1. Khái niệm

Tràn dịch dưỡng chấp được định nghĩa một cách chính xác khi dịch báng có chứa lượng chất béo cao (triglyceride), thường cao hơn 110 mg / dL.

Tràn dịch khoang bụng dưỡng chấp là một dạng hiếm gặp của báng bụng, bệnh thường tiên lượng xấu vì nó thường là nguyên nhân thứ phát sau một khối ung thư. Bất kỳ sự tắc nghẽn nào của mạch bạch huyết hoặc rò rỉ đều có khả năng gây ra tràn dịch dưỡng chấp trong khoang phúc mạc hoặc sau phúc mạc. Bất kỳ loại ung thư nào và đặc biệt có liên quan đến hệ hạch bạch huyết có khả năng gây ra căn bệnh hiếm gặp này. Chấn thương, chủ yếu là phẫu thuật, bạch mạch rò rỉ đứng thứ hai trong nguyên nhân của tràn dịch dưỡng chấp.

2. Sinh lý bệnh

Tràn dịch màng bụng dưỡng chấp là một tình trạng lâm sàng bất thường xảy ra do sự hư hại của hệ bạch huyết bụng. Nhiều nguyên nhân được nhắc đến bao gồm:

U ác tính  U gan, u bạch huyết ruột non, u mô liên kết ruột non, u bạch huyết khoang sau phúc mạc

Viêm phúc mạc do vi khuẩn tự phát

Xơ  gan, 0.5% bệnh nhân xơ gan có phát triển dịch báng dưỡng chấp.

Chiếu xạ vùng chậu

Thẩm phân phúc mạc do chạy thận

Lao màng bụng

Hội chứng ung thư hạch

Khuyết tật bẩm sinh trong hình thành ống dẫn dưỡng chấp.

3. Tần suất và nguyên nhân

Không có sự khác biệt về phân bố giới tính trong bệnh này, nhưng trong 28 bệnh nhân từ Bệnh viện Massachusetts General, 75% là phụ nữ. Báng dưỡng chấp có thể xảy ra trong các quần thể người lớn và trẻ em. Ở người lớn thường gặp trong độ tuổi 50-65 tuổi.

Ở người lớn, báng dưỡng chấp có liên quan rất nhiều đến các bệnh ác tính. Bao gồm các bệnh:

Chấn thương vùng bụng

Ung thư tế bào bạch huyết và ung thư xuất phát từ tuyến tụy, đại tràng, vú, tuyến tiền liệt, buồng trứng, tinh hoàn, và thận.

Bệnh truyền nhiễm, như bệnh lao, giun chỉ, có thể gây ra báng bụng tràn dịch dưỡng chấp.

Ở trẻ em, nguyên nhân phổ biến nhất là dị tật bẩm sinh, chẳng hạn như: giãn mạch bạch huyết, u mạc treo, và tự phát “rò rỉ bạch huyết”. Các nguyên nhân bẩm sinh khác bao gồm:

Giảm sản sinh bạch huyết trong hội chứng Turner và hội chứng móng tay màu vàng.

Phẫu thuật vùng bụng

Dị tật hệ bạch huyết.

U tân sinh là một nguyên nhân phổ biến báng dưỡng chấp ở trẻ em.

Gần đây, báng bụng dưỡng chấp đã được báo cáo ở người lớn đi kèm với u gan, ung thư mô liên kết ruột non, ung thư hạch bạch huyết sau phúc mạc, u hạch hỗng tràng.

Lâm sàng

Trướng bụng là triệu chứng thường gặp nhất ở những bệnh nhân có báng bụng dưỡng chấp. Các triệu chứng lâm sàng thường gặp khác bao gồm: Đau bụng, chán ăn, giảm cân, phù, suy nhược, buồn nôn, khó thở, tăng cân, hạch to, ăn mau no, sốt, đổ mồ hôi ban đêm.

Sốt, đổ mồ hôi ban đêm, và hạch to thường được quan sát thấy ở những bệnh nhân ung thư hạch. Thông thường, bệnh nhân thường đến với triệu chứng lâm sàng của một bệnh lí khác, chẳng hạn như xơ gan hay của một bệnh ác tính liên quan. Hiếm khi nó xuất hiện như một bệnh cảnh viêm phúc mạc cấp tính.

4. Biến chứng

Nhiễm trùng huyết là biến chứng phổ biến nhất, có những người chết một cách đột ngột vì tràn dịch dưỡng chấp. Tiên lượng ở bệnh nhân người lớn với báng bụng dưỡng chấp là xấu do nó có mối liên quan với các bệnh ác tính và bệnh gan nặng. Tuy nhiên, bệnh nhân nhi và người lớn mà sau giải phẫu và sau chấn thương, báng bụng dưỡng chấp có một tiên lượng sáng sủa hơn.

Màu sắc thường là màu trắng hoặc màu trắng đục.

Thông thường, tràn dịch dưỡng chấp được chẩn đoán khi mức độ chất béo trung tính cổ trướng lớn hơn 110 mg / dL. Mức độ cao nhất từng thấy là 8100 mg / dL.

5. Các xét nghiệm

Tỷ trọng dịch: 1,010-1,054.

Tổng hàm lượng chất béo là:  4-40 g / L.

Glucose và amylase có mức độ bình thường.

Cholesterol thường là thấp.

Số lượng bạch cầu nói chung là cao, từ 232-2560 tế bào/mm3.

Tổng hàm lượng protein thay đổi từ 1.4-6.4 g / dL, trung bình 3,7 g / dL.

Xét nghiệm vi trùng học thường âm tính.