Viêm phế quản

1. Khái niệm:

Phế quản phế viêm là bệnh thường xảy ra ở trẻ em và người già, người suy kiệt, hôn mê, sau các nhiễm vi rút làm suy yếu miễn dịch hay có một bệnh mạn tính…

2. Nguyên nhân:

                           + Do phế cầu 60 – 70%.

                            + Tụ cầu.

                            + Liên cầu.

                            + Trực khuẩn Friedlander.

3. Triệu chứng:

– Khởi phát sau khi bệnh nhân mắc các bệnh:

           + Bệnh truyền nhiễm: cúm, sởi, ho gà, sốt xuất huyết.

           + Bênh nung mủ mạn tính: nhiễm khuẩn tiết niệu, viêm tai, viêm tủy xương, viêm xoang có mủ.

           + Bệnh toàn thể: gầy mòn, già yếu.

           + Ứ đọng phổi như các trường hợp suy tim.

– Triệu chứng:

           + Bắt đầu từ từ, sốt nhẹ 37,5 – 38ºC.

           + Đau ngực không rõ rệt.

           + Ho và khạc đờm đặc có mủ.

           + Thời kỳ toàn phát: khó thở nhiều, cánh mũi phập phồng, tím môi.

           + Khám phổi: có vùng đục, rung thanh tăng, ran nổ, ran ướt cả hai bên phổi.

           + X quang: có nhiều nốt mờ rải rác cả 2 bên nhất là vùng đáy.

           + Xét nghiệm máu thấy bạch cầu tăng cao, bạch cầu trung tính tăng, lắng máu tăng.

           + Tiến triển: bệnh thường nặng, nhất là ở trẻ sơ sinh, và những người già yếu.

4. Biến chứng:

                         + Suy hô hấp nặng.

                        + Toàn trạng suy sụp.

                        + Nhiễm trùng huyết.

5. Điều trị:

Nguyên tắc điều trị: điều trị sớm, mạnh, đủ liệu trình và theo dõi diễn tiến bệnh.

5.1 Điều trị hỗ trợ:

           – Nghỉ ngơi tại giường trong giai đoạn bệnh tiến triển.

           – Cho ăn thức ăn dễ tiêu, đảm bảo đủ calo, thêm đạm và các loại vitamin nhóm B,C.

           – Bù nước và điện giải vì sốt cao, ăn uống kém, nôn, tiêu chảy…

5.2 Điều trị triệu chứng:

– Thuốc hạ sốt

           Thuốc hạ sốt thường có tác dụng giảm đau. Có thể dùng paracetamol 0,5g x 3 – 4 lần/ngày hoặc là Acetaminophene, Diantalvic…

– Đảm bảo thông khí:

           Nếu có suy hô hấp thì dùng ôxy.

– Các thuốc giãn phế quản

           Nếu có dấu co thắt phế quản có thể cho thêm Theophylline 100 – 200 mg x 3 lần/ngày.

– Các loại thuốc ho và long đàm

           + Nếu ho nhiều có thể dùng Codein (Acodin, Neocodeon…) 100 mg x 3 lần/ngày.

           + Nếu đàm đặc và khó khạc có thể dùng các loại như Terpin, Benzoat Natri, Eucaylyptin… hoặc Acemuc, Exocemuc, Mucosolvon, Rhinathiol… 2 – 3 gói/ngày. Hoặc 3 – 4 viên/ngày.

5.3 Điều trị nguyên nhân: Đây là điều trị chính để giải quyết nguyên nhân gây bệnh. Cụ thể là kháng sinh, phải dùng sớm, đúng loại, đủ liều, dựa vào kháng sinh đồ, khi chưa có kháng sinh đồ thì dựa vào yếu tố dịch tễ, diễn tiến lâm sàng của bệnh, kinh nghiệm của thầy thuốc, thể trạng bệnh nhân và phải theo dõi đáp ứng điều trị để có hướng xử trí kịp thời.

6. Phòng bệnh:

           – Nâng cao thể trạng.

           – Giữ ấm trong mùa lạnh.

           – Giữ môi trường trong sạch, không hút thuốc lá.

           – Phòng ngừa và điều trị sớm, tận gốc các nhiễm trùng ở đường hô hấp trên, các đợt cấp của bệnh phổi mạn tính, điều trị sớm và theo dõi sát giai đoạn sớm của nhiễm trùng đường hô hấp, tránh lây lan.

 – Tiêm vắc xin phòng bệnh đường hô hấp.