Ung thư tế bào hắc tố

1 Khái niệm

Ung thư hắc tố là một loại ung thư da. Nó xuất phát từ tế bào da gọi là tế bào hắc tố. Để hiểu biết về u hắc tố cần phải tìm hiểu về da và các tế bào hắc tố. Chúng có chức năng gì, chúng phát triển như thế nào và điều gì xảy ra khi chúng trở thành tế bào ung thư da.

2  Nguyên nhân 

Khi da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, các tế bào hắc tố tạo ra nhiều melanin hơn làm cho da đen sạm. Khi các tế bào hắc tố tập trung thành cụm, chúng tạo ra một nối ruồi.

  Bình thường các tế bào da phát triển theo một trình tự tổ chức rất chặt chẽ trong biểu bì. Những tế bào mới còn non đẩy những tế bào trưởng thành lên bề mặt da. Khi các tế bào lên đến lớp trên cùng, chúng chết đi và bị tróc ra.

 Ung thư da là kết quả của sự phát triển bất thường của các tế bào da. Nguyên nhân chính là do da bị tổn thương bởi tia cực tím. Đây là một loại sóng ánh sáng phát ra từ ánh sáng mặt trời và thường được sử dụng trong các kỹ thuật làm sạm da (giường tắm nắng nhân tạo..). Tia cực tím có thể xuyên qua da và làm tổn thương các tế bào, chịu trách nhiệm cho phần lớn các trường hợp ung thư da cũng như các vết nhăn và nốt tàn nhang do tuổi tác.

 Ung thư tế bào hắc tố cũng có liên quan với tia cực tím. Các chuyên gia nhận thấy rằng những người thỉnh thoảng tiếp xúc với ánh nắng gắt trong một khoảng thời gian ngắng hạn (như làm việc trong văn phòng, thỉnh thoảng đi tắm nắng trên bãi biển vào những ngày nghỉ) có nguy cơ bị ung thư tế bào hắc tố rất cao so với các nông dân, công nhân làm đường hoặc những người thường xuyên làm việc dưới ánh nắng mặt trời nhiều giờ mỗi ngày

3 Triệu chứng

  Triệu chứng đầu tiên là trên một nốt ruồi sẵn có dần dần hơi lớn ra, có thể bị trầy lở, có viền đỏ chung quanh và hơi ngứa.

Trong thời gian ngắn tổn thương phát triển thêm nhanh chóng xâm lấn theo chiều sâu, chiều rộng và di căn đến hạch, nội tạng. Một số trường hợp đã có di căn rồi mà tổn thương ngoài da chưa phát triển.Dự hậu (prognosis) sau này khi ung thư đã được cắt bỏ để chữa, như đã trình bày, tùy thuộc vào yếu tố ung thư đã ăn sâu xuống dưới, đã chuyển di hay chưa, và cũng tùy thuộc vào vị trí của ung thư, cùng phái tính, tuổi tác người bệnh. Phụ nữ, người dưới 50 tuổi, và người có ung thư ở tay, chân (trừ ở bàn tay, bàn chân) có dự hậu khá hơn.

Đây là một dạng ung thư da rất ác tính, từ khi được chẩn đoán đến lúc tử vong chỉ tính bằng tháng. Đa số trường hợp thường xảy trên một nốt ruồi nhưng không phải nốt ruồi nào cũng biến thành ung thư tỷ lệ chỉ chiếm khoảng một phần triệu mà thôi.

4 Chuẩn đoán

Nếu bác sĩ nghi nốt trên da là u hắc tố thì bệnh nhân sẽ cần được tiến hành sinh thiết. Sinh thiết là cách duy nhất để đưa ra chẩn đoán chắc chắn.

Trong khi thực hiện sinh thiết bác sĩ cố gắng cắt bỏ toàn bộ nốt nghi ngờ này. Nếu nó quá lớn và không thể cắt bỏ toàn bộ thì bác sĩ sẽ cắt một mẫu mô. Sinh thiết thường có thể thực hiện trong văn phòng bác sĩ bằng cách gây tê tại chỗ. Sau đó bác sĩ giải phẫu bệnh quan sát mẫu mô dưới kính hiển vi để kiểm tra phát hiện tế bào ung thư. Đôi khi nhiều bác sĩ giải phẫu nên cùng quan sát mẫu mô để xác định xem có u hắc tố không.

5 Điều trị

U hắc tố có thể được chữa khỏi nếu được chẩn đoán và điều trị khi khối u còn nông và vẫn chưa xâm lấn sâu vào da. Tuy nhiên, nếu u hắc tố không được cắt bỏ ở giai đoạn sớm, tế bào ung thư có thể phát triển từ bề mặt da sâu xuống dưới, xâm lấn vào mô lành. Khi u hắc tố trở nên dày và sâu, bệnh thường lan sang các bộ phận khác của cơ thể và khó kiểm soát.

Nếu phát hiện ra u hắc tố thì bác sĩ cần phải biết phạm vi hoặc giai đoạn của bệnh trước khi lập kế hoạch điều trị. Kế hoạch điều trị phải tính đến vị trí và độ dày của khối u, mức độ xâm lấn của u vào da và liệu tế bào ung thư đã lan sang các hạch hoặc các bộ phận khác của cơ thể hay chưa.

Đôi khi cần phải lấy hạch lân cận để quan sát dưới kính hiển vi (phẫu thuật này cũng được coi là một phần của điều trị vì có thể giúp kiểm soát được bệnh). Bác sĩ cũng phải thăm khám kỹ lưỡng và tuỳ thuộc vào độ dày của khối u có thể yêu cầu chụp X quang lồng ngực; xét nghiệm máu; chụp cắt lớp vi tính gan, xương và não.