I Các dấu hiệu và triệu chứng

Nếu trẻ bị viêm họng liên cầu, chúng sẽ đau họng và khó nuốt. Nhưng không phải lúc nào cũng như vậy. Trong thực tế, có thể bị viêm họng liên cầu mà không đau họng. Tuy nhiên, nói chung các dấu hiệu và triệu chứng viêm họng liên cầu gồm:

·      Amidan đỏ và sưng. Amidan là hạch lympho đặc biệt ở hai bên họng phía sau trên của lưỡi. Đôi khi bạn có thể nhìn thấy vệt trắng hoặc đốm mủ trên amidan. Amidan của trẻ cũng có thể có màng màu xám hoặc màu trắng.

·      Sưng, đau hạch lympho ở cổ

·      Sốt

·      Đau đầu

·      Đau nhức cơ

·      Đau dạ dày và có thể nôn, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

·      Trẻ có thể có các dấu hiệu và triệu chứng này nhưng không bị viêm họng liên cầu. Thực tế, các triệu chứng này có thể là dấu hiệu của đau họng do virus, viêm amiđan hoặc các bệnh khác. Đó là nguyên nhân tại sao bác sỹ có thể cho trẻ làm xét nghiệm đặc biệt đối với viêm họng do liên cầu.

II Nguyên nhân  

Viêm họng do liên cầu do vi khuẩn có tên là Streptococcus pyogenes, còn có tên là liên cầu tan huyết bêta nhóm A. Vi khuẩn này lây nhiễm mạnh. Chúng có thể lan truyền qua những giọt li ti trong không khí khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Trẻ có thể bị nhiễm khuẩn do sờ vào nắm đấm cửa hoặc các bề mặt khác và sau đó đưa chúng lên mũi hoặc miệng.  

Hiếm khi thức ăn, nước và thậm chí sữa có thể nhiễm liên cầu. Điều này xảy ra khi ai đó mắc liên cầu tiếp xúc với các chất này. Những vi khuẩn này sau đó truyền sang người ăn thức ăn hoặc uống nước đã nhiễm khuẩn.

Trẻ nhỏ đặc biệt nhạy cảm với bệnh truyền nhiễm do hệ miễn dịch vẫn đang phát triển. Hơn nữa, liên cầu khuẩn phát triển tốt ở bất cứ nhóm người nào tiếp xúc gần gũi. Đó là nguyên nhân tại sao chúng lây truyền dễ dàng trong các thành viên trong gia đình, ở trường học và ở nhà trẻ.

III Biến chứng  

Mặc dù viêm họng do liên cầu không nguy hiểm, bệnh có thể gây ra các biến chứng nặng nếu không được điều trị. Các biến chứng này gồm các nhiễm khuẩn khác như bệnh tinh hồng nhiệt, viêm amiđan, viêm xoang và viêm tai.

Viêm họng do liên cầu cũng có thể gây tổn thương thận (viêm cầu thận) và thấp khớp. Đặc biệt, thấp khớp khá nghiêm trọng. Có một thời điểm, bệnh này gần như bị diệt trừ ở Hoa Kỳ và châu Âu. Nhưng nó lại xuất hiện vào những năm 1980.  

Thấp khớp có thể gây các nốt viêm hình thành ở nhiều mô gồm khớp, da và cơ. Các nốt này cũng có thể hình thành ở cơ tim, nội mạc tim và đặc biệt là ở van tim – tạo ra sẹo có thể cản trở dòng máu trong tim. Mặc dù phẫu thuật tim đôi khi có thể chữa được sẹo van tim, tổn thương này thường lâu dài. Trong một số trường hợp tổn thương này có thể dẫn tới suy tim.

IV Điều trị và phòng ngừa

Nếu trẻ bị viêm họng do liên cầu, bác sỹ sẽ kê đơn một thuốc kháng sinh uống như penicillin, một loại cephalosporin (Ancef, Keflex, Cefaclor) hoặc clindamycin (Cleocin). Penicillin có thể dùng đường tiêm trong một số trường hợp – nếu như trẻ khó nuốt hoặc nôn do viêm họng liên cầu. 

Một khi bắt đầu điều trị, trẻ sẽ cảm thấy khá lên chỉ trong 1-2 ngày. Nhưng phải bảo đảm cho trẻ uống thuốc đầy đủ đến hết đợt điều trị. Dừng thuốc sớm có thể tạo ra các chủng vi khuẩn kháng kháng sinh. Nó cũng gây nhiều ca viêm họng do liên cầu hơn và các biến chứng nặng, như thấp khớp.

Ngoài kháng sinh, bác sỹ có thể cho trẻ dùng acetaminophen (Tylenol) để làm giảm đau họng và giảm sốt. Do nguy cơ bị hội chứng Reye, một bệnh có thể gây tử vong, không dùng aspirin cho trẻ dưới 12 tuổi. Cần thận trọng tránh dùng quá nhiều acetaminophen. Dùng liều cao, có thể gây các vấn đề nghiêm trọng cho gan. Để an toàn, đừng bao giờ cho trẻ dùng nhiều hơn liều khuyên dùng với bất kỳ loại thuốc nào. Hãy hỏi bác sỹ hoặc dược sỹ nếu bạn có thắc mắc.  

Rửa tay đúng cách là cách tốt nhất để phòng ngừa tất cả các loại nhiễm khuẩn. Cha mẹ hãy thường xuyên rửa tay và hướng dẫn trẻ cách rửa tay hợp lý. Cần thực hiện các bước sau:

·      Dùng xà phòng và rửa dưới vòi nước chảy

·      Chà xát tay thật mạnh

·      Rửa mu tay, cổ tay, kẽ ngón tay và kẽ móng tay

·      Thời gian rửa kéo dài bằng thời gian hát hết bài chúng mừng sinh nhật hoặc bài alphabe. Mẹo này rất tốt với những đứa trẻ rửa tay vội vàng.

·      Tráng và để vòi nước chảy cho đến khi rửa tay xong

·      Nếu có thể, lau tay bằng khăn dùng một lần, như giấy lau

·      Khóa vòi nước bằng giấy lau sạch

·      Cố gắng chọn người chăm sóc trẻ yêu cầu trẻ rửa tay vài lần một ngày – chứ không chỉ trước bữa ăn. Đảm bảo để bồn rửa đủ thấp để cho trẻ với tới.

·      Hơn nữa, dạy trẻ che miệng khi chúng ho hay hắt hơi. Nếu trẻ bị viêm họng do liên cầu, đảm bảo không có ai khác uống chung cốc và bát. Rửa cẩn thận các đồ dùng này trong nước xà phòng nóng hoặc trong máy rửa bát.

Những gợi ý sau có thể giúp làm nhẹ triệu chứng của viêm họng do liên cầu:

– Nghỉ ngơi nhiều. Ngủ giúp cơ thể chống lại nhiễm khuẩn. Trẻ nên ở nhà cho tới khi không còn sốt và cảm thấy khỏe hơn.

– Uống nhiều nước. Điều này giúp họng đau được trơn và ẩm, dễ nuốt. Uống nhiều nước cũng giúp đề phòng mất nước. 

– Ăn thức ăn mềm. Nước thịt hoặc súp rất tốt. Đặc biệt súp gà có một số đặc tính kháng khuẩn. Các thức ăn khác gồm táo nghiền, ngũ cốc nấu, cháo khoai tây, hoa quả mềm, sữa chua và trứng nấu mềm. Thậm chí cha mẹ có thể nghiền nhừ thức ăn để dễ nuốt hơn. Thức ăn rất lạnh như sữa chua lạnh hoặc nước hoa quả lạnh có thể cũng dễ chịu. Đừng cho trẻ ăn thức ăn cay hoặc chua như nước cam.

– Súc họng bằng nước muối ấm. Đối với trẻ lớn, xúc họng vài lần trong ngày có thể giúp làm giảm đau họng. Pha 1/2 đến 1 thìa cà phê muối trong 220ml nước ấm. Nhớ nhắc trẻ nhổ đi sau khi xúc họng.

– Làm ẩm không khí cũng giúp trẻ dễ chịu. Hơi ẩm giúp niêm mạc họng khỏi bị khô và rát. Chọn một máy phun sương làm mát không khí và vệ sinh máy hàng ngày vì vi khuẩn và mốc có thể phát triển ở máy giữ ẩm. Xịt nước muối vào mũi cũng giúp làm ẩm niêm mạc.

Bảo vệ trẻ và các thành viên khác trong gia đình khỏi khói thuốc lá. Khói thuốc lá kích thích họng và có thể làm tăng viêm nhiễm như viêm amiđan. Hơn nữa đừng cho trẻ tiếp xúc với mùi sơn hoặc các sản phẩm tẩy rửa, nó có thể kích thích họng và phổi.