I. Nguyên nhân gây thoái hoá cột sống

           Các nguyên nhân cụ thể gây ra thoái hoá cột sống bao gồm thể chất nội cảnh bệnh nhân và điều kiện ngoại cảnh tác động, thói quen sinh hoạt làm việc.

              + Điều kiện tác động như lao động vất vả, suy dinh dưỡng, ăn uống không bù đủ vi chất.

              + Điều kiện bảo hộ lao động kém, lao động quá nặng nhọc và bị lạm dụng sức lao động từ tuổi nhỏ, chưa đủ tuổi lao động.

              + Vận động sai tư thế, đột ngột trong quá trình làm việc, thể dục thể thao. Hoặc ngược lại, ít vận động, ngồi một chỗ nhiều lần không thay đổi vị trí cũng là nguyên nhân.

              + Trọng lượng cơ thể quá lớn, béo phì cũng là nguyên nhân gây bệnh.

           Nói chung có nhiều nguyên nhân hy hữu nhưng chủ yếu do ngoại cảnh tác động gây bệnh, cũng như nguyên nhân là thói quen tư thế xấu, không khoa học tác động.

II. Các biểu hiện cơ bản triệu chứng

           Người bị bệnh thoái hoá cột sống khi có các triệu chứng: Có các cơn đau thường xuyên, nhưng đau dai dẳng, âm ỷ chứ không dữ dội. Phạm vi cơn đau ở cổ, vùng thắt lưng, nhiều lúc đau nhói lan sang vai, hông và đùi. Cần phải đi khám điều trị kịp thời, chụp phim và xác định tình trạng bệnh lý chính xác.

            + Tỷ lệ bị bệnh thoái hoá cột sống giữa hai giới nam và nữ là tương đương nhau, và có số lượng tương đương. Nguyên nhân xuất phát bệnh khác nhau đổi chút về yếu tố tác động nhưng chủ yếu là do không bù đắp được quá trình suy thoái lão hoá. Nam thì do lao động nặng nhọc, thể duch thể thao. Nữ là do mang thai, sinh nở thiếu các vi chất như canxi… mà không bù đắp kịp thời.

            + Tỷ lệ người mắc bệnh vẫn chưa thống kê dược nhưng có khoảng 60% thoái hoá cột sống chiếm trong các ca bệnh về cột sống.

            +   Tỷ lệ theo độ tuổi: Từ 30 tuổi trở đi bắt đầu dễ mắc bệnh, phổ biến ở 50 tuổi trở lên do quá trình lão hoá.

III.  Xét nghiệm và chẩn đoán bệnh

           Các phương pháp chẩn đoán gồm khám thực thể, xét nghiệm máu và một số kỹ thuật hình ảnh, bao gồm chụp X quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI) và chụp khớp có thuốc cản quang.

IV. Điều trị bệnh thoái hoá cột sống

  Khi có biểu hiện bệnh thoái hoá cột sống, nên điều trị theo các cách sau:

   a. Điều trị tức thời:

            + Khi đau, bênh nhân nằm nghỉ, thư giãn nhưng không nằm quá lâu tại một vị trí làm máu khó lưu thông. Khi giảm đau nên đi lại nhẹ nhàng.

            + Có thể chườm nóng, xoa bóp nhẹ nhàng để giảm đau.

            + Tránh dùng dầu nóng như mật gấu và các loại cao khác nó có thể gây co thắt cơ làm cơn đau thêm đau.

   b. Điều trị lâu dài, dứt điểm:

            + Điều trị ở bệnh viện sau khi chẩn đoán, khám chuoj phim như châm cứu, kéo giãn cột sống, vật lý trị liệu, phẫu thuật.

            + Các điều trị theo tây y, đông y theo hướng dẫn của bác sĩ.

            + Nên hạn chế các nguyên nhân gây bệnh từ thói quen. Dúng vật lý trị liệu, thể dục thể thao đúng cách như bơi lội trong nước nóng.

           Nói tóm lại, bệnh thoái hoá cột sống chủ yếu do ngoại cảnh và môi trường sống tác động lên. Có cách sống sinh hoạt, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ thì sẽ không còn lo ngại về bệnh này. Khi có bệnh cần chữa kịp thời và bổ sung dinh dưỡng hợp lý.

IV. Dinhdưỡng:

           Để phòng tránh loãng xương cột sống, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng. Canxi là một nguyên tố chính yếu cấu thành xương, mỗi ngày cơ thể cần khoảng 1.200 mg canxi.

           Thức ăn chứa nhiều calci như sữa, các sản phẩm từ sữa – đây là nguồn thực phẩm giàu canxi và dễ hấp thu nhất.

           Ngoài ra còn kể đến các loại rau xanh, các loại thủy sản như tôm cua, các loại cá nhỏ để ăn nguyên xương cũng cung cấp một lượng canxi đáng kể.

           Các viên bổ sung canxi hoặc thực phẩm có bổ sung canxi cũng là nguồn cung cấp canxi cần quan tâm nếu chế độ ăn hàng ngày không đủ đảm bảo canxi.

           Đậu nành không nhiều canxi nhưng lại là thực phẩm rất tốt để phòng ngừa loãng xương. Hoạt chất Genistein có trong đậu nành được xem như là hormon estrogen thực vật, có tác dụng tương tự như estrogen sinh học và đóng góp một phần quan trọng đối với sự chắc khỏe của xương. Đậu nành có thể được chế biến dưới nhiều dạng khác nhau như sữa đậu nành, đậu hũ sử dụng trong các bữa ăn hàng ngày.

           Ngoài thực phẩm ra, lối sống cũng đóng góp phần quan trọng để phòng ngừa thoái hóa cột sống. Thường xuyên vận động sẽ tăng hấp thu canxi, tập cho xương chắc khỏe. Thường xuyên đi ra ngoài trời sẽ tăng tạo vitamin D do da tiếp xúc với ánh nắng sẽ giúp tổng hợp vitamin D. Đây là vitamin giúp hấp thu và chuyển hóa canxi trong cơ thể. Nhiều khuyến cáo hiện nay về tình trạng thiếu vitamin D ở người cao tuổi do thời gian ở trong nhà quá nhiều, ngại đi ra ngoài do sợ té ngã. Thật ra nếu càng ít đi lại, ít vận động thì xương càng xốp, phản xạ của cơ bắp càng yếu và càng dễ té ngã. Khi đã bị té ngã thì lại dễ dàng bị gãy xương hoặc nhẹ thì rạn nứt xương gây đau lưng, đau cột sống.

V. Hỏi đáp:

Câu hỏi: Đau xương cụt có phải là dấu hiệu thoái hóa cột sống không?

Trả lời:

           Thoái hóa cột sống thường ở vùng chịu lực hoặc làm việc nhiều như: cột sống thắt lưng, cột sống cổ.

           Có khả năng bạn bị viêm khớp vùng xương cụt. Bạn nên khám tại các khoa nội xương khớp hoặc chấn thương chỉnh hình để được chẩn đoán, tìm nguyên nhân và điều trị dứt điểm 

Câu hỏi: Bị thoái hóa đốt sống có nên mang thai?

Trả lời:

           Thoái hóa cột sống đã được điều trị thuốc Nam, châm cứu và thể dục đỡ chứ không khỏi hẳn. Đó cũng là điều dễ hiểu vì khi đã bị thoái hóa đốt sống, tức là đã có thương tổn lún xương gây chèn ép làm người bệnh đau đớn thì không thể điều trị bằng thuốc men mà hết được.

           Ở người bị thoái hóa đốt sống lưng nếu có thai, dạ con sẽ ngày càng to làm thay đổi hình dáng cơ thể của người mẹ và thay đổi tư thế của cột sống. Thêm vào đó, cơ thể của người mẹ phải huy động tất cả các chất cần thiết để xây dựng các thành phần vật chất của thai, trong đó lượng canxi để tạo xương cho thai là rất lớn. Lượng canxi ngoài do thức ăn cung cấp thì người mẹ còn phải cung cấp cả phần canxi dự trữ của m.nh cho thai.

           Như vậy chắc chắn các đốt sống bị thoái hóa sẽ tổn thương nhiều hơn, dễ bị biến dạng thêm nếu đẻ. Có biến dạng từ trước. Còn một lý do khác là chị đã 38 tuổi, không thích hợp cho việc mang thai và sinh đẻ.

           Phụ nữ từ 35 tuổi trở lên được khuyên không nên có thai nữa vì thai nghén và sinh nở ở lứa tuổi này người mẹ dễ bị nhiều tai biến và tỷ lệ dị dạng của thai tăng lên nhiều. Chị đã có một con, lại tuổi cao và bị bệnh như vậy thì không nên sinh thêm con nữa.

Câu hỏi: U hạt ái toan là bệnh gì?

Trả lời:
          Eosinophilic granuloma còn gọi là U hạt ái toan (viết tắt EG) là một dạng của histiocytosis X, các dạng khác là bệnh Letterer-Siwe và Hand-Schuller-Christian. Dạng này có thể là các giai đoạn khác nhau đơn thuần của cùng một bệnh. Biểu hiện xương của cả ba bệnh tương tự nhau và được bàn luận trong bài này một cách đơn giản như là EG.

           Thật không may với các nhà X quang EG có nhiều vẻ. Nó có thể tiêu xương hoặc tạo xương; ranh giới rõ hoặc không rõ; có hoặc không có bờ xơ cứng; nó có thể hoặc không thể gây ra phản ứng màng xương. Viêm màng xương có dáng vẻ lành tính điển hình (dầy, đều, lượn sóng) nhưng có thể mỏng hoặc không có hình dạng nhất định. EG có thể giả sarcoma Ewing và biểu hiện dưới dạng tổn thương permeative (tổn thương tiêu xương lấm chấm, lan tràn, thấm qua vỏ xương. Tạm dịch tổn thương kiểu permeative là thấm).

           Vậy thì làm cách nào để phân biệt EG với các tổn thương tiêu xương khác? Rất khó loại trừ EG trong chẩn đoán phân biệt với phần lớn các tổn thương tiêu xương. Mặc dù một số chuyên gia nói rằng có tới 20% EG xảy ra ở các bệnh nhân trên 30 tuổi, một số khác quả quyết rằng hiếm có ở các nhóm tuổi cao hơn. Thường chỉ gặp một hoặc hai trường hợp EG ở người trên 30 tuổi và ít nhất 100 trường hợp ở trẻ em và người trưởng thành trẻ. Do đó thấy rằng 30 tuổi là điểm giới hạn  khá hữu ích và tôi sẵn sàng loại trừ chẩn đoán EG ở bất cứ bệnh nhân nào trên 30 tuổi