1. Khái niệm:

Viêm màng ngoài tim là một tình trạng bệnh lý có nguồn gốc do phản ứng viêm của màng ngoài tim với các triệu chứng chính là đau ngực, tiếng cọ màng ngoài tim và các biến đổi điện tâm đồ. Bệnh hay gặp ở nam giới hơn so với nữ giới.

2. Nguyên nhân:

–       Nhiễm khuẩn: Trực khuẩn lao, các loại vi khuẩn khác, virus.

–       Viêm nhiễm: Thấp tim, viêm đa khớp dạng thấp, luput ban đỏ, viêm nút quanh động mạch.

–       Phản ứng dị ứng và miễn dịch.

–       Ung thư.

–       Rối loạn chuyển hóa.

–       Biến chứng của các áp xe lân cận vỡ vào màng tim.

–       Nhồi máu cơ tim.

–       Chấn thương.

–       Vô căn.

3. Biến chứng:

–       Ép tim.

–       Viêm co thắt màng ngoài tim.

4. Triệu chứng:

Triệu chứng toàn thân:

Thường không cố định và không có gì đặc hiệu, nó thường phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Có thể gặp các triệu chứng: Sốt, chán ăn, mệt mỏi, cơ thể gầy sút.

Triệu chứng cơ năng:

–       Đau ngực: Là một triệu chứng thường gặp nhưng không phải là luôn luôn có.

–       Đau vùng trước tim, đôi khi sau xương ức. Đau có thể lan lên cổ, lên vai hoặc lan ra sau lưng, Có thể đau nhiều hoặc đau ít. Đau thường tăng khi bệnh nhân hít sâu hoặc ho. Thường có cảm giác bị đè ép ở ngực trái.

–       Khó thở: Lúc đầu khó thở khi gắng sức, về sau nằm yên cũng khó thở, khó thở nhanh nông, mức độ khó thở vừa phái, khi có ép tim thì bệnh nhân khó thở rất dữ dội.      

–       Một số triệu chứng khác ít gặp hơn: Khó nuốt,  Ho khan, Nấc.

Triệu chứng thực thể:

–       Không thấy mỏm tim đập hoặc chỉ đập rất yếu.

–       Diện đục của tim thường to ra.

–       Nhịp tim thường nhanh, tiếng tim mờ ít hoặc nhiều.

–       Thấy tiếng cọ màng ngoài tim.

–       Tĩnh mạch cổ nổi, gan to, phù hai chi dưới.

–       Mạch thường nhanh, nhỏ, huyết áp động mạch thường hạ hoặc kẹt.

5. Xét nghiệm:

–       Điện tâm đồ: Những biến đổi của đoạn ST và sóng T.

–       Chụp tim phổi: Hình tim to thường chỉ thấy trong các trường hợp có tràn dịch màng ngoài tim phối hợp

–       Cấy máu, cấy đờm và dịch hút dạ dày: Có khả năng giúp chẩn đoán một số các trường hợp viêm màng ngoài tim phức tạp như  do lao (sau 1 tuần), nhiễm khuẩn huyết hay viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn.

–       Xét nghiệm máu: Thường có tăng bạch cầu, máu lắng tăng và tăng men creatine phosphokinase MB.

–       Siêu âm tim: Dấu hiệu có thể gặp trên siêu âm là khoảng trống siêu âm do dịch màng ngoài tim gây ra. Hiếm gặp hơn có thể có dấu hiệu màng ngoài tim dày hơn so với bình thường.

–       Chọc dò màng ngoài tim: Xác định được tràn dịch màng tim và tìm được nguyên nhân gây bệnh.

6. Điều trị:

Đến khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa, tuân thủ các chỉ định của bác sĩ.