1. Định nghĩa

            Vẹo cổ là một tật thường gặp, trẻ thường nghiêng đầu về một bên, đồng thời mặt nhìn về bên đối diện.

2. Nguyên nhân

            Do di truyền, nhiễm khuẩn, chèn ép thai trong tử cung, chấn thương trong khi đẻ( thường do đẻ ngược).

3. Chuẩn đoán lâm sang

            – Hình dáng và tính chất cơ ức đòn chũm (khối u)

            – Tầm vận động cột sống cổ

            – Mức độ đối xứng của mặt và sọ-đầu ở vị trí đường giữa và mặt xoay về phía trước.

            – Có đau khi cử động hoặc sờ đến khối u không?

4. Phục hồi chức năng

4.1 Mục đích:

            – Ngăn ngừa cơ ức đòn chũm rút ngắn

            – Lấy lại tầm vận động bình thường của cột sống cổ.

            – Sửa tư thế tốt, ngăn ngừa các biến dạng thứ cấp xảy ra ở sọ mặt và cột sống cổ

4.2 Kỹ thuật

– Xoa bóp: nhẹ nhàng trên cơ ức đòn chũm và cơ thang trên

– Kéo dãn thụ động cơ ức đòn chũm: thực hiện ngày 3 lần, mỗi lần 15 phút.      

– Lưu ý:

            + Xoa bóp khi khối u không có triệu chứng nóng và đau

            + Kéo giãn bằng tay kỹ thuật viên nhẹ nhàng, không kéo giãn tối đa ngay tức khắc, mà phải kéo giãn từ từ.

            + Không nên tập khi đứa trẻ có sức kháng cự, mà nên dừng lại khi trẻ thả mềm

            + Không nên vừa tập vừa ăn.

            + Trong trường hợp khối u quá lớn, nó tạo nên một áp suất đè lên mạch máu cổ.Cho nên khi thực hiện cử động xoay dễ gây ra đau và xanh tím, chỉ nên tập xoay một cách từ từ cho đến khi khối u nhỏ đi.

           + Thời gian kéo giãn thụ động 5 phút cho mỗi lần tập nhưng có thể kéo dài hơn nếu đứa trẻ cho phép và kỹ thuật viên cố gắng giữ cho đứa trẻ thư giãn

           + Đứa trẻ được tập tại trng tâm trong vài tuần đầu, cho đến khi người mẹ tiếp thu được đầy đủ các phương pháp tập luyện rồi sau đó có thể hẹn tái khám mỗi tháng hoặc 2 thang một lần.

– Kích thích thụ động: dùng đò chơi có nhiều màu sắc hoặc gương mặt người mẹ để kích thích đứa trẻ xoay đầu chủ động trong tư thế nằm sấp, nằm ngữa để đạt đến tư thế đối xứng.

– Điều trị tại nhà: hướng dẫn đúng đắn các phương pháp cho bà mẹ.

4.3 Dùng nẹp: ít dùng cho trẻ trừ trường hợp đặc biệt có chỉ định của bác sỹ.

4.4 Điều trị sau phẫu thuật:

            – Những trường hợp đến muộn hoặc điều trị vật lý trị liệu thất bại thì chỉ định phẫu thuật. Kỹ thuật hiện nay chúng tôi áp dụng là cắt đầu dưới và ở giữa cơ ức đòn chủm sau đó tập vật lý trị liệu sớm. Kết quả chúng tôi ghi nhận sau phẫu thuật đa số kết quả tốt.

            – Áp dụng 36 giờ sau khi mổ.

            – Tập chủ động trợ giúp để lấy lại tầm vận động trong mọi tư thế sấp, ngữa.

            – Chủ động đè kháng nhệ và không gây đau.

            – Giữ đầu thẳng trong tư thế ngồi và đứng và bất cứ tư thế nào.