Xơ nang tuyến vú

1. Xơ nang tuyến vú là gì?

            Xơ nang tuyến vú còn gọi là thay đổi sợi bọc tuyến vú, không phải là ung thư. Đó chỉ là hiện tượng thường gặp dưới ảnh hưởng của nội tiết tố ở phụ nữ từ 30 đến 50 tuổi. Kết quả nhiều nghiên cứu cho biết trên 60% các u vú phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ không phải là ung thư, trên 90% phụ nữ tuổi tiền mãn kinh có xơ nang tuyến vú và được xem là một biểu hiện của quá trình lão hóa.

2. Nguyên nhân

            Trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt, dưới tác động của nội tiết tố nữ (estrogen và progesterone), mô tuyến vú giãn nở, giữ nước lại và căng lên, những vùng có mật độ chắc hơn bình thường sẽ cho cảm giác như “bướu”. Sau khi hành kinh, các cảm giác này giảm dần rồi trở lại bình thường. Qua các chu kỳ kinh nguyệt, sự kích thích lặp đi lặp lại làm cho mô vú trở nên chắc và hình thành các nang nhỏ chứa dịch trên các ống dẫn bị tắc hoặc bị giãn, nhất là khi có tình trạng mất cân bằng giữa 2 nội tiết tố nữ ở người tiền mãn kinh hoặc người thường bị tress, khi đó tuyến vú có những vùng bất thường tạo thành những cục “bướu” hay những mảng chắc gồ lên dưới da hoặc những hạt rất nhỏ rải rác khắp hai vú.

3. Triệu chứng biểu hiện:

            – Đau vú: triệu chứng đau này có thể ở 1 hoặc cả 2 bên vú và có thể đau lan ra cánh tay cùng bên đấy. Mức độ đau và thời gian đau cũng rất thay đổi: có người chỉ đau nhẹ vào 1 tuần lễ trước ngày có kinh, ít đau hơn khi có kinh; có người đau liên tục, gần ngày có kinh thì đau nhiều hơn… Cùng với đau vú, nhiều người còn có cảm giác căng ở 2 vú nữa.

            – Xuất hiện những tổn thương dạng mảng, dạng cục ở “vú”. Nhiều người tự sờ thấy những cục, những mảng này mà đi khám bệnh, song cũng có nhiều người chỉ biết khi làm siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh. Khi sờ vào sẽ cảm thấy mô vú ở đó chắc hơn xung quanh, ấn vào hơi đau. Chu kỳ “kinh nguyệt” cũng trợ giúp “đắc lực” trong việc này khi những mảng này thường to hơn, đau hơn khi gần có kinh và nhỏ hơn, ít đau hơn khi có kinh.

            – Chảy dịch ở đầu “vú”, rối loạn kinh nguyệt, đau bụng hoặc đau lưng nhiều khi hành kinh cũng là những dấu hiệu bạn nên chú ý. Triệu chứng chảy dịch ở đầu “vú”, chất dịch thường có màu vàng trong, hơi nhầy, đôi khi có màu trắng như sữa hoặc nâu xanh.

4. Chẩn đoán

            Siêu âm giúp xác định tính chất đặc hay nang, số lượng, vị trí xơ nang tuyến vú. Ngoài ra có thể kết hợp nhũ ảnh, nhưng chỉ sử dụng khi thật cần thiết, vì có tia phóng xạ và không có giá trị hơn siêu âm, ít áp dụng trong các trường hợp tuyến vú mỏng, hoặc chọc hút bằng kim nhỏ (FNA) khi sang thương dạng đặc.

5. Điều trị

            – Để làm giảm đau: luôn chuẩn bị cho mình một trạng thái tâm lý thoải mái, vui vẻ, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, cân bằng chế độ dinh dưỡng. Nên thay gạo trắng bằng gạo lứt để bổ sung nhiều vitamin nhóm B, bổ sung lượng canxi có trong bơ sữa, tăng lượng magiê có trong trái cây rau quả để giảm ứ nước, giảm căng ngực.

            – Tránh các thức ăn có nhiều muối, dùng nhiều thức ăn giàu kali như: cam, quýt, chuối, tránh các chất kích thích như: rượu, bia, cà phê, thuốc lá, uống nhiều nước, bổ sung vitamin B6, magiê, kali.

            – Chỉ dùng thuốc giảm đau khi các triệu chứng đau và tăng nhạy cảm nhiều ở vú như paracetamol 500mg, uống không quá 3 viên trong ngày. Chườm nóng tại chỗ, dùng nịt ngực thích hợp.

            – Về điều trị, để giảm thiểu mô tuyến vú hiện đang được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu. Điều trị ngoại khoa chỉ thực hiện khi các nang chứa dịch to căng đau, và những xơ nang có kết quả siêu âm, nhũ ảnh hay chọc hút bằng kim nhỏ có nghi ngờ ác tính.

6. Phụ nữ cần làm gì để phòng bệnh và phát hiện cục “bướu” ở vú?

            Mỗi tháng phải tự khám vú, tốt nhất là một tuần sau khi có kinh; nếu đã mãn kinh thì chọn một ngày cố định trong tháng. Dùng đầu ngón tay kiểm tra toàn bộ vú 2 bên, từ trên xuống dưới và cả vùng hố nách. Qua những lần đầu tự khám, phụ nữ sẽ cảm nhận và “làm quen” với mật độ mềm hay chắc hay lổn nhổn ở vú và khi có bất kỳ một sự thay đổi nào trong vú sẽ được nhận ra ngay.

            Khi phát hiện có “chuyện lạ” trong vú thì cần đến bác sĩ khám và theo dõi ngay. Phụ nữ từ 30 đến 40 tuổi nên đi khám vú 3 năm / lần và từ 40 tuổi trở đi nên siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh mỗi năm một lần.