nhiễm trước đó). Theo dõi huyết thanh miễn dịch bắt buộc bao gồm hai loại khác nhau:

           + Huyết thanh chẩn đoán IgG nhằm xác định những người đã nhiễm Toxoplasma trước đó ,phải được thực hiện định kỳ hằng năm khi chưa bị bệnh trước đó.

           + Huyết thanh chẩn đoán IgM hoặc IgA Toxoplasma nhằm xác định những ai  đang bị bệnh hoặc vừa nhiễm, đây là tình huống nguy hiểm cho bào thai khi người phụ nữ đang mang thai và IgM Toxoplasma dương tính.

        – Tùy thuộc vào kỹ thuật và trang thiết bị xét nghiệm, ngưỡng giá trị của test âm sẽ có dao động từ 5-15 UI/ml (đơn vị đo).

        – Vấn đề quan trọng là tầm soát sự nhiễm trùng tiên phát (đồng nghĩa với sự nhiễm trùng vừa mới xảy ra). Khi nhiễm trùng tiên phát xảy ra thì kháng thể IgG sẽ tồn tài nhiều tháng sau nhiễm trùng.

        – Kháng thể IgA là một chỉ số động, nó cho phép xác định sự nhiễm trùng tiên phát: IgA xuất hiện muộn hơn so với kháng thể IgM từ 10-30 ngày. Và chỉ số hằng định trong vòng 2-3 tháng sau khi nhiễm.

Chẩn đoán nhiễm trùng tiên phát Toxoplasma dựa trên huyết thanh chẩn đoán:

        – Sự xuất hiện IgM hoặc IgA không có sự hiện diện của IgG.

        – IgG đang tăng dần về số lượng nhưng IgM và IgA thì âm tính (rất hiếm và thực hiện cách nhau 2 tuần)

        – IgG và IgM cùng hiện diện: Nếu IgG nếu hằng định qua 2 lần xét nghiệm là trường hợp bán nhiễm trùng tiên phát. Nếu IgG đang tăng dần đây là nhiễm trùng tiên phát đang tiến triển.

        – Kỹ thuật phân tử có thể phát hiện DNA của ký sinh trùng trong nước ối có thể hữu ích trong các trường hợp có thể lây (bẩm sinh) từ mẹ sang con.

3. Điều trị:

        – Người khỏe mạnh (không mang thai): Hầu hết những người khỏe mạnh sẽ tự phục hồi mà không cần điều trị.Những người có triệu chứng có thể được điều trị với sự  sự kết hợp của các loại thuốc như pyrimethamine, sulfadiazine, cộng với acid folinic.

        – Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, và trẻ sơ sinh: Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, và trẻ sơ sinh có thể được điều trị , mặc dù ký sinh trùng sẽ không phải loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể. Toxoplasma có thể vẫn còn trong các tế bào mô ở một giai đoạn ít hoạt động hơn, vị trí của nó, làm cho thuốc  khó khăn tiếp cận để loại bỏ hoàn toàn.

        – Người bị bệnh mắt: Bệnh nhiễm Toxoplasma có triệu chứng ở  mắt đôi khi được điều trị bệnh một cách tích cực của bác sĩ nhãn khoa . Thuốc được khuyến cáo hay không phụ thuộc vào kích thước của tổn thương mắt, vị trí, và các đặc điểm của tổn thương (cấp tính hoạt động, so với mãn tính không tiến triển).

        – Người bị suy giảm hệ miễn dịch: Người bị suy giảm hệ miễn dịch cần được điều trị cho đến khi có cải thiện tình trạng. Đối với bệnh nhân AIDS, tiếp tục thuốc đến suốt đời có thể là cần thiết.

4. Phòng bệnh:

        – Phòng bệnh cho mẹ:

           + Không ăn thịt tái sống, tránh tiếp xúc với mèo và phân mèo, nhất là khi có giảm miễn dịch. nhất là những thai phụ nhiễm HIV.

           + Sử dụng Bactrim cho phụ nữ nhiễm HIV khi số lượng tế bào TCD4+ < 200/mm3 máu.

           + Rửa sạch rau và trái cây. Rửa tay sạch sau khi chế biến thịt sống hay có tiếp xúc với đất.

        – Phòng bệnh cho thai nhi:

           + Phụ nữ có thai có nhiễm trùng cần được điều trị như trên. Khi ngưng sử dụng phác đồ 3 loại thuốc trên, tiếp tục dùng Spiramycin cho đến lúc sin