Xét nghiệm nội tiết

1. Mục đích

Xét nghiệm nội tiết được thực hiện để khảo sát tình trạng hoạt động của buồng trứng cũng như khả năng dự trữ noãn của buồng trứng. Ngoài xét nghiệm nội tiết còn được dùng để theo dõi sự phát triển nang noãn và có rụng trứng trong chu kỳ muốn khảo sát.

2. Ngày thực hiện các xét nghiệm

−        Ngày thứ 2 đến ngày thứ 4 vòng kinh: xét nghiệm FSH, LH

−        Ngày thứ 21 của vòng kinh 28 ngày: xét nghiệm PRG (Progesterone)

−        Bất kỳ ngày nào của vòng kinh: xét nghiệm PRL (Prolactin), Tetosterone, E (Estrogen) tuỳ theo mục đích làm xét nghiệm.

Tất cả những phụ nữ vô kinh hay chu kỳ kinh kéo dài trên 2 tháng hoặc hơn có thể được làm xét nghiệm nội tiết ngay không cần phải điều kinh.

3. Ý nghĩa

Tất cả các xét nghiệm nội tiết được thực hiện ngày thứ 2 của chu kỳ kinh phản ánh tình trạng nội tiết cơ bản của cơ thể. Vì trong một chu kỳ kinh nguyệt nội tiết sẽ thay đổi theo sự phát triển của nang noãn. Trong những ngày đầu của chu kỳ kinh nang noãn mới được huy động chưa tiết ra nội tiết nhiều nên lúc này lượng nội tiết cơ thể còn trong mức cơ bản của từng người. Chính lượng nội tiết này mới phản ánh được sự hoạt động cũng như khả năng dự trữ của buồng trứng. Do đó mà xét nghiệm nội tiết (FSH, LH, E) nên thực hiện vào ngày thứ 2 đến ngày thứ 4 của kỳ kinh.

Đối với những phụ nữ vô kinh hay chu kỳ kinh kéo dài dù cho xét nghiệm nội tiết ngay hay cho điều kinh rồi xét nghiệm thì kết quả vẫn không khác biệt. Vì đối với những phụ nữ này lượng nội tiết trong người họ không thay đổi theo chu kỳ do không có nang noãn phát triển nên kết quã 2 trường hợp này tương đương nhau. Và kinh của họ lúc này là do nội tiết từ bên ngoài ta cho, không phải do buồng trứng tiết ra.

Các xét nghiệm khảo sát có rụng trứng bao gồm xét nghiệm PRG ngày thứ 21 của chu kỳ và xét nghiệm đo đỉnh LH.

Đối với xét nghiệm PRL (Prolactin), ta có thể thực hiện bất kể ngày nào của chu kỳ vì PRL là một nội tiết không chịu chi phối của sự phát triển nang noãn mà phụ thuộc vào các yếu tố tâm lý, stress..v.v..Nhưng PRL cao sẽ ức chế lên trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng làm nang noãn không phát triển dẫn đến vô kinh, vô sinh.

Estradiol (E) được làm để khảo sát buồng trứng như đã nói ở trên còn dùng theo dõi phát triển và chất lượng nang noãn.

Giá trị bình thường của nội tiết. Các xét nghiệm này được làm bằng phương pháp ELISA (miễn dịch liên kết men). Giá trị của xét nghiệm nội tiết là nồng độ của nội tiết tố trong huyết thanh.

Các trường hợp cần làm xét nghiệm nội tiết (theo phác đồ của phòng khám Hiếm Muộn, BVPS)

−        Tất cả những phụ nữ vô kinh nguyên phát hoặc vô kinh thứ phát.

−        Tất cả người phụ nữ có chu kỳ kinh không đều hoặc chu kỳ kinh kéo dài>35 ngày

−        Tất cả phụ nữ 35 tuổi trở lên.

−        Tất cả những trường hợp làm thụ tinh trong ống nghiệm

−        Tất cả những phụ nữ cho trứng

−        Các trường hợp trên thường được làm xét nghiệm FSH, LH, Estradio (E).

Trường hợp đặc biệt:

−        Những phụ nữ có tình trạng rậm lông, béo phì, tăng cân nhanh kết hợp với chu kỳ kinh không đều kéo dài hoặc vô kinh thì được xét nghiệm FSH, LH, E, Tetosterone.

−        Những phụ nữ có tình trạng ngực căng chảy sữa non hoặc nghi ngờ có hội chứng PRL cao kết hợp với các bất thường của chu kỳ kinh nguyệt thì được làm xét nghiệm FSH, LH, E, PRL.

−        Tất cả các trường hợp kết quả nội tiết bất thường có thể làm lại xét nghiệm nội tiết lần hai để kiểm tra.