Viêm loét giác mạc

1. Khái Niệm:

           Giác mạc là một mảnh mô trong suốt nằm phía trước con ngươi. Viêm loét giác mạc (VLGM) là khi giác mạc bị trầy và nhiễm trùng. Giác mạc có thể bị nhiễm trùng do nhiều nguyên nhân: vi khuẩn, nấm, amip và virus.

           VLGM là một bệnh rất nguy hiểm vì nó sẽ để lại những di chứng vĩnh viễn như sẹo giác mạc, teo nhãn, lồi mắt cua và làm mất một phần hoặc toàn bộ thị lực.

           Việc phát hiện và điều trị sớm bệnh VLGM sẽ giúp giảm hoặc ngăn được di chứng và giúp cải thiện thị lực.

2. Nguyên nhân:

           – Thường sau một chấn thương: hạt thóc, lá lúa, lá mía, cành cây quẹt vào giác mạc. bị bụi, bị côn trùng vào mắt hay mảnh kính vỡ, phoi tiện, bụi than bắn vào giác mạc, ….

           – Sau một số bệnh khác của mắt: lông quặm không được điều trị, hở mi do liệt thần kinh số VII, do bướu cổ,…

           – Sau một sai lầm y khoa: dùng kính sát tròng không đúng cách, tự dùng thuốc nhỏ mắt không đúng, đặc biệt dùng thuốc nhỏ có chất dexa khi không có chỉ định của bác sĩ mắt,…

3. Triệu chứng:

Bệnh nhân viêm loét giác mạc có những triệu chứng sau:

           – Đau nhức mắt dữ dội.

           – Chảy nước mắt, sợ ánh sáng, mi mắt nhắm chặt lại.

            – Mắt nhìn mờ.

           – Mắt bị VLGM sẽ đỏ, đặc biệt đỏ nhiều quanh tròng đen.

           – Xuất hiện đốm trắng to hay nhỏ ở bất cứ nơi nào trên giác mạc, nhưng thường ở trung tâm giác mạc.

           – Đôi khi sẽ thấy một ngấn mủ màu trắng ở trước tròng đen.

4. Chẩn đoán bệnh:

           – Bệnh nhân nghi bị VLGM đến khám sẽ được bác sĩ xác định lại có đúng là VLGM hay không. Nếu là VLGM bệnh nhân sẽ được làm thêm một số xét nghiệm (nhuộm gram, soi tươi, nuôi cấy vi khuẩn, kháng sinh đồ) để tìm nguyên nhân gây bệnh.

5. Biến chứng và tiên lượng:

           – VLGM nếu được điều trị tốt, khi lành bệnh sẽ để lại vết sẹo. Vết sẹo mỏng hay dầy, to hay nhỏ tùy thuộc vào tình trạng của bệnh.

           – VLGM tiến triển nặng hơn sẽ gây thủng giác mạc. Nếu lỗ thủng nhỏ có thể tự bít nhờ mống mắt. Nếu lỗ thủng to sẽ gây xẹp mắt và dẫn đến teo nhãn sau này.

           – Dự hậu của bệnh phụ thuộc vào bệnh nhân điều trị sớm hay muộn, phụ thuộc vào độ lớn, độ sâu của vết loét và nhất là tác nhân gây bệnh.

6. Điều trị:

           – Tùy theo nguyên nhân gây bệnh, bác sỹ sẽ cho những loại thuốc thích hợp. Chủ yếu là thuốc nhỏ tại chỗ.

           – Bệnh nhân VLGM không nên băng kín mắt, vì khi băng kín mắt sẽ làm cho mắt nóng, ẩm và bẩn. Những điều kiện này sẽ giúp cho vi khuẩn phát triển mạnh hơn. Có thể đeo kính mát để bảo vệ mắt và giúp mắt bớt kích thích.

           – Một số cách điều trị khác:

                       + Điện di giác mạc: mục đích đưa thuốc vào giác mạc nhiều hơn

                       + Ghép màng ối: • Giúp cho vết loét mau lành

                                                    • Bít lỗ thủng giác mạc

                       + Ghép giác mạc: • Thay thế phần giác mạc bị loét biến chứng thủng

                                                    • Thay thế phần sẹo giác mạc

7. Phòng Bệnh:

     – Phòng bệnh đóng vai trò quan trọng nhất vì nếu để VLGM xảy ra thì cho dù có điều trị thật tốt vẫn để lại những di chứng vĩnh viễn.

     – Một số điểm cần lưu ý trong phòng bệnh:

           Khi bị dị vật vào mắt

                    Không dùng tay dụi vì sẽ làm trầy mắt.

                    Nên nháy mắt liên tục trong một ly nước sạch.

                    Nếu cảm thấy vẫn còn dị vật nên đến bác sĩ mắt để kiểm tra.

           Thực hiện nghiêm chỉnh chế độ bảo hộ lao động: Đeo kính bảo hộ khi làm việc nơi có nhiều bụi, khi phay tiện, hàn điện, v.v…

           Chú ý khi có triệu chứng các bệnh:

                       + Viêm kết mạc mủ xanh nên đến khám tại bệnh viện để được làm thêm xét nghiệm.

                       + Những bệnh nhân bị mắt đỏ khi có triệu chứng như mắt nhìn mờ, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng thì nên đến khám bác sĩ nhãn khoa.

                       + Nếu đã bị VLGM thì phải đến khám bác sĩ nhãn khoa trong thời gian sớm nhất.

                       + Khi bị mắt đỏ hoặc VLGM không nên dùng các loại lá cây hoặc côn trùng đắp vào mắt.

                       + Bệnh nhân ở vùng sâu, vùng xa khi bị mắt đỏ nếu không có điều kiện khám bệnh thì có thể dùng các loại thuốc nhỏ: Chloramphenicol, Gentamycine, Tobramycin. Tuyệt đối không dùng loại thuốc có chất dexa để nhỏ khi không có sự đồng ý của bác sĩ nhãn khoa.

     Tóm lại, VLGM là một bệnh nặng và sẽ để lại di chứng về sau mặc dù được điều trị tốt, do đó vấn đề phòng bệnh là quan trọng nhất. Nếu đã bị VLGM thì nên đến khám tại bệnh viện có đủ điều kiện về chẩn đoán, xét nghiệm để tìm đúng nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp việc điều trị tốt hơn.