Viêm dây thần kinh thị giác là tình trạng viêm các bó sợi thần kinh trong mắt, truyền thông tin thị giác tới não. Đau đớn và mất thị lực tạm thời là triệu chứng thường gặp của viêm dây thần kinh thị giác.
1. Định nghĩa
Viêm thần kinh thị giác là hiện tượng viêm, nhiễm khuẩn cấp tính hoặc mạn tính, xảy ra trên dây thần kinh thị giác, có thể chỉ ở một phần hoặc toàn bộ, tại một điểm nào đó hay toàn bộ chiều dài của dây thần kinh.
Người bệnh thấy thị lực giảm sút nhanh hay rất nhanh (trong hình thái cấp tính), hoặc từ vài ba ngày tới vài tuần (đối với hình thái mạn tính). Có thể mù hẳn. Sự nhận biết màu sắc của người bệnh bị rối loạn, thậm chí có trường hợp không còn phân biệt được màu sắc thị giác. Phản xạ ánh sáng giảm. Đồng tử không đồng đều giữa hai mắt. Bên mắt bị bệnh có đồng tử co kém và chậm hơn khi có kích thích ánh sáng. Có thể xảy ra vào tháng thứ 3 sau lần bị bệnh đầu tiên.
2. Nguyên nhân
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới viêm thị thần kinh:
Tại mắt: mọi viêm nhiễm trong nhãn cầu đều có thể gây ra viêm gai thị có những nguyên nhân là các bệnh lý như: Viêm màng bồ đào, viêm hắc mạc, viêm võng mạc do virut cự bào trong bệnh AIDS, viêm nội nhãn…
Các ổ nhiễm khuẩn lân cận thị thần kinh như viêm tai, viêm mũi-xoang, viêm họng, viêm amidal, sâu răng
Các bệnh nhiễm khuẩn toàn thân cấp và mạn tính cũng có khả năng dẫn đến viêm thị thần kinh.
Ngoài ra, các loại virut (đậu mùa, cúm, thấp khớp, bạch hầu, sốt phát ban, quai bị); nhiễm nấm (nấm Candida albicans thường gây viêm hắc võng mạc kết hợp với viêm gai thị, hay gặp ở người nghiện heroin, suy giảm miễn dịch. Một số nấm khác cũng gây viêm thị thần kinh là cryptoccose, aspergillose, histoplasmose); các nhiễm khuẩn của hệ thần kinh (viêm não, viêm màng não là nguyên nhân của một số trường hợp bị bệnh)…
3. Các triệu chứng
Viêm dây thần kinh thị giác thường ảnh hưởng đến một mắt, mặc dù nó có thể xảy ra ở cả hai mắt cùng một lúc. Các triệu chứng viêm dây thần kinh thị giác có thể bao gồm:
Đau. Hầu hết những người phát triển viêm dây thần kinh thị giác đau mắt kinh nghiệm đó là trở nên tồi tệ bởi chuyển động của mắt. Đau liên quan với viêm dây thần kinh thị giác thường đỉnh núi trong vòng một tuần và sau đó biến mất trong vòng vài ngày.
Mất tầm nhìn. Mức độ giảm thị lực kết hợp với viêm dây thần kinh thị giác khác nhau. Một số người gặp khó khăn nghiêm trọng để nhìn thấy, trong khi những người khác có thể không nhận thấy bất kỳ thay đổi trong tầm nhìn của họ. Mất tầm nhìn, nó phải xảy ra thường phát triển trong quá trình một ngày đến hai tuần và có thể trở nên tồi tệ bởi nhiệt hoặc tập thể dục. Mất tầm nhìn thường là tạm thời, nhưng nó có thể là vĩnh viễn trong một số trường hợp.
Mất thị giác màu sắc. Viêm dây thần kinh thị giác thường ảnh hưởng đến nhận thức về màu sắc. Có thể nhận thấy các màu sắc của các đối tượng, đặc biệt là những màu đỏ, tạm xuất hiện “rửa sạch” hoặc ít sống động hơn bình thường.
Các dấu hiệu và triệu chứng của viêm dây thần kinh thị giác có thể được chỉ dẫn của một rối loạn tự miễn dịch gọi là bệnh đa xơ cứng. Trong 15 đến 20 phần trăm của những người phát triển bệnh đa xơ cứng, viêm dây thần kinh thị giác là triệu chứng đầu tiên của họ.
4. Phương pháp điều trị và thuốc
Việc điều trị bệnh chủ yếu là loại trừ nguyên nhân mới khỏi bệnh hoàn toàn.
Người bệnh cần được khám bệnh toàn diện và điều trị theo các chuyên khoa tai mũi họng, thần kinh, truyền nhiễm, dị ứng. Ngừng ngay việc sử dụng các chất gây nhiễm độc thị thần kinh.
Tại mắt, cần giải quyết rối loạn tuần hoàn, dinh dưỡng tại dây thần kinh, chống viêm, chống nhiễm khuẩn. Ngay sau khi có chẩn đoán xác định, người bệnh cần được điều trị ngay bằng corticoid. Thuốc corticoid có thể được chỉ định với liều rất cao, dùng cả đường uống lẫn đường tiêm. Trong trường hợp này, bệnh nhân bắt buộc phải nằm viện để theo dõi toàn trạng.
Các loại kháng sinh có thể được cho dùng tuỳ theo tác nhân gây bệnh là loại nào. Trong một số trường hợp đặc biệt có thể người bệnh phải dùng tới thuốc ức chế miễn dịch (bệnh Behcet). Ngoài ra, có thể dùng các loại thuốc giãn mạch dùng theo đường toàn thân (uống) và tại chỗ (tiêm cạnh nhãn cầu) cùng các vitamin nhóm B (như B1, B6, B12).
Viêm thị thần kinh là một bệnh mắt nặng cần được khám phát hiện bệnh cùng nguyên nhân gây bệnh sớm, điều trị tích cực mới có khả năng phục hồi chức năng thị giác, tránh tái phát cùng các biến chứng và di chứng nặng nề.