Gọi là tăng canxi máu khi canxi máu > 2,6-2,7 mmol/L hoặc canxi ion > 1,3 mmol/L. Tăng canxi máu cấp tính thường có canxi máu tăng cao > 3,5 mmol/L và gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Tốc độ tăng canxi máu có ảnh hưởng quan trọng đến mức độ nặng và triệu chứng.
2 Nguyên nhân
Nguyên nhân thường gặp nhất là cường cận giáp và bệnh lý ác tính. Biểu hiện chủ yếu là các triệu chứng thần kinh cơ và thận. Điều trị cấp cứu cơ bản nhất là bồi phụ thể tích, truyền dịch.
3 Chẩn đoán
3.1 Chẩn đoán xác định
Biểu hiện gợi ý tăng canxi máu: mệt, buồn nôn và nôn; ngủ gà, lẫn lộn, loạn thần, hôn mê; mất nước, đái nhiều; suy thận; nhịp tim nhanh, rối loạn dẫn truyền, rối loạn nhịp tim.
Biểu hiện của bệnh lý nguyên nhân hoặc của yếu tố khởi phát gây tăng canxi máu: cường cận giáp, cường giáp, ung thư, dùng nhiều vitamine D, thuôc lợi tiểu thiazit
Xét nghiệm canxi máu > 2,6 mmol/L hoặc canxi ion > 1,3 mmol/L
3.2 Chẩn đoán phân biệt
Phân biệt với các trường hợp mất nước, suy thận do nguyên nhân khác, do rối loạn điện giải khác (tăng Na, tăng ALTT do tăng glucosse máu)
Phân biệt rối loạn ý thức do bệnh lý tổn thương thần kinh hoặc rối loạn chuyển hóa khác.
Chẩn đoán nguyên nhân: các nguyên nhân thường gặp
Cường cận giáp
Bệnh lý ác tính (đa u tủy xương, ung thư di căn xương)
Bất động lâu ngày
Ngộ độc vitamine D
Cường giáp
Bệnh lý u hạt (sarcoidosis…)
4 Những xét nghiệm cận lâm sàng cần làm
Xét nghiệm máu: điện giải đồ thường quy (Na, K, Clo) bao gồm cả canxi photpho, protein, albumin; creatinine máu.
Ghi điện tim
Chẩn đoán hình ảnh: có thể chụp xquang ngực, sọ, xương dài để tìm các biểu hiện hủy xương
5 Điều trị cấp cứu
Bệnh nhân tăng canxi máu nặng cần được nhập viện điều trị. Tiến hành điều trị ngay cho các trường hợp tăng canxi máu có biểu hiện lâm sàng. Tăng canxi máu nặng (canxi máu > 3,5 mmol/L hoặc canxi ion > 3,0 mmol/L) cần được điều trị cấp cứu dù chưa có biểu hiện lâm sàng.
Đặt đường truyền tĩnh mạch tốt; nên có đường truyền tĩnh mạch trung tâm
Bồi phụ thể tích nhanh chóng và lợi tiểu mạnh
Truyền NaCl 0,9%, thường khoảng 2-4 lít/24 giờ đầu, điều chỉnh tùy theo ALTMTT, huyết động, lượng nước tiểu; theo dõi điện giải (Ca, Na, K) 4-8 giờ/lần, bổ sung thêm kali tùy theo K máu
Lợi tiểu furosemide (lasix®) sau khi đã bù thể tích và ổn định huyết động;
Các điều trị phối hợp khác nếu có điều kiện: biphosphonate, cancitonine, glucococticoit, lọc máu
Ức chế hủy xương: biphosphonat thường được lựa chọn hàng đầu do tác dụng mạnh, tuy nhiên thời gian bắt đầu tác dụng chậm (24-36 giờ) và kéo dài (7-30 ngày). Calcitonine tác dụng nhanh hơn (vài giờ) và ngắn hơn (2-3 ngày) nên thường được dùng phối hợp với biphosphonat trong những ngày đầu điều trị tăng canxi máu nặng
Biphosphonat: Aredia® (pamidronate) 60-90 mg (1-1,5 mg/kg) pha với 500 ml NaCl 0,9%, truyền tĩnh mạch trong 2-6 giờ
Lọc máu: tác dụng nhanh nhưng ngắn; áp dụng trong trường hợp tăng canxi máu nặng đe dọa tính mạng không đáp ứng với điều trị ban đầu (đã nêu ở trên), bệnh nhân có suy thận, phù phổi.
6 Phòng bệnh
Phát hiện sớm và điều trị bệnh lý nguyên nhân
Chú ý phát hiện tăng canxi máu trong bệnh cảnh gợi ý (bệnh lý nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và điện tim) để chẩn đoán và điều trị sớm tăng canxi, phòng và hạn chế được các biến chứng.
Đặt lịch phẫu thuật nhanh – chọn bác sĩ theo yêu cầu
👉 Hỗ trợ tại Lạc Việt & kết nối bác sĩ từ Bạch Mai, Việt Đức, 108, Đại học Y, Nội tiết TW, BV K
Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng
ThS.BS Nội trú Đặng Thị Hồng Ánh là bác sĩ trẻ, chuyên môn vững vàng trong lĩnh vực Tai – Mũi – Họng, hiện đang công tác tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương – một trong những đơn vị đầu ngành về chuyên khoa này tại Việt Nam.
Bác sĩ có kinh nghiệm thực tế trong khám và xử trí các bệnh lý cấp cứu Tai – Mũi – Họng, đồng thời đang tham gia khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín.
Chuyên gia Nội tổng hợp – Hô hấp – Tim mạch
PGS.TS.BS Trần Hoàng Thành là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp, Tim mạch và Nội tổng hợp, với hơn 45 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị bệnh lý nội khoa.
Bác sĩ từng công tác tại các đơn vị đầu ngành như Trung tâm Hô hấp và Khoa Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Giảng viên cao cấp tại Đại học Y Hà Nội. Đây đều là những môi trường chuyên sâu, giúp bác sĩ có nền tảng chuyên môn vững vàng và kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Chuyên gia Nội thần kinh đầu ngành | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Lê Văn Thính là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh tại Việt Nam, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và nghiên cứu chuyên sâu các bệnh lý thần kinh.
Hiện bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.
Thầy thuốc ưu tú | Chuyên gia Nội thận – Hồi sức cấp cứu | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Bùi Văn Mạnh là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Nội thận – Lọc máu – Hồi sức cấp cứu – Ghép tạng, với hơn 35 năm kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu và giảng dạy.
Chuyên gia Ung bướu – Ung thư Vú | Hơn 35 năm kinh nghiệm
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Định là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Ung bướu, đặc biệt chuyên sâu về Ung thư Vú, với hơn 35 năm kinh nghiệm khám, điều trị và phẫu thuật.
Chuyên gia đầu ngành Nội tiết – gần 40 năm kinh nghiệm
TS.BSCC Ngô Thị Phương là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – chuyển hóa, với gần 40 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý nội khoa phức tạp.
Bác sĩ từng giữ chức vụ Chủ nhiệm Khoa Nội tiết – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đồng thời tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp lớn cho ngành Nội tiết tại Việt Nam.
Hiện nay, bác sĩ đang tham gia khám và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt.
